II SA/Ka 1054/02

Sygn. akt 3 / II / SA / Ka 1054 / 02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie: NSA Henryk Wach, NSA Anna Apollo (spr.), Protokolant: starszy sekretarz Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. sprawy ze skargi "A" w Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. na podstawie art. 1 pkt.2, art. 4 pkt.5 ustawy z dnia 14 marca 1985r.o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz.U. nr 90 z 1998, poz.575 ) oraz §1,7,10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz.294 ze zm.) stwierdził u J. p. B. Ż. chorobę zawodową w postaci wirusowego zapalenia wątroby typu "[...]" , wymienionej w pozycji 11 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej było jej uprzednie rozpoznanie przez właściwą jednostkę służby zdrowia oraz wykonywanie pracy w narażeniu na działanie czynnika chorobotwórczego i wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy tymi faktami. Rozpoznanie kliniczne stanu zdrowia p. Ż. dokonali lekarze Oddziału Obserwacyjno - Zakaźnego Szpitala Specjalistycznego w C.. Z dochodzenia epidemiologicznego wynikało, że p. Ż. pracowała od [...] 1989 do [...] 1999r. i ponownie pracuje od [...] 2001 r. w "A" w Ś.. Natomiast od [...] 1999r. do [...] 2001 r. pracowała w "B" w B.. Wykonując obowiązki służbowe na oddziale [...] w Ś., w ocenie organu I instancji, miała kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym. W konkluzji uznał, że wobec rozpoznania choroby przez lekarzy diagnostyków i ujawnienia narażenia pracownika na działanie czynnika szkodliwego zaistniały podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W odwołaniu od decyzji "A" w Ś. domagał się wnikliwego rozpatrzenia sprawy i uznania tego, iż w czasie pracy p. Ż. używała środków wirusobójczych i dezynfekcyjnych, była zaopatrzona w środki ochronne w postaci rękawiczek i masek ochronnych. Zaś materiał biologicznie skażony był wrzucany przez pielęgniarki i lekarz do zabezpieczonych i opisanych kubłów, igły i strzykawki umieszczano w specjalnych, hermetycznych pojemnikach. Ponadto w dochodzeniu epidemiologicznym nie ustalono, czy w rodzinie pracownicy nie było przypadków nosicielstwa wirusa, czy nie doszło do jej zakażenia u dentysty, w czasie leczenia w innych placówkach służby zdrowia. W konsekwencji nie można było z "prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością" uznać, że pracownica zaraziła się wirusem w miejscu pracy. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1, pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C.. Podtrzymał ustalenia faktyczne organu I instancji dotyczące przebiegu pracy B. Ż.. Uznał, iż pracując jako [...] na oddziale [...] w Ś. była narażona na ryzyko zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu "[...]". Dalej uznał, że został spełniony drugi warunek niezbędny do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. placówka medyczna - Oddział Obserwacyjno - Zakaźny Szpitala Specjalistycznego w C. w orzeczeniu z dnia [...] r. zdiagnozowała up. Ż. wirusowe zapalenie wątroby typu "[...]", które zakwalifikowano do choroby zawodowej ujętej w pozycji 11 wykazu chorób zawodowych Podsumowując te ustalenia stwierdził, że zaistniały wszystkie przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że "kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym, jak również ze sprzętem medycznym, gdzie z dużym prawdopodobieństwem nie został zachowany należyty reżim sanitarno -epidemiologiczny był bezpośrednią ekspozycją na czynnik zakaźny". Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł "A" w Ś. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Podobnie jak w odwołaniu kwestionował on rzetelność wyników dochodzenia epidemiologicznego, a w szczególności brak pełnych ustaleń co do okoliczności zarażenia p. Ż. wirusem zapalenia wątroby typu "[...]" Powtórzył wszystkie zgłoszone w odwołaniu zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że decyzję wydano w oparciu o spójne i jednoznaczne orzeczenie placówki diagnostycznej oraz wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Fakt zachorowania przez p. Ż. na wirusowe zapalenie wątroby typu "[...]" nie budził wątpliwości. Nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. i weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrole działalności administracji publicznej bada zgodność zaskarżonych aktów z prawem. Oznacza to, że zakres orzekania sądu jest ograniczony przedmiotem zaskarżonego aktu i zagadnieniami procesowymi związanymi z jego wydaniem oraz stanem prawnym obowiązującym w dacie jego wydania. Oceniając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl przepisu §1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65,poz.294 ze zm.) obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, za choroby zawodowe uważało się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z tego przepisu wynika, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w §1 ust.2 cytowanego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. W celu spełnienia przesłanki określonej w §1 powołanego rozporządzenia wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy tylko dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że tym czynnikiem szkodliwym, który spowodował zachorowanie p. B. Ż. na zapalenie wirusowe wątroby typu "[...]" był wirus tej choroby. Zgodzić się również należało ze stwierdzeniem organu odwoławczego, iż w placówkach służby zdrowia rośnie ryzyko zarażenia się wirusem, zwłaszcza im dłużej wykonuje się tam obowiązki zawodowe. Odnoszą się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że "kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym, jak również sprzętem medycznym, gdzie z dużym prawdopodobieństwem nie został zachowany należyty reżim sanitarni -higieniczny narażał pracownicę wykonująca obowiązki [...] na działanie czynnika szkodliwego, zważywszy, że skóra rąk nie jest wolna od mikrourazów." W ocenie Sadu materiał zgromadzony w dochodzeniu epidemiologicznym nie dawał podstaw do oceny, czy w miejscu pracy p. Ż. zachowano "właściwy reżim sanitarno -higieniczny". Nie wiadomo też, co organ odwoławczy rozumiał pod tym pojęciem. W toku dochodzenia zapisano jedynie jakie pracownica wykonywała czynności. Do jej obowiązków należało [...]. Nie wyjaśniono, czy używała ona materiałów ochronnych, o jakich w odwołaniu wspominał skarżący. Skarżący w odwołaniu wskazywał na możliwość pozazawodowego zarażenia się przez p. Ż. wirusem, zwłaszcza, że w [...] w Ś. nie odnotowano przypadków zarażenia personelu medycznego lub pacjentów wirusem zapalenia wątroby typu "[...]". Organ odwoławczy nie wyjaśnił tych kwestii, nie zobowiązał skarżącego do przedłożenia stosownych dowodów na poparcie jego twierdzeń. Przeprowadzono konfrontację stron tj. p. Ż. i dyrektora "A" w Ś., chociaż wcześniej nie przesłucham ich w charakterze stron. Zatem nie wiadomo jakie różnice zeznań legły u podstaw zarządzenia konfrontacji. W trakcie konfrontacji przeprowadzonej już po wniesieniu odwołania nie wypytano pracownicy o okoliczności podniesione przez jej pracodawcę w odwołani. Z powyższych względów Sąd, wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy nie miał możliwości ocenić zasadności zarzutów skargi, a co za tym idzie także zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dlatego uznając, iż doszło do naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 Kpa na podstawie art. 145 § 1 pkt 1"c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 cytowanej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy będzie miał na uwadze powyższe uwagi Sadu, a nadto treść § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ) , z którego wynika, iż postępowanie w sprawach rozpoznawania chorób zawodowych lub ich stwierdzania rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia winno być prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych.