II SA/Ka 1082/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-04-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Asesor WSA Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu może zostać wydana bez przeprowadzenia analizy zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz bez załączenia graficznego przedstawiającego teren inwestycji i linie rozgraniczające?
Ratio decidendi
Decyzje organów obu instancji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie mogą się ostać, ponieważ zostały wydane bez właściwego wyjaśnienia sprawy, z naruszeniem przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności bez przeprowadzenia analizy zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz bez załączenia graficznego przedstawiającego teren inwestycji i linie rozgraniczające. Organ orzekający jest zobowiązany badać zgodność z planem i przepisami prawa, a nie tylko brak sprzeczności.
Stan faktyczny
G. i W. J. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza P. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przelewu bocznego na zaporze zbiornika wodnego "A". Skarżący, właściciele sąsiednich działek, zarzucili brak zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz potencjalną degradację ich terenu. Organy uznały inwestycję za zgodną z planem, powołując się na cel jej realizacji – ochronę przed powodzią.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia [...] r. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant st. sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi G. J. i W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Burmistrz Miasta P. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 39 i art. 40 ust. 1 i 3 oraz art. 42 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. nr 15/99 poz. 1392 z zm./ ustalił – na wniosek Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Inspektorat w P. – warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na "budowie przelewu bocznego na zaporze czołowej na zbiorniku wodnym "A" na działkach stanowiących własność Skarbu Państwa w zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Organ podał, że inwestycja jest zgodna z planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego otoczenia zbiornika A z [...] r. ze zmianami wprowadzonymi uchwałami z [...] r. i [...] r. Teren, na którym usytuowany jest zbiornik A w planie został przeznaczony: - symbol P1 – UC – teren zabawowego miasteczka dziecięcego. Teren zieleni urządzonej z dopuszczeniem budynków, niewielkich tymczasowych obiektów budowlanych o funkcji bezpośrednio związanej z obsługą obszaru, - symbol P11 – ZN - teren częściowo urządzonej zieleni. Deptak. Trwale urządzony brzeg jeziora. Zakaz zabudowy budynkami i tymczasowymi obiektami budowlanymi. - symbol 28 – KT - teren adaptacji ulicy dojazdowej. Nadto organ ustalił, iż zbiornik A został oddany do użytku w [...] r. a analiza hydrologiczna wykazała, że zarówno rezerwa powodziowa, jak i urządzenia przelewowe są za małe w stosunku do powodzi występujących w tym rejonie. W związku z tym zaprojektowano dodatkowy przelew powierzchniowy, natomiast budowa suchego zbiornika powodziowego jest objęta odrębnym postępowaniem. Odwołania – odrębne – od powyższej decyzji złożyli E. i F. T. oraz G. i W. J. Odwołujący się podali, iż są właścicielami działek położonych na terenie przyległym do zbiornika A, na który to teren ma być odprowadzona woda projektowanym przelewem. Zarzucili także brak zgodności zamierzenia budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.nie uwzględniło złożonych odwołań i zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podzieliło pogląd Burmistrza Miasta P. co do braku sprzeczności projektowanej inwestycji z zapisami tekstu planu z uwagi na to, iż jej zadaniem jest ochrona istniejących terenów przed skutkami powodzi, bezpieczeństwo zapory oraz miasta Pszczyny. Odnosząc się do odwołania G. i W. J. organ uznał je za nieuzasadnione i powołał się na wyjaśnienie wnioskodawcy, z których wynika, iż przelew będzie zlokalizowany na terenach Skarbu Państwa, w odległości ponad 100 m od działki odwołujących się. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. i W. J. zarzucili brak zgodności między projektowaną inwestycją, a zapisami obowiązującego planu. Stwierdzili, że przelew ich terenu nie będzie chronić, ale wręcz przeciwnie będzie powodować jego szybką degradację. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zamierzona inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a więc w świetle przepisu art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym organ nie mógł odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie tylko z powodów podniesionych przez skarżących. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu wziął także pod uwagę z urzędu dostrzeżone naruszenia prawa. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 135, poz. 1270 z zm./, dalej "ustawa p.p.s.a. nie był związany zarzutami ani wnioskami skargi. Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, przy czym czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą, albowiem zostały wydane – w ocenie Sądu – bez właściwego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego rozstrzygnięcia, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nadto z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. z 1999 nr 15, poz. 139 z zm./. Decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaje się na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a decyzja ta musi spełniać wymogi art. 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Istotą postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest zbadanie czy w świetle obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego jest dopuszczalna lokalizacja inwestycji w miejscu wskazanym we wniosku. W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że zbiornik wodny A, na którego zaporze czołowej ma być zrealizowana inwestycja polegająca na budowie przelewu bocznego znajduje się – zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego – w jednostce strukturalnej oznaczonej symbolami P1 – UC, P11 – N i P28 – KT. Przywołane przez organy zapisy ustaleń planu dla wymienionych symboli, jak i dołączony do akt administracyjnych wypis z planu i rysunek nie pozwalają na przyjęcie wprost, iż budowa na tym terenie przelewu bocznego pozostaje w zgodności z przeznaczeniem terenu ustalonym planem. Plan jest przepisem gminnym i jego zapisy podlegają wykładni, jednakże organy orzekające takiej przekonywującej wykładni nie przeprowadziły i nie wskazały konkretnych zapisów planu, które w ich ocenie czynią zgodną projektowaną inwestycję z obowiązującym planem. O zgodności inwestycji z planem, wbrew stanowisku organów orzekających, nie może przesądzać cel inwestycji – ochrona przed skutkami powodzi. Zgodnie z obowiązującym w dacie orzekania przez organy – brzmieniem art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zakaz odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczy zamierzeń zgodnych z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że zamierzenie budowlane musi być zgodne z przepisami prawa i planem miejscowym, a nie tylko niesprzeczne, co wynikało z pierwotnego brzmienia art. 43 /art. 43 został zmieniony przez art. 1 ust. 6 ustawy z dnia 13.07.2000 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – Dz.U. nr 14, poz. 124 – z dniem 15.03.2001 r./. Organ orzekający obowiązany jest więc badać zgodność z planem i przepisami prawa, a nie brak sprzeczności z planem. W omawianej sprawie nie jest możliwe odniesienie się do konkretnych zapisów /oznaczonych podanymi symbolami/ planu z uwagi na brak załącznika graficznego do decyzji przedstawiającego linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w stosownej skali. Stanowi to naruszenie art. 42 ust. 1 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i skutkuje niemożnością ustalenia lokalizacji inwestycji. Określenie miejsca realizacji inwestycji nastąpiło przez wskazanie, że będzie ona miała miejsce na działkach stanowiących własność Skarbu Państwa, przy czym nie podano numerów ewidencyjnych tych działek. Zarówno sporządzenie załącznika graficznego z oznaczeniem linii rozgraniczających, teren inwestycji, jak i podanie numerów ewidencyjnych działek, na których dopuszczono lokalizację wnioskowanej inwestycji stanowi obowiązek organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i równocześnie niezbędny element tej decyzji. Linie rozgraniczające teren inwestycji nie mogą być bowiem utożsamiane z granicami działki w sytuacji, w której działka znajduje się w co najmniej dwóch jednostkach strukturalnych planu. Brak numerów ewidencyjnych i brak załącznika graficznego uniemożliwia przede wszystkim ustalenie konkretnego miejsca realizacji inwestycji, oceny jej dopuszczalności w świetle obowiązującego dla tego miejsca zapisu planu, a także ocenę naruszenia interesów skarżących /brak położenia działek skarżących w stosunku do terenu inwestycji oraz ustaleń planu dla tych działek/. Rozpoznając sprawę ponownie należy przede wszystkim dokonać ustaleń odnośnie obecnego stanu faktycznego. Ustalenia te winny zostać dokonane pod kątem zasadności dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Uzależnione to będzie od okoliczności, czy planowana inwestycja została już zrealizowana. Organ winien mieć także na uwadze zmianę przepisów prawa, jaka miała miejsce od czasu wydania zaskarżonej decyzji w postaci wejścia w życie ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 80, poz. 717/. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c w związku z art. 135 i art. 152 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 z zm./. SJ/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło