II SA/Ka 1026/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-06-20

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie zgodności wykonania robót budowlanych z pozwoleniem na budowę mogła zostać wydana bez analizy projektu budowlanego i projektu zagospodarowania terenu, które określałyby normatywny przebieg inwestycji?
Ratio decidendi
Decyzja organu nadzoru budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie zgodności wykonania robót budowlanych z pozwoleniem na budowę nie może zostać uznana za prawidłową, jeśli organ nie ustalił normatywnego stanu rzeczy, tj. przebiegu inwestycji zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę. Brak analizy projektu budowlanego i projektu zagospodarowania terenu uniemożliwia dokonanie porównania stanu normatywnego ze stanem faktycznym i ocenę, czy doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu.
Stan faktyczny
Skarżący S.P. i J.P. zakwestionowali legalność ułożenia kabla energetycznego na swojej działce, które miało nastąpić w ramach inwestycji budowlanej. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając roboty za zgodne z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym planem zagospodarowania. Skarżący zarzucili, że organy nie ustaliły faktycznej daty rozpoczęcia robót, nie rozważyły ważności pozwolenia na budowę w dacie rozpoczęcia prac oraz że inwestor nie posiadał tytułu prawnego do dysponowania ich działką. W sprawie występowały rozbieżności między mapami dotyczącymi przebiegu kabla.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia NSA Ewa Krawczyk Asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S.P. i J.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie legalności wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W związku z pismami kierowanym przez S. i J. P. do organów administracji, dotyczącymi ułożenia kabla energetycznego na działce nr [...] przy ul. S. w S., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie tego kabla, zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] nr [...] – S. W uzasadnieniu wyjaśniono, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę trzech stacji transformatorowych wraz z powiązaniem liniami kablowymi na terenie "Osiedla Z." w S.. Realizowana inwestycja częściowo przebiega przez działkę nr [...] przy ul. S., co jest zgodne z zatwierdzonym do decyzji planem zagospodarowania działki. Roboty budowlane zostały rozpoczęte w okresie ważności decyzji, stała się ona bowiem ostateczna w dniu [...], zaś rozpoczęcie budowy zgłoszono [...]. Właściciele działki [...] brali udział w każdym etapie postępowania administracyjnego i nie zgłaszali sprzeciwu wobec wydawanych rozstrzygnięć. Inwestycja została zrealizowana etapami i została przyjęta do użytkowania [...] po przedłożeniu w Starostwie Powiatowym m.in. inwentaryzacji powykonawczej oraz oświadczenia kierownika budowy o wykonaniu prac zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę. Wobec powyższych ustaleń postępowanie w sprawie prawidłowości wykonanych robót budowlanych i ich zgodności z pozwoleniem na budowę uznano za bezprzedmiotowe i podlegające umorzeniu. W złożonym odwołaniu S.P. i J.P. zażądali uchylenia decyzji. Zarzucili, że organ nie rozważył kwestii ważności decyzji o pozwoleniu na budowę w dacie rozpoczęcia robót, a tym samym legalności prowadzonych prac. Podniesiono, że organ nie ustalił daty faktycznego rozpoczęcia robót budowlanych, odmiennego od daty zgłoszenia ich rozpoczęcia. Argumentowano, że inwestor nie legitymował się tytułem prawnym do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, albowiem właściciele działki nie wyrazili swej zgody na jej udostępnienie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że inwestor otrzymał decyzję o pozwoleniu na budowę trzech stacji transformatorowych wraz z powiązaniem liniami kablowymi na terenie Osiedla Z. w S. według załączonych projektów. Wykonywanie robót trwało etapami, przy czym etap I rozpoczął się w okresie ważności decyzji [...]. Przyjęto, że w czasie prowadzenia prac nie zaistniała przerwa w robotach budowlanych na okres dłuższy niż 2 lata. Linia kablowa wzdłuż ulicy S. w S. biegnie w poboczu tej ulicy i została ułożona zgodnie z projektem technicznym. Kwestia zajęcia pod drogę części działki [...] nie podlega natomiast kognicji organów nadzoru budowlanego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach S. i J.P. wyrazili sprzeciw wobec rozstrzygnięć podjętych przez organy nadzoru budowlanego, podkreślając fakt ułożenia kabla na terenie stanowiącym ich własność. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazując na legalność wykonanych robót budowlanych, realizowanych w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę. W aktach sprawy znajduje się decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę trzech stacji transformatorowych wraz z powiązaniem liniami kablowymi na terenie Osiedla Z. w S., wydana na rzecz Zakładu A w B.. Decyzja ta nie określa numerów działek, na których inwestycja ma być realizowana. Znajdują się również kserokopie wyrysów z map: z mapy zasadniczej z roku [...] oraz mapy przyjętej do zasobów geodezyjnych z roku [...] z naniesionymi kolorowymi kreskami liniami przebiegu kabla i granicami działki skarżących, wedle których kabel ten leży w granicach działki. W aktach administracyjnych k. [...] znajduje się również mapa ewidencji gruntów z zaznaczonym odmiennym przebiegiem kabla, wedle której jego trasa biegnie poza granicami działki. Taki projektowany przebieg kabla potwierdza pismo Dyrektora [...] Zakładu A z dnia [...] (k. [...] akt administracyjnych). Analogiczne rozbieżności wynikają z map poświadczonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za zgodność z oryginałem i określonych jako mapy dołączone przez [...] do pozwolenia na budowę (k. [...] i [...] akt). W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] ustalono fakt zgłoszenia zakończenia budowy (pismo z [...]) oraz zawiadomienie o zgłoszeniu inwestycji do użytkowania (pismo z [...]). Przyjęto również do akt fragmenty map z zaznaczonym przebiegiem kabla oraz kopię inwentaryzacji jego przebiegu. Ustalono również daty prowadzenia budowy poszczególnych etapów inwestycji: etap I [...] – [...], etap II [...] – [...], etap III [...] – [...]