II SA/Ka 1105/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie NSA Anna Apollo NSA Henryk Wach (spr.) Protokolant Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi J. K., P.K. na czynność Wójta Gminy G. z dnia [...] r. w przedmiocie opłaty w zakresie obrotu napojami alkoholowymi oddala skargę. Aktem naliczenia z [...] r. Wójt Gminy G. wyliczył J. i P. K. należną opłatę za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w 2000 r. powołując się na art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 ze zm.), rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 1999 r. w sprawie ustalenia urzędowej ceny detalicznej spirytusu luksusowego o pojemności jednego litra (Dz. U. Nr 72, poz. 811), art. 107 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorców wartość sprzedaży napojów alkoholowych w 1999 r. wyniosła [...] zł, co oznacza, że przekroczono wartość 30.000 ECU – [...] zł, obliczoną według kursu na dzień 31 grudnia 1999 r. W związku z tym, opłata wzrasta o 100% należnej opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych za 2000 r. i wynosi [...] zł. J. i P. K. dokonali [...] r. wpłaty kwoty [...] zł, wobec czego do zapłacenia pozostało [...] zł. W wezwaniu do zmiany wyliczenia J. i P. K. wnieśli o jego uchylenie. W uzasadnieniu stwierdzili, że gdyby wiedzieli wcześniej, iż opłata wzrasta o 100%, nie wykupiliby koncesji. Ponadto zarzucili gminie popełnienie błędu, za który muszą zapłacić przedsiębiorcy. Na końcu wyrazili pogląd, że w tej sytuacji obowiązek uiszczenia różnicy opłaty ciąży na winowajcy. [...] r. Wójt Gminy G. podtrzymał zaskarżone wyliczenie opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w 2000 r. powołując się na art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 ze zm.), rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 1999 r. w sprawie ustalenia urzędowej ceny detalicznej spirytusu luksusowego o pojemności jednego litra (Dz. U. Nr 72, poz. 811), art. 107 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że art. 111 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uzależnia powstanie obowiązku wniesienia opłaty uzupełniającej od wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim w danym punkcie sprzedaży. Wartość sprzedaży, o której mowa w tym przepisie ustala się dla całego punktu sprzedaży łącznie, a nie dla każdego rodzaju napojów alkoholowych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. i P. K. wnieśli o uchylenie tego rozstrzygnięcia zarzucając naruszenie art. 11 ust. 4, art. 18 ust. 8 pkt. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz naruszenie art. 7, art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naliczenie opłaty z datą wsteczną. W uzasadnieniu stwierdzili, że opłatę dotycząca 2000 r. wnosiło się do 31 stycznia 2000 r., a niedokonanie zapłaty w tym terminie skutkowało wygaśnięciem zezwolenia. Następnie powołując się na zasadę lex retro non agit wyrazili pogląd, że błąd organu naliczającego opłatę nie może obciążać przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne - niż decyzje administracyjne i postanowienia - akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga J. i P. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 111ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, która przeznaczona jest na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1 tej ustawy. Opłatę pobiera się corocznie w wysokości odpowiadającej równowartości odpowiadającej urzędowej cenie detalicznej 5 litrów spirytusu, 20 litrów spirytusu ustalanej przez Ministra Finansów . Opłatę podwyższa się o 50%, 100%, 300%, 500% w przypadku punktów sprzedaży, których wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła równowartość 10.000, 30.000, 60.000, 100.000 EURO, ustaloną przy zastosowaniu kursu kupna walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia 31 grudnia tego roku. Opłata wnoszona jest do kasy gminy w każdym kolejnym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w terminie do dnia 31 stycznia danego roku, wraz z pisemnym oświadczeniem o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 18 wskazanej ustawy, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydawanego przez właściwego wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), po zasięgnięciu opinii zarządu gminy. Zezwolenie wygasa między innymi w przypadku niedokonania opłaty przewidzianej w art. 111 do 31 stycznia każdego roku kalendarzowego objętego zezwoleniem. Ta regulacja prawna powoduje, że opłata za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych ma charakter stały dla poszczególnych rodzajów zezwoleń A, B i C i wynosi odpowiednio równowartość ceny detalicznej 5 i 20 litrów spirytusu. Jednak w przypadku punktów sprzedaży, w których doszło do przekroczenia określonej wartości sprzedaży wyrobów alkoholowych w roku poprzednim - opłatę podwyższa się odpowiednio. Zatem z woli ustawodawcy uregulowano tutaj wszystkie zagadnienia dotyczące opłaty, w szczególności nałożono na gminę obowiązek jej pobrania w terminie i w prawidłowej wysokości. Na gminie ciąży zatem obowiązek wyliczenia opłaty w złotych polskich z zastosowaniem urzędowej ceny detalicznej spirytusu luksusowego. Wyliczenie opłaty nie jest przy tym dowolne, ponieważ ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie jakichkolwiek zwolnień, czy też ulg. Wprowadził natomiast obligatoryjne podwyższenie opłaty w przypadku tych punktów sprzedaży, które osiągnęły odpowiedni ku temu obrót. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy G. wadliwie wyliczył opłaty za korzystanie z zezwoleń A, B i C na sprzedaż napojów alkoholowych dla punktu sprzedaży napojów alkoholowych prowadzonego przez J. i P. K., ponieważ nie uwzględnił obligatoryjnego w tym wypadku podwyższenia każdej z nich o 100%, ponieważ w 1999 r. w tym punkcie sprzedaży wartość sprzedaży napojów alkoholowych wyniosła [...] zł, tym samym przekroczona została wartość 30.000 euro ([...] zł). Wobec tego, w 2002 r. zaistniała konieczność prawidłowego wyliczenia opłat za korzystanie z zezwoleń A, B i C w roku 2000 wynikająca ze wskazanej już regulacji prawnej. W tym wypadku reprezentujący gminę wójt wypełnił jedynie z opóźnieniem obowiązek ustawowy. Odnosząc się zatem do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że nie są one trafne, ponieważ nie naruszono przepisów prawa. Należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom skarżących uiszczenie opłaty w zaniżonej wysokości wynikającej jednak z wyliczenia dokonanego przez gminę nie powoduje, że zezwolenie wygasa. Powodem wygaśnięcia zezwolenia jest jedynie niedokonanie opłaty przewidzianej w art. 111 do 31 stycznia każdego roku kalendarzowego objętego zezwoleniem. Chodzi tutaj o wypadek, kiedy opłata nie zostaje w ogóle uiszczona lub też została uiszczona w wysokości niższej niż ta wynikająca z wyliczenia dokonanego przez gminę. W rozpoznawanej sprawie nie naruszono ogólnych reguł postępowania administracyjnego, ponieważ czynność Wójta Gminy G. reprezentującego gminę polegała jedynie na wyliczeniu opłaty w prawidłowej wysokości, która wynikała z mocy ustawy. Przy tym wyliczeniu zastosowano obowiązującą cenę urzędową jednego litra spirytusu oraz równowartość 30.000 euro ustaloną przy zastosowaniu kursu kupna walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia 31 grudnia 1999 roku. Obowiązek uiszczenia opłaty w prawidłowej wysokości wynika z mocy prawa, a nie z mocy decyzji administracyjnej ustalającej bądź też określającej wysokość zobowiązania z tego tytułu. Wyliczenie opłaty ma jedynie charakter materialno – techniczny wskazujący przedsiębiorcy dwa podstawowe wskaźniki mające wpływ na wysokość opłaty: kwotowe określenie podstawowej opłaty za zezwolenie A, B i C oraz kwotowe określenie wartości sprzedaży wyrobów alkoholowych w roku poprzednim. Obowiązek ustawowy przedsiębiorcy - który wnosi opłatę do kasy gminy w każdym kolejnym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w terminie do dnia 31 stycznia danego roku, wraz z pisemnym oświadczeniem o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim pod rygorem wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych – wynika wprost z art. 111 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi. Na końcu, należy przypomnieć, że z dniem 1 stycznia 1999 r., na podstawie art. 30 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. Prawo dewizowe (Dz.U. Nr 160, poz. 1063), wyraz "ECU" zastąpiono wyrazem "EURO". Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) skargę jako nieuzasadnioną oddalić.