II SA/Ka 1152/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik( spr.) Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] (sł. [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta B. z dnia [...] r. odmawiająca wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę zespołu mieszkaniowego zabudowy wielorodzinnej przy ul. [...] w B. Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną skarżący A. P. oparł na dwóch przesłankach wymienionych w art. 145 § 1 kpa pkt. 4 i 5. Nie brał on bowiem udziału bez własnej winy w wyżej opisanym postępowaniu administracyjnym będąc właścicielem zabudowanej nieruchomości sąsiadującej z opisaną inwestycją, nadto rozpoczęta budowa spowodowała zakłócenie odbioru sygnału telewizyjnego z uwagi na rzucany cień elektromagnetyczny przez wznoszony budynek. Decyzję o odmowie wznowienia postępowania organ I instancji oparł na przesłance niedotrzymania przez skarżącego miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania o jakim jest mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa. Zdaniem Prezydenta Miasta B. skarżący o wydanej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę dowiedział się z pisma tego organu z dnia [...] r., a wniosek o wznowienie postępowania złożył dopiero [...] r. Nadto organ ten podał, że w sprawie nie zachodzą także przesłanki określone w art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126), gdyż wnioskodawca nie wskazuje na żadne okoliczności o jakich jest mowa w tym przepisie, a nie są nimi zakłócenia w odbiorze telewizji nawet powstałe w związku z realizowaną budową. Wojewoda [...] w decyzji wydanej w następstwie rozpoznania złożonego przez skarżącego odwołania podzielił argumentację organu I instancji. W motywach swojego rozstrzygnięcia stwierdził on, że A.P. już w piśmie z [...] r. zatytułowanym jako "skarga" informuje organ I instancji o decyzji udzielającej Spółce A S.A. pozwolenia na budowę. Miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie natomiast od dnia w którym strona dowiedziała się o wydanej decyzji, stąd zasadnie wydana została decyzja o odmowie wznowienia przedmiotowego postępowania. Organ administracji publicznej obowiązany jest bowiem z urzędu badać zachowanie termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dodatkowo organ ten podniósł, że strona składając wniosek nie wniosła także o przywrócenie terminu do jego złożenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. P. podniósł, że udzielona decyzja o pozwoleniu na budowę w sąsiedztwie jego nieruchomości jest dla niego krzywdząca. Podniósł także, że Urząd Miasta nie informował go w odpowiedzi na jego skargę o konieczności złożenia formalnