II SA/Ka 1139/03

Sygn. akt 3/ IISA / Ka 1139 / 03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie: NSA Tadeusz Michalik WSA Małgorzata Jużków (spr.) Protokolant: Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi L.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz §§ 1, 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u L. K. choroby zawodowej zespół wibracyjny, wymienionej w pozycji 16 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Jak wynikało z treści lakonicznego uzasadnienia swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] 2002 r., która to placówka nie rozpoznała zespołu wibracyjnego oraz na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia [...] 2002 r., które potwierdziło brak podstaw do rozpoznania takiego schorzenia Przeprowadzone w dniu [...] 2002 r. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że L. K. był zatrudniona w latach 1967- 1979 oraz 1984-1992 w "A" w K. kolejno jako młodszy górnik, robotnik górniczy, górnik pod ziemią, w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Na koniec organ I instancji wyjaśnił, że warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez właściwą jednostkę służby, ponieważ w niniejszej sprawie brak jest rozpoznania choroby zawodowej przez dwie uprawnione placówki diagnostyczne niemożliwym było wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. W odwołaniu od powyższej decyzji L. K. nie zgodziła się z treścią orzeczenia Instytutu. Zarzucił, że zostało wydane w oparciu o błędne przesłanki wynikające z tendencyjnego badania neurologicznego, w którym zasugerowano mu bezpodstawnie problemy alkoholowe oraz zaniechanie leczenia okulistycznego (zeza). Podkreślił, że aktualnie cierpi na silne bóle rąk i nóg od stawów biodrowych po stopy, nasilające się w okresie letnim oraz po jeździe środkami komunikacji miejskiej. Cierpi też na świeżb. Leczy się od 1990 r. ale bez poprawy stanu zdrowia, a wręcz ze skutkiem jego pogorszenia. Jako jedyne źródło powyższych dolegliwości wskazał pracę zawodową, przenośników przenośników szczególności drgania przenośników ścianowych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] z powołaniem się na art.138 §1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj .wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy L. K.. Bezspornym jest, że pracował on zawodowo w latach 1967-1992, przy czy tylko w latach 1967-1979 oraz 1984-1992 w "A" w K.. W tym czasie zatrudniony była jako młodszy górnik, górnik i robotnik górniczy pod ziemią, gdzie w czasie pracy był narażony na wibracje miejscową, warunkach tym samym w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Podkreślono, że u skarżącego obie placówki diagnostyczne wykluczyły istnienie zespołu wibracyjnego opierając się na obrazie radiologicznym układu kostno-stawowego kończyn górnych, który nie wykazał zmian odpowiadających następstwom kostno-stawowym oddziaływania drgań mechanicznych i ujemnym wyniku próby oziębieniowej, który nie pozwala na rozpoznanie postaci naczyniowej zespołu wibacyjnego. Dolegliwości na które cierpi skarżący są następstwem samoistnych zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego oraz zmian pourazowych. Pozazawodowy charakter schorzenia nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami pracy skarżącego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 6 maja 2003 r. kwestionując motywy decyzji przedstawione przez organ odwoławczy domagał się jej zmiany lub jej uchylenia łącznie z decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są dla niego krzywdzące i oparte na nierzetelnych i nieobiektywnych badaniach lekarskich. Podkreślił, że dolegliwości na które cierpi odpowiadają opisanym w książce Kazimierza Marka "Choroby zawodowe" objawom choroby wibracyjnej i nabawił się ich w czasie pracy zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce, na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, w skrócie p.s.a.). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach W świetle materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie nie można podzielić stanowiska skarżącego co do wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), które miało zastosowanie w niniejszej sprawie w jednoznaczny i nie budzący zdaniem Sądu, wątpliwości sposób, ustalono, że L.K. w okresie swojego zatrudnienia w latach 1967-1979, 1984-1992 pracował w warunkach narażenia na powstania choroby zawodowej zespół wibracyjny wymienionej w pozycji 16 załącznika do powyższego rozporządzenia. Potwierdziły to ustalenia wywiadu zawodowego przeprowadzonego w dniu [...] 