II SA/Ka 1080/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-02-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Adam Mikusiński, NSA Szczepan Prax, Asesor WSA Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem przysługuje, gdy dziecko przebywa w placówce całodobowej przez pięć dni w tygodniu, od poniedziałku do piątku, ale nie przez pełne pięć dób?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, wyłączający prawo do zasiłku stałego, gdy dziecko przebywa w placówce całodobowej przez co najmniej pięć dni w tygodniu, jest spełniony, nawet jeśli dziecko nie przebywa w placówce przez pełne pięć dób. Kluczowe jest zapewnienie opieki przez pięć dni w tygodniu, a nie liczba pełnych dób. Sąd nie podzielił również stanowiska organów, że rejestracja w urzędzie pracy jako bezrobotny wyklucza możliwość ubiegania się o zasiłek stały.
Stan faktyczny
Skarżąca H. C. ubiegała się o zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad synem D., który przebywał w internacie Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego przez pięć dni w tygodniu (od poniedziałku do piątku). Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania zasiłku, powołując się na art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który wyłącza prawo do zasiłku, gdy dziecko przebywa w placówce całodobowej przez co najmniej pięć dni w tygodniu. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że jej syn nie przebywa w ośrodku przez pełne pięć dób, a fakt zarejestrowania jako bezrobotna nie powinien pozbawiać jej prawa do zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie: NSA Szczepan Prax Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: asystent Agnieszka Drewniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 roku, sprawy ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia[...] , Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. odmówił skarżącej H. C. przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki i pielęgnacji nad synem D. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) zasiłek taki przysługuje osobie zdolnej do pracy lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji. Zdaniem organu fakt, że skarżąca jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako bezrobotna świadczy o tym, iż pozostaje ona w gotowości do podjęcia pracy, zaś brak pracy w jej przypadku spowodowany jest ogólną sytuacją na rynku pracy, a nie koniecznością sprawowanie opieki nad dzieckiem. Ponadto organ wskazał na art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek stały nie przysługuje osobie, której dziecko przebywa w całodobowym ośrodku rehabilitacyjnym lub innej placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej pięć dni w tygodniu. Z ustaleń organu poczynionych w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji wynika, że syn skarżącej przebywa w internacie Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla dzieci [...] i [...] w D. G. przez pięć dni w tygodniu tj. od poniedziałku do piątku, co w ocenie organu uzasadnia zastosowanie powołanego przepisu. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie i zmianę zgodnie z jej wcześniejszym wnioskiem. W uzasadnieniu wskazała, że jej syn przebywa w ośrodku w D. G. od poniedziałku od godz. 7.00 do piątku do godz. 14.00. Powołując się na art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej skarżąca twierdzi, że jej syn nie przebywa w ośrodku ani 5 dni, ani też 5 dób. Twierdzi dalej, że fakt zarejestrowania w Urzędzie Pracy nie pozbawia jej prawa do otrzymania zasiłku stałego, a to wobec braku odpowiednich przepisów w tym zakresie. W uzupełnieniu odwołania, pismem z dnia [...], skarżąca wskazała dodatkowo, że jej zdaniem przepis art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej odnosi się do pięciu pełnych dób. Skoro zatem jej syn przebywa w ośrodku od rana w poniedziałek do piątku do godz. 14.00, to nie spełnia przesłanek określonych tym przepisem, albowiem nie przebywa w ośrodku pełnych pięciu dób. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania skarżącej postanowiło utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podzielono pogląd organu pierwszej instancji. Dodatkowo zwrócono uwagę, iż dywagacje strony co do ilości godzin, jakie jej syn przebywa w poniedziałek i piątek w ośrodku nie mają w sprawie znaczenia. Zdaniem organu odwoławczego istotne jest, aby placówka zdolna była zapewnić swym podopiecznym opiekę przez co najmniej pięć dni w tygodniu, co w niniejszej sprawie ma miejsce. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca powtórzyła swoje argumenty prezentowane w postępowaniu odwoławczy. W szczególności podkreśliła, iż w myśl art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej dni, o których mowa w tym przepisie winny być obliczane jako całe doby. Wskazuje ponadto, że fakt pozostawania osobą bezrobotną i zarejestrowaną w urzędzie pracy nie może w żaden sposób pozbawiać jej prawa do zasiłku stałego. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, przyjmując takie same argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych -–Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają uregulowaniom prawnym obowiązującym w datach ich wydania. Sąd nie dopatrzył się także takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, przy zachowaniu kryterium dochodowego oraz warunków z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W ocenie Sadu nie jest trafne stanowisko organów obu instancji, jakoby fakt zarejestrowania skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoby bezrobotnej miał stanowić o niespełnieniu przesłanek określonych w powołanym przepisie. Spełnienie bowiem warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej nie wyłącza możliwości spełnienia warunków do ubiegania się o zasiłek stały, o którym mowa w art. 27 ustawy o pomocy społecznej. Trafnym natomiast jest drugi z motywów, jakimi kierowały się organy orzekające przy wydawaniu decyzji. Otóż zgodnie z art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem, o którym mowa w art. 27 ust. 1 i 2 tej ustawy nie przysługuje osobie, której dziecko przebywa w całodobowym ośrodku rehabilitacyjnym lub innej placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej pięć dni w tygodniu. Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z zaświadczenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci [...] i [...] w D. G. z dnia [...] , syn skarżącej D.C. korzystał z internatu Ośrodka od [...] i przebywał w tym Ośrodku pięć dni w tygodniu od poniedziałku do piątku. Okoliczność tą potwierdza sama skarżąca tak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w skardze do sądu administracyjnego. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, jakoby w myśl powołanego przepisu art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej przez pięć dni w tygodniu należało rozumieć pięć pełnych dób. Nie wynika to bowiem, ani z treści tego przepisu, ani też z wykładni celowościowej. Przyjąć bowiem należy, że jeżeli dziecko przebywa w ośrodku od poniedziałku rana do popołudnia w piątek (pięć dni w tygodniu), a ośrodek ma charakter ośrodka całodobowego (o czym świadczy prowadzenie internatu), to spełnione zostały przesłanki wyłączające przyznanie zasiłku stałego. Skoro zatem nie doszło do naruszenia przepisów prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, to skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło