II SA/Ka 1090/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie NSA Łucja Franiczek Leszek Kiermaszek Protokolant referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki obiektu o d d a l a s k a r g ę Pismem z dnia [...] r. Rejon Dróg Krajowych w C. wezwał pana J. G. do usunięcia w terminie 14 dni nośnika reklamy ustawionej na jego działce przy [...], km [...] w odległości mniejszej niż 10 m od krawędzi jezdni, z zastrzeżeniem, iż po bezskutecznym upływie wskazanego terminu skieruje sprawę do Powiatowego Inspektoratu Budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] r. wszczął na żądanie Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Oddział Południowy w K. Rejon Dróg Krajowych w C. postępowanie w sprawie w/w nośnika reklamy ustawionej na działce przy [...], km [...]. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu tego postępowania J. G. wyjaśnił, że posiada zgłoszenie budowy obiektu budowlanego – nośnika reklamy z dnia [...] r. oraz wskazał że o zgłoszeniu tym został powiadomiony DODP K. ul. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Decyzją z dnia [...] r. w oparciu o art. 104 i art. 105 ustawy z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe w uzasadnieniu podając, iż inwestor przedstawił potwierdzenie zgłoszenia budowy – ustawienia nośnika reklamowego. W odwołaniu od tej decyzji Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych Oddział Południowy w K. wniosła o jej uchylenie i nakazanie rozbiórki przedmiotowej budowli. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż przedmiotowy obiekt budowlany został usytuowany w odległości 57 m od skrzyżowania, co ogranicza widoczność na skrzyżowaniu dróg i jednocześnie jest niezgodne z warunkami technicznymi Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 43 poz. 430 ). Ponadto odwołujący się wskazał, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest lakoniczne, nie podano nawet podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a tym samym nie spełnia wymagań formalnych z art. 107 k.p.a. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 48 prawa budowlanego i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, iż w czasie postępowania przed organem I instancji wykazano niezbicie, że nośnik reklamowy został wybudowany na podstawie zgłoszenia dokonanego przez J.G. w Urzędzie Gminy K. Potwierdzenie wyżej wymienionego zgłoszenia znajduje się w aktach sprawy, a ówczesna DODP w K. została o nim powiadomiona i mogła wnieść sprzeciw. Organ odwoławczy wskazał również, że przytoczony w odwołaniu art. 35 ust. 1 prawa budowlanego dotyczy obiektów budowlanych na budowę których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, natomiast instalowanie urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza terenem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 1 prawa budowlanego, jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie nie określają odległości od skrzyżowań dla usytuowania nośników reklamowych, a jedynie w zał. Nr 2 określone jest konieczne pole widzenia, które w tej sprawie nie zostało naruszone. W skardze do Sądu Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca zarzuciła tym decyzjom naruszenie art. 105 k.p.a., podnosząc, że postępowanie administracyjne umarza się z powodu bezprzedmiotowości z uwagi na brak elementu stosunku materialnego, co powoduje niemożność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, tymczasem w tej sprawie przyczyną umorzenia postępowania był brak uwzględnienia wniosku skarżącego, co nie czyni postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i nie oznacza, że takie postępowanie nie powinno być prowadzone. Ponadto skarżąca podniosła, że obydwa orzekające organy przy rozpoznawaniu sprawy nie zastosowały przepisów art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz powołanych w odwołaniu przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Tymczasem budowla umieszczona została w odległości 17 m od krawędzi jezdni i 57 m od skrzyżowania – co narusza warunki bezpieczeństwa na drodze, których zachowaniu służą te przepisy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwołał się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto stwierdził, że przedmiotowa budowla nie narusza ustawy o drogach publicznych z dnia 21.03.1985 r., a zwłaszcza jej art. 43 ust. 1 który określa, że obiekty budowlane przy drogach publicznych powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej ( dla dróg krajowych na terenie miast i wsi ) 10 m, a jest 17 m. Organ wskazał również, że organ nadzoru budowlanego nie może wydać nakazu rozbiórki w myśli art. 48 jeżeli inwestor spełnił warunek zgłoszenia i dlatego postępowanie zostało umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew twierdzeniom skarżącej Dyrekcji brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ), a tylko w tym zakresie podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym. Biorąc pod uwagę zarzuty i żądanie skargi należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że nie wskazano w niej i nie wykazano podstawy materialnoprawnej żądania wydania nakazu rozbiórki objętego postępowaniem nośnika reklamowego. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało przy tym przyjąć ( czego skarżąca Dyrekcja również nie podważa), że został on wybudowany w [...] r. w oparciu o potwierdzenie zgłoszenia jego budowy z dnia [...] r., wydane dnia [...] r. przez Wójta Gminy K. na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ( Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm., obecnie Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym). To zaś oznacza, że nie miała w sprawie zastosowania treść art. 48 tej ustawy. Nie znaczy to oczywiście, jak to błędnie przyjął organ I instancji, że wybudowany w oparciu o zgłoszenie obiekt budowlany nie podlega już żadnej kontroli organów nadzoru budowlanego. W sprawie mogłaby mieć bowiem ewentualnie zastosowanie treść art. 50 i 51 prawa budowlanego. W konsekwencji mogłoby dojść do wydania nakazu jego rozbiórki gdyby się okazało, że został on wybudowany w warunkach o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 3 tego prawa ( w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji ), a nie ma możliwości doprowadzenia jego stanu do zgodności z tymi przepisami ( względnie gdyby nałożonych w tym względzie obowiązków inwestor w zakreślonym terminie nie wykonał – art. 51 ust.1 pkt 1 lub art. 51 ust. 2 w zw. z ust. 4 prawa budowlanego). Dla zastosowania treści tych przepisów niezbędne byłoby jednak wykazanie, że sporny nośnik reklamowy został wybudowany w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach względnie od warunków przyjętego zgłoszenia na jego budowę. Okoliczności takie nie zostały jednakże w postępowaniu administracyjnym wykazane. W szczególności nie zostało wykazane aby usytuowanie nośnika naruszało konkretne, obowiązujące w tym względzie przepisy prawa. Takich skonkretyzowanych przepisów skarżąca zresztą nie wskazała. Wskazując naruszenie treści art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1983 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zm.) nie podała bowiem o którą i dlaczego z wymienionych w tym przepisie sytuacji chodzi. Tym samym nie zostało podważone stanowisko organu odwoławczego, że objęty postępowaniem nośnik został wybudowany przy drodze krajowej, na terenie zabudowy miast i wsi. Zgodnie z art. 43 ust. 1 Lp. 3a w/w ustawy o drogach publicznych jego odległość od zewnętrznej krawędzi jezdni powinna zatem wynosić co najmniej 10 m, gdy w rzeczywistości wynosi 17 m. Wbrew temu co napisano w skardze, w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie powołano też konkretnych przepisów w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, które zostałyby naruszone usytuowaniem nośnika reklamowego. Skarżąca nie zakwestionowała też ustalenia organu odwoławczego ( dokonanego w oparciu o wykonany przez eksperta nadzoru budowlanego mgr inż. J.D. szkic widoczności ), że nie zostało naruszone unormowane w załączniku nr 2 do przedmiotowych warunków technicznych, pole widzenia. W ko sekwencji nie zostało też wykazane aby usytuowanie nośnika spowodowało zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Tym samym nie zostało wykazane aby istniały określone z art. 30 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego podstawy nałożenia na zgłaszającego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ( przy założeniu, że roboty budowlane wymagały tylko zgłoszenia ). Nie można też zdaniem Sądu przyjąć, że usytuowanie( lokalizacja ) nośnika naruszyło warunki określone w powołanym w potwierdzeniu zgłoszenia oraz w skardze piśmie GDDP w W. nr [...]. Pomijając już kwestię mocy obowiązującej tego pisma oraz jego ogólnikowość, należy nadto stwierdzić, że skarżąca nie wskazała które konkretnie jego zapisy (mogące mieć potwierdzenie w obowiązujących przepisach ) zostały naruszone i dlaczego. Z powyższych wywodów wynika, że nie zostało wykazane aby usytuowanie nośnika naruszało obowiązujące przepisy prawa, co dawałoby podstawę do merytorycznego orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Wbrew stanowisku skarżącej, wobec bezprzedmiotowości wszczętego w sprawie tego nośnika postępowania, podlegało ono zatem umorzeniu na podstawie art. 105 kpa. Nie będąc związany granicami skargi Sąd z urzędu stwierdził, że wbrew stanowisku organów obu instancji oraz stanowisku zaprezentowanym w skardze, w chwili potwierdzenia zgłoszenia budowy spornego nośnika reklamowego jego budowa wymagała pozwolenia a nie zgłoszenia. Zgłoszenie takiej budowy było co najwyżej wystarczające dopiero od [...] r. w związku z nowelizacją art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego wprowadzoną ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. ( Dz. U. Nr 111 poz. 726 ) Jak już jednak wskazano, przyjęcie zgłoszenia wykluczało zastosowanie art. 48 prawa budowlanego. Z przyczyn wskazanych wcześniej brak było też podstaw do prowadzenia postępowania na podstawie art. 50 i 51 prawa budowlanego, zwłaszcza w sytuacji gdy sporny nośnik został zainstalowany dopiero w [...] r. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ). su.