II SA/Ka 1097/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie: NSA Zofia Borowicz WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi S.lŚ. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zasądza od Wojewody Ś. na rzecz S.Ś. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Starosta Powiatu w R. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art.37j i art.37l w związku z art.6 pkt 6 lit.b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.) oraz art.104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił S.Ś. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Jako uzasadnienie decyzji podał, że skarżący nie spełnia wymogów do otrzymania wnioskowanego zasiłku, ponieważ legitymuje się okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym [...] lat [...] miesiące i [...] dni, w tym w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, zamiast wymaganego okresu zatrudnienia [...] lat w tym [...] lat w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Przy ustalaniu okresu pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze organ ten nie uwzględnił zatrudnienia skarżącego w Przedsiębiorstwie A od [...]r. do [...]r. ze względu na brak zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie pracy w warunkach szkodliwych. Jak również nie zaliczył skarżącemu okresu zatrudnienia od [...]r. do [...]r. w Spółdzielni B w R., ze względu na brak podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Od decyzji tej odwołanie wniósł skarżący, który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i podniósł, że w trakcie prowadzonego postępowania nikt nie informował go o tym, że jego świadectwo pracy z Spółdzielni B w R. zawiera wady i nie może stanowić podstawy zaliczenia tego okresu pracy. W przypadku świadectwa pracy z Przedsiębiorstwa A wynika z treści pkt 3, że skarżący pracował w warunkach szczególnych i nie rozumie przyczyn nie zaliczenia tego okresu do okresu pracy w warunkach szkodliwych. Skarżący podnosi, że praca na każdym stanowisku w wyżej wymienionym przedsiębiorstwie była pracą w warunkach szkodliwych. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.37j ust.1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przytoczył treść postanowień: art.37j ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz § 1 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji przekazując odwołanie dołączył zaświadczenie o wysokości podstawy wymiaru składki jako członek Spółdzielni b w R. i z tego tytułu skarżący legitymuje się okresem zatrudnienia wynoszącym [...] lat, [...] miesiące i [...] dni, jednakże nie spełnia wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak wymaganego okresu zatrudnienia w warunkach szkodliwych lub szczególnych. Organ ten wskazał, że okres pracy w warunkach szczególnych może zostać uwzględniony, tylko wówczas, gdy okoliczność taka wynika ze świadectwa pracy albo z prawomocnego wyroku sądowego. Dodatkowo Wojewoda Ś. zaznaczył, że skarżący pracował w Przedsiębiorstwie a na trzech różnych stanowiskach, natomiast z przedłożonego świadectwa pracy nie wynika w jakim okresie pracował na stanowisku [...], jako praca w szczególnych warunkach. Tym samym treść świadectwa pracy nie ma podstaw do zaliczenia pracy na innych stanowiskach jako pracy w warunkach szczególnych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wystąpił o uchylenie decyzji Wojewody Ś. i o zasądzenie kosztów postępowania i podniósł, analogiczne zarzuty jak w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej nie zaliczenia pracy w Przedsiębiorstwie A. Skarżący wskazał, że w powyższym przedsiębiorstwie wykonywał pracę w warunkach szkodliwych przez cały okres zatrudnienia, gdyż stanowiska pracy oznaczone jako [...], zgodnie z przyjętą praktyką polegały na świadczeniu pracy o jednakowym charakterze, natomiast w obecnym kształcie wyżej wymienionego rozporządzenia nie ma już oznaczeń stanowisk pracy identycznych z zawartymi w świadectwie pracy. Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jednocześnie organ ten zaznaczył, że skarżący w dniu wydania spornej decyzji nie udokumentował faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art.97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w którym skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz.652) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art.1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Problematyka przyznawania zasiłków przedemerytalnych regulowana jest w ustawie z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. z 2001 r. Dz.U. Nr 6, poz.56 z późn. zm.). Unormowania te podlegały licznym zmianom, aż do uchylenia uregulowań dotyczących tegoż zasiłku. W dniu złożenia wniosku przez skarżącego, to jest [...]r. obowiązywały unormowania zamieszczone w tekście jednolitym ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.). Stosownie do tych unormowań zasiłek przedemerytalny w podstawowej wysokości 120 % kwoty zasiłku dla bezrobotnych przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla mężczyzn 35 lat, albo posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Natomiast podwyższona wysokość zasiłku przedemerytalnego do 160 % kwoty zasiłku dla bezrobotnych przysługiwała osobie zamieszkującej w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach (gminach) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze były uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Ponadto stosownie do postanowień art.37l wyżej wymienionej ustawy prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługiwało na wniosek osoby, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniała warunki do ich nabycia, a zasiłki przedemerytalne przysługiwały od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Przedstawienie stanu prawnego obowiązującego w dniu złożenia wniosku przez skarżącego ma istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy. W dniu tym skarżący w sposób nie budzący wątpliwości legitymował się okresem zatrudnienia wynoszącym [...] lat [...] miesiące i [...] dni, w tym [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Spornym zagadnieniem jest uznanie zatrudnienia skarżącego w okresie od [...]r. do [...]r. w Przedsiębiorstwie A jako pracy w szczególnych warunkach z uwagi na treść świadectwa pracy przedłożonego przez skarżącego do akt sprawy. Skoro organy administracji powzięły wątpliwości, czy ten okres pracy skarżącego może być zaliczony do okresu pracy w warunkach szczególnych zobowiązane były stosownie do postanowień art.9 Kodeksu postępowania administracyjnego poinformować skarżącego jakie musi przedłożyć dokumenty by okres ten został uznany za pracę w warunkach szczególnych i po myśli postanowień art.97 § 1 pkt 4 w związku z art.100 § 2 wyżej wymienionego Kodeksu winien zawiesić wszczęte postępowanie do czasu zakończenia stosownego postępowania przed sądem powszechnym, przed którym skarżący mógłby dochodzić wystawienia wymaganego dokumentu potwierdzającego wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. W aktach administracyjnych brak jest informacji organów administracji dla strony o wymogach jakie musi spełnić przy ubieganiu się o wnioskowane świadczenie, że w jego przypadku niezbędne będzie uruchomienie drogi sądowej dla uzyskania dokumentu potwierdzającego wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. Jedyna informacja o takiej drodze uzyskania wymaganego dokumentu zamieszczona została dopiero w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pierwsza okoliczność stanowi nie tylko naruszenie postanowień art.9 Kodeksu postępowania administracyjnego ale także art.7 i 77 § 1 tegoż Kodeksu, ponieważ organ administracji w toku postępowania administracyjnego zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ograniczenie się przez organy administracji tylko do dokumentacji przedłożonej przez skarżącego bez podjęcia dodatkowych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, stanowi naruszenie wyżej wymienionych przepisów mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Organy administracji wydając decyzję z naruszeniem postanowień art.37j ust.1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.) oraz naruszając postanowienia art.7, 9 w związku z art.77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego pozbawiły skarżącego przysługującego mu prawa, czym dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji sprawa trafia ponownie do rozpatrzenia przez organ odwoławczy, który kierując się motywami podjętego wyroku winien przeprowadzić prawidłowe postępowanie administracyjne a następnie wydać stosowną decyzję administracyjną. Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organ administracji odmówił skarżącemu przyznania zasiłku przedemerytalnego uwzględnienie skargi nie wpływa na jej wykonanie. Z tego powodu Sąd po myśli art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271) określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Stosownie do postanowień art.200 w związku z art.210 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzeczono o kosztach postępowania. Wobec powyższego na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) uchylono zaskarżoną decyzję.