II SA/Ka 1123/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie: NSA Adam Mikusiński WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji z dnia [...]r., nr [...], 2) zasądza od wymienionego Kolegium na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. przyznał L.K. zasiłek stały wyrównawczy od dnia [...]r. na stałe. W sentencji decyzji określono, że wysokość zasiłku w [...]r. wynosi [...]zł, natomiast od [...]r. wysokość ta będzie ustalona zgodnie z art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zm.), przy czym będzie on wypłacany po uprzednim zgłoszeniu się córki wnioskodawcy M.K. do pracownika socjalnego w celu złożenia oświadczenia o dochodzie za poprzedni miesiąc do 5-tego każdego miesiąca, o wysokości zasiłku wnioskodawca będzie każdorazowo informowany odrębną korespondencją. W odwołaniu wnioskodawca zakwestionował wysokość przyznanego mu zasiłku. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Kolegium ustaliło, że L.K. wraz z żoną i dwoma córkami prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Żona otrzymuje [...], natomiast L.K. i córka M. są zarejestrowani w urzędzie pracy. Dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...]zł. Wyrokiem sądowym z dnia [...] r. L.K. został zaliczony do [...]. Spełnia on więc przesłanki do przyznania zasiłku wyrównawczego. Kryterium dochodowe rodziny wnioskodawcy, wyliczone według przepisu art. 4 ustawy o pomocy społecznej wynosi [...] zł, a w przeliczeniu na osobę – [...] zł. Faktyczny dochód na osobę wynosi [...]zł. Zgodnie z art. 27 ust. 6 cyt. ustawy wysokość zasiłku stanowi różnicę między kwotą [...] zł, a kwotą [...]zł, a zatem wynosi [...]zł za pełny miesiąc. W sytuacji, gdy uprawnienie do zasiłku nie obejmuje pełnego miesiąca, zasiłek przyznaje się za niepełny miesiąc i kwotę świadczenia dzieli się przez liczbę dni miesiąca i mnoży przez liczbę dni objętych świadczeniem. W przypadku L.K. zasiłek stały wyrównawczy należny jest od [...]r. i wynosi [...]zł, a zatem został prawidłowo wyliczony w I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L.K. zarzucił, że zasiłek wyrównawczy przysługuje mu od [...]r., a nie od [...]r. Zakwestionował nadto wliczenie do dochodu rodziny dodatku mieszkaniowego. Poza tym wskazał na swoją ciężką sytuację materialną i zdrowotną. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne nie mogą się ostać, bowiem zapadły z naruszeniem prawa. Otóż wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego skarżący złożył w dniu [...]r. Zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29.XI.1990 r. świadczenia pieniężne przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Tak więc przedmiotowy zasiłek należało przyznać skarżącemu za cały [...]r. Organy obu instancji błędnie zinterpretowały zdanie drugie art. 43 ust. 6, który mówi o sytuacji, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, w którym złożono wniosek. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy wszystkie przesłanki do nabycia prawa do świadczenia zostają spełnione w trakcie miesiąca, w którym złożono wniosek. W okolicznościach sprawy, a zwłaszcza ustaleń organów nie wynika, by taka sytuacja występowała w niniejszej sprawie. W istocie nie wyjaśniły one, dlaczego przyznały skarżącemu zasiłek od dnia [...]r., a nie od [...]r. O ile kierowały się chwilą złożenia wniosku, to ich stanowisko narusza wskazany art. 43 ust. 6. Należy stwierdzić, że przesłanka [...] (art. 27 ust. 4 pkt 2, w zw. z art. 2a ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej) została spełniona na skutek wyroku Sądu Rejonowego w B.-B. z dnia [...]r., sygn.akt [...], którym uznano występowanie u skarżącego [...]. O ile wyrok ten nie został zaskarżony, to uzyskał on prawomocność jeszcze w [...]r., a zatem w dniu [...]r. skarżący posiadał już uprawnienie do zasiłku wyrównawczego. Kwestia daty prawomocności wskazanego wyroku wymaga jednak wyjaśnienia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Z drugiej strony chybione jest wywodzenie w skardze, że prawo do zasiłku skarżący uzyskał już w [...]r., skoro w wyroku z dnia [...]r. Sąd Rejonowy nie wskazał daty powstania [...], w związku z czym datę tą należy oznaczyć na dzień prawomocności tego wyroku. Chybiony jest też zarzut wliczenia do dochodu rodziny dodatku mieszkaniowego, gdyż definicja dochodu rodziny, zawarta w art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy dodatku tego nie wyłącza z pojęcia dochodu. Całkowicie wadliwe są natomiast dalsze rozstrzygnięcia zawarte w decyzji I instancji, a utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją. Już w samej nazwie przedmiotowego świadczenia występuje określenie "stały". Oznacza to, że przyznaje się go w określonej wysokości miesięcznie, bez oznaczania końcowego terminu płatności. Ewentualne zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej strony należy uwzględniać wykorzystując w tym celu możliwość zmiany lub uchylenia decyzji (także w trybie art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej). Błędne było zatem wskazanie wysokości zasiłku tylko za [...]r. i orzeczenie, że od [...]r. zasiłek będzie ustalony zgodnie z art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy. Takie orzeczenie w ogóle nie nadaje się do wykonania. Nie znajduje też prawnego uzasadnienia zamieszczenie w sentencji decyzji warunku zgłaszania się córki skarżącego do pracownika socjalnego. W istocie jest to nałożenie obowiązku na osobę, która nie była stroną postępowania administracyjnego. W dalszej części sentencji określono, że o wysokości zasiłku skarżącego będzie się informować odrębną korespondencją. Z zapisu tego wynika, że organ a priori zakładał, że wysokość zasiłku musi ulegać zmianie, a ponadto, że zmiany te nie będą wprowadzane decyzjami administracyjnymi. Jest to stanowisko niezgodne z procedurą administracyjną. Zmiana wysokości zasiłku przyznanego decyzją także musi bowiem następować przez wydanie decyzji, gdyż dochodzi w takim wypadku do rozstrzygania sprawy co do istoty w rozumieniu art. 104 kpa. Ustawa o pomocy społecznej nie wprowadziła w tym zakresie odmiennych zasad. Wskazane uchybienia muszą być wyeliminowane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ponieważ dotyczą one decyzji obu instancji, dlatego dla prawidłowego toku postępowania właściwe było uchylenie obu tych decyzji, zwłaszcza że w toku dalszego postępowania należy się też odnieść do zmiany stanu prawnego, związanej z wejściem w życie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 200 i 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.), w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. SW