2002 r. i dochodzenia epidemiologicznego z dnia [...] 2002 r. w KWK "A" w K., gdzie skarżący pracował od 1967 r. do czasu przejścia na rentę w 1992 r. na rożnych stanowiskach pod ziemią, za wyjątkiem lat 1979-1984, kiedy przebywał na rencie inwalidzkiej i pracował bez narażenia na drgania mechaniczne. Okoliczności te potwierdził w przesłuchani w dniu [...] 2002 r. powyższych ustaleń powyższych w zaskarżonej decyzji nie kwestionowano. Skarżący kwestionował wyłącznie treść orzeczeń lekarskich wydanych dla potrzeb niniejszego postępowania, zgodnie z § 7 rozporządzenia, a odbiegających od rzeczywistego stanu jej zdrowia wystarczającego, jego zdaniem do rozpoznania choroby zawodowej zespołu wibracyjnego W tym miejscu należy przypomnieć, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) stanowiły, że za choroby zawodowe uznaje się choroby wymienione w jego załączniku, jeśli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym i niezbędnym jest dla jej stwierdzenia, pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie. Dalej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie (zobacz wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/ 98 –OSNAPiUS 1999 r. nr 6 poz.192 ). Faktem jest, że powyższe rozporządzenie zostało uchylone w dniu 3 września 2002 r, kiedy weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz.1115 z dnia 19 sierpnia 2002 r.).Zgodnie jednak z zapisem jego § 10 postępowanie w sprawach rozpoznania chorób zawodowych lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż z zestawienia dat czynności podejmowanych przez organ Inspekcji Sanitarnej I instancji wynika bezspornie że miały one miejsce prze dniem [...] 2002 r. Przykładowo należy wskazać orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. W przedmiotowej sprawie dwie kompetentne placówki diagnostyczne – I i II stopnia, wykluczyły istnienie medycznych podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej zespołu wibracyjnego, wymienionej w pozycji 16 wspomnianego wykazu. Orzeczenia placówek diagnostycznych wydane dla potrzeb niniejszego postępowania administracyjnego, nie negują konieczności leczenia czy pogarszania się stanu zdrowia skarżącego. Wykluczają jednak jej zawodowe pochodzenie. Oznacza to innymi słowy, iż aktualny stan zdrowia L. K. nie kwalifikuje do uznania rozpoznanego u niego schorzenia jako zawodowe. Stwierdzenie to nie pozostaje w sprzeczności z faktem długoletniej pracy związanej z narażeniem na drgania mechaniczne . Lekarze orzecznicy z placówek diagnostycznych I i II szczebla w orzeczeniach z dnia [...] r. oraz [...] r., po przeprowadzonych badaniach specjalistycznych wykluczyli u skarżącego występowanie zespołu wibracyjnego, zarówno jego postaci naczyniowo- nerwowej jak i kostno- stawowej. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy, placówki diagnostycznej II szczebla wydanego po przeprowadzeniu obserwacji klinicznej skarżącego w dniach [...] - [...] 2002 r. i badania internistycznego, neurologicznego, oceny wyników termometrii skórnej i prób oziębieniowych, niecharakterystycznego obrazu kapilaroskopowego, braku istotnych zaburzeń czucia wibracji w palestezjommmmmetrii, badania ortopedycznego z oceną radiogramów układu kostno- stawowego kończyn górnych i kręgosłupa dolegliwości skarżącego są wyrazem samoistnych zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego oraz zmian pourazowych. W świetle powyższych orzeczeń, wydanych po przeprowadzeniu kilkukrotnych badań specjalistycznych zarzut błędnych ustaleń dowodowych poczynionych na ich podstawie należy uznać za chybiony. Obie opinie wydane w niniejszej sprawie wskazują jednoznacznie i jasno przyczyny odmowy stwierdzenia schorzenia ujętego w pozycji 16 wykazu chorób zawodowych. Nie sposób również nie zauważyć, że rozpoznanie u skarżącego schorzenia nie ujętego we wskazanym wykazie, nie wymagało ustaleń jego związku przyczynowego ze środowiskiem pracy, a organy Inspekcji Sanitarnej w uzasadnieniach obu decyzji przedstawiły podstawy faktyczne i prawne ich wydania. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.