II SA/Ka 1104/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska Włodzimierz Kubik Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...]. Wydaną po rozpoznaniu wniosku W. K. z dnia [...] r. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm. – zwanej dalej ustawą o nabywaniu prawa własności nieruchomości/ decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Z. odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez W. K. prawa własności nieruchomości stanowiącej własność Gminy Z., położonej w Z. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m2, zapisanej w Kw [...] SR w Z. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przepisy w/w ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. odnoszą się do nieruchomości, które zostały nadane jako gospodarstwa rolne w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych tj. w trybie dekretu z 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych /Dz.U. Nr 46, poz. 340/. Do takich nieruchomości objętej wnioskiem działki zaliczyć nie można gdyż nie stanowiła ona nigdy gospodarstwa rolnego w rozumieniu tego dekretu a nadto została ona oddana w użytkowanie wieczyste w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm./. W odwołaniu od tej decyzji W. K. zarzucił, iż organ orzekający dokonał błędnej, bo zawężającej wykładni art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu prawa własności nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. i w dniu wejścia w życie tej ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkalne lub stanowiących nieruchomości rolne o ile nieruchomości te są położone na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z 6 czerwca 1951 r., które to warunki zostały w odniesieniu do jego nieruchomości spełnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało orzeczenie organu I instancji w mocy z powołaniem się m.in. na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 1 ust. 1 ustawy w nabywaniu prawa własności nieruchomości. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przedstawiło zbieżną ze stanowiskiem organu I instancji wykładnię treści art. 1 ust. 1, stanowiącej materialnoprawną podstawę obu decyzji, w/w ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. W skardze do Sądu oraz w odpowiedzi na skargę powtórzono w ogólnym zarysie argumentację prezentowaną w postępowaniu odwoławczym. Skarżący W. K. dodatkowo powołał się na poparcie jego stanowiska, na stenogram z posiedzenia Sejmu RP, na którym ustawa o nabywaniu prawa własności nieruchomości została uchwalona. SKO stwierdziło zaś, że odmienna wykładnia art. 1 ustawy o nabywaniu prawa własności nieruchomości stanowiłaby naruszenie statuowanej w art. 32 Konstytucji RP zasady równości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem decyzje organów obu instancji zapadły zdaniem Sądu z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, przez niewłaściwą jego wykładnię. Organy obu instancji z brzmienia tego przepisu obowiązującego w dacie ich orzekania wywiodły, iż jednym z warunków koniecznych do nabycia prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych jest wcześniejsze jej oddanie w użytkowanie wieczyste na podstawie dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu /.../. Zaprezentowany pogląd, w ocenie Sądu, nie może zyskać aprobaty bowiem w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, brak jest jakichkolwiek wzmianek, iż zawarte w nim regulacje stanowią podstawę do korzystania z nieruchomości w ramach użytkowania wieczystego. Wręcz przeciwnie osoby spełniające wymogi w nim określone stały się z mocy prawa właścicielami nieruchomości /art. 2 ust. 1/. Zauważyć też trzeba, że w analizowanym przepisie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. ustawodawca po wskazaniu osób fizycznych, które w określonych datach były użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości stwierdził, że chodzi o nieruchomości położone na obszarach Państwa Polskiego, a następnie doprecyzował, iż są nimi obszary wymienione w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie/.../. Reasumując, zdaniem Sądu powołany w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, dekret z dnia 6 września 1961 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, odnosi się do miejsca położenia nieruchomości – obszar Ziem Odzyskanych – a nie jak to przyjęły organy obu instancji do podstawy prawnej objęcie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, która z punktu widzenia analizowanego przepisu nie ma znaczenia w sprawie. Błędne jest też powołanie się w odpowiedzi na skargę na wyrok NSA z dnia 14.12.1998 r., który z uwagi na datę jego wydania nie mógł i nie odnosił się do uregulowań ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu prawa własności nieruchomości. W trakcie ponownego postępowania organ pierwszej instancji podejmie rozstrzygnięcie z uwzględnieniem zaprezentowanej przez Sąd wykładni spornego przepisu, a nadto weźmie pod uwagę treść art. 15 i art. 17 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego /Dz.U. nr 64, poz. 592/, nowelizującej ustawę z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Zbada też po stronie skarżącego przesłankę z art. 2 ust. 1 ustawy o nabywaniu prawa własności nieruchomości. Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji /w trybie art. 152 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ stojąc na stanowisku, że decyzja ta z uwagi na swoją treść nie podlega wykonaniu.