. W trakcie rozprawy inwestor wskazywał, że wedle map stanowiących załączniki do pozwolenia na budowę, projektowana linia kabla przebiega poza działką skarżących małżonków P.. Wedle zaś oświadczeń właścicieli działki, kabel został położony na ich działce. Pismem z dnia [...] Sąd zwrócił się o uzupełnienie akt administracyjnych o dokumenty obrazujące przebieg kabla energetycznego na wysokości działki nr [...] przy ul. S. w S., planowany i rzeczywisty, w szczególności o nadesłanie pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym i wyrysami z map oraz inwentaryzacji geodezyjnej kabla na tym odcinku. W odpowiedzi organ odwoławczy nadesłał kopię mapy zasadniczej dotyczącej geodezyjnej inwentaryzacji kabla, przyjętej do zasobu [...], dziennik budowy III etapu inwestycji oraz dokumenty dotyczące odbioru i zgłoszenia zakończenia budowy. Nadesłano również decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Jak ustalono na rozprawie w dniu 20 czerwca 2005 r. decyzja ta nie została zaskarżona do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Roboty budowlane, objęte udzielonym pozwoleniem na budowę, winny być wykonywane zgodnie z tym pozwoleniem i zatwierdzonym projektem budowlanym. Stosownie do przepisu art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualnie tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Naruszenie tego warunku obliguje właściwy organ do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy zwrócić uwagę, że przedmiotem badania organów nadzoru budowlanego w niniejszym przypadku nie była kwestia udzielonego pozwolenia na budowę, lecz właśnie zgodności wykonania robót budowlanych z udzielonym pozwoleniem. W sprawie jest okolicznością bezsporną, że realizacja stacji transformatorowych i linii kablowych nastąpiła na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, zaś na obecnym etapie postępowania nie mogły być rozpatrywane i odnieść skutku zarzuty dotyczące prawidłowości wydania samego pozwolenia na budowę, w szczególności dotyczące np. braku zgody właściciela działki na realizację inwestycji. Przedmiotem badania organów nadzoru w sprawie, wobec zgłaszanych zarzutów, było sprawdzenie, czy przedmiotowa inwestycja, we fragmencie dotyczącym przebiegu kabla na wysokości działki [...] przy ul. S. w S., została wykonana zgodnie z pozwoleniem. Postępowanie wymagało zatem porównania dwóch stanów: normatywnego, wyznaczonego udzielonym pozwoleniem i projektem budowlanym oraz faktycznego, zrealizowanego w trakcie budowy. Stwierdzenie braku istotnych odstępstw w tym zakresie uprawniało organ do umorzenia prowadzonego postępowania. Kontrola zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia prowadzi jednak do wniosku, że zostało ono podjęte bez poczynienia koniecznych dla sprawy ustaleń. Niewątpliwie w sprawie został ustalony stan faktyczny odpowiadający zrealizowanemu przebiegowi kabla energetycznego. Zgodnie z wyrysem z mapy zasadniczej z naniesionym na nim zinwentaryzowanym przebiegiem kabla, na wysokości działki [...] biegnie on wyznaczoną przez czerwoną linię trasą. W sprawie nie został jednak ustalony stan normatywny wyznaczony przez projekt budowlany i pozwolenie na budowę, warunkujący dokonanie porównania. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że mimo wezwania Sądu nie został do akt sprawy dołączony projekt budowlany. Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego, podlegający zatwierdzeniu w pozwoleniu na budowę projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący określenie granic terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji podano, iż zrealizowana inwestycja przebiega zgodnie z zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę planem zagospodarowania, biegnąc częściowo przez działkę nr [...]. Twierdzenia tego nie potwierdza jednak potwierdzony za zgodność z oryginałem fragment mapy k. [...] akt administracyjnych, z którego można wnioskować, iż kabel nie leżał w granicach działki [...]. Brak w aktach projektu budowlanego i projektu zagospodarowania terenu pozwalają przyjąć, iż zaskarżona decyzja zapadła bez analizy tych dokumentów, a zatem bez należytego ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności. Jednocześnie brak ten uniemożliwia Sądowi ocenę poprawności przyjętych przez organ ustaleń. Jak zostało bowiem wyżej wskazane, z kilku dołączonych do akt kopii map, wynika odmienny względem działki skarżących przebieg kabla. Jakkolwiek zatem zasadnie przyjęto, że budowa kabla została przeprowadzona w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, to w trakcie postępowania nie ustalono jednoznacznie, jak zgodnie z pozwoleniem kabel ten miał przebiegać, wedle jakich rzędnych, po jakich działkach. Dane te winny wynikać jednoznacznie z dokumentacji udzielonego pozwolenia na budowę, stąd jego analiza w sprawie jest niezbędna. Z okoliczności podnoszonych w toku postępowania wynika, że doszło do poszerzenia ulicy S., a kabel został położony w poboczu tej ulicy. Nie wyjaśniono jednak kiedy doszło do tego poszerzenia i w efekcie nie jest jasne, czy kabel planowany do położenia w poboczu drogi istotnie przebiega pierwotnie planowaną trasą. Mając na względzie przedstawioną powyżej argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 135, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 209 powołanej ustawy. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło