II SA/Ka 1055/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie NSA Anna Apollo NSA Henryk Wach (spr.) Protokolant Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi "A" w Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. orzekł, że u B. T. występuje choroba zawodowa w postaci wirusowego zapalenia wątroby typu [...], wskazana w pozycji 11 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Jako podstawę prawną decyzji wskazał: art. 1 pkt. 2, art. 4 pkt. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575), § 1, 5, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że istotnym warunkiem dla stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez właściwą jednostkę służby zdrowia. B. T. w okresie od [...] do [...] 2001 r. przebywała w Szpitalu Specjalistycznym na Oddziale Obserwacyjno-Zakaźnym w C.. Ta placówka [...] r. orzekła o stwierdzeniu u badanej choroby zawodowej - przewlekłego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu [...]. Organ I instancji przypomniał, że B. T. od [...] 1987 r. do [...] 1999 r. oraz od [...] 2001 r. pracowała i pracuje w "A" w Ś. jako [...]. Podczas [...] istniało ryzyko zakażenia wirusem [...]. Od tej decyzji odwołał się "A" w Ś.. W uzasadnieniu wyjaśnił, że B. T. podczas wykonywania pracy nie ma kontaktu z pacjentami, jak również ze sprzętem medycznym, który wcześniej jest sterylizowany i zabezpieczony przez pielęgniarkę. Również materiały skażone biologicznie są umieszczane w specjalnych kubłach, wyściełanych folią i opisanych. Igły oraz ostre końcówki są przechowywane w hermetycznych pojemnikach. Do sprzątania używa się środków wirusobójczych, pracownicy zostali przeszkoleni i zaopatrzeni w środki ochrony osobistej. Nie stwierdzono zachorowania na wzw typu [...] pośród pacjentów, jak i pozostałych pracowników [...]. Zakład pracy stwierdził dalej, że w tym wypadku pracownik mógł ulec zakażeniu u fryzjera, dentysty, podczas leczenia w innej placówce, względnie poprzez kontakt seksualny. Ponadto zarzucił, iż nie dokonano ustaleń dotyczących nosicielstwa pośród członków rodziny pracownika. Decyzją z [...] r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., powołując się na art.138 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że B. T. w latach 1987-1999 oraz od 2001 r. pracowała i pracuje jako [...] w [...] w Ś., gdzie miała kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym. Pracowała w warunkach stwarzających ryzyko zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu [...]. Placówka orzecznicza rozpoznała u badanej chorobę i zakwalifikowała ją jako chorobę z pozycji 11 załącznika do rozporządzenia wykonawczego. Organ odwoławczy stwierdził, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy, a rozpoznaną chorobą. Wobec tych okoliczności, odwołanie zakładu pracy nie mogło być skuteczne. Odnosząc się do zarzutów stwierdził, że każdy kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym jak również ze sprzętem medycznym stanowi ekspozycję na czynnik zakaźny, zważywszy, że skóra rąk nie jest wolna od mikrourazów. Na końcu, organ II instancji wyraził pogląd, że środowisko zakładów opieki zdrowotnej zalicza się do środowiska skażonego wirusem HCV. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" w Ś. wniósł o uchylenie tego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaprezentował argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga "A" w Ś. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze, zm.), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana przez niego praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie, to istnieje domniemanie związku przyczynowego miedzy schorzeniem będącym chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. W prowadzonym przez właściwego inspektora sanitarnego postępowaniu w tym przedmiocie należy więc zebrać w pierwszej kolejności dane dotyczące stopnia, rodzaju i czasu narażenia zawodowego, sposobu wykonywania pracy (§ 1 ust. 2 tego rozporządzenia), a następnie poddać pracownika badaniom w wyspecjalizowanych jednostkach diagnostycznych powołanych do rozpoznania chorób zawodowych, które orzeczenia wydają nie tylko w oparciu o własne badania kliniczne i dostępną dokumentację lekarską, ale również na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych i wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy (§ 7 ust. 1 i 4 rozporządzenia). Dopiero wyniki dochodzenia epidemiologicznego oraz orzeczenia lekarskie jednostek diagnostycznych stanowią podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań, w konsekwencji wydania decyzji o stwierdzeniu bądź braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (§ 10 ust. 1 rozporządzenia, art. 77 i art. 80 k.p.a.). W celu spełnienia przesłanki określonej w §1 powołanego rozporządzenia wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy tylko dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że tym czynnikiem szkodliwym, który spowodował zachorowanie B. T. na zapalenie wirusowe wątroby typu [...] był wirus tej choroby. Zgodzić się również należało ze stwierdzeniem organu odwoławczego, iż w placówkach służby zdrowia rośnie ryzyko zarażenia się wirusem, zwłaszcza im dłużej wykonuje się tam obowiązki zawodowe. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym, jak również sprzętem medycznym, gdzie z dużym prawdopodobieństwem nie został zachowany należyty reżim sanitarno - higieniczny, narażał pracownicę wykonująca obowiązki [...] na działanie czynnika szkodliwego, zważywszy, że skóra rąk nie jest wolna od mikrourazów. W ocenie Sądu materiał zgromadzony w dochodzeniu epidemiologicznym nie dawał podstaw do oceny, czy w miejscu pracy B. T. zachowano właściwy reżim sanitarno - higieniczny. Nie wiadomo też, co organ odwoławczy rozumiał pod tym pojęciem. W toku dochodzenia ustalono jedynie jakie pracownica wykonywała czynności. Do jej obowiązków należało [...]. Nie wyjaśniono jednak czy B. T. używała materiałów ochronnych, o jakich w odwołaniu wspominał skarżący. Strona skarżąca w odwołaniu wskazała na możliwość pozazawodowego zarażenia się przez pracownika wirusem, zwłaszcza, że w poradni nie odnotowano przypadków zarażenia personelu medycznego lub pacjentów wirusem zapalenia wątroby typu [...]. Organ odwoławczy nie wyjaśnił jednak tych kwestii, nie zobowiązał skarżącego do przedłożenia stosownych dowodów na poparcie jego twierdzeń. Przeprowadzono natomiast konfrontację stron: B. T. i dyrektora "A" w Ś., chociaż wcześniej nie przesłuchano ich w charakterze stron. W trakcie tej konfrontacji B. T. stwierdziła, że przed 1999 r. doznała uszkodzenia skóry nogi podczas wykonywania swoich obowiązków pracowniczych, jednakże tego zdarzenia nigdzie nie odnotowano. Tę istotną okoliczność należało wszechstronnie wyjaśnić poprzez przeprowadzenie innych dowodów. Mając na uwadze powyższe Sąd, wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy nie miał możliwości ocenić zasadności zarzutów skargi, a co za tym idzie także zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dlatego uznając, iż doszło do naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 wskazanej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy będzie miał na uwadze powyższe uwagi Sądu, a nadto treść § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), z którego wynika, iż postępowanie w sprawach rozpoznawania chorób zawodowych lub ich stwierdzania rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia winno być prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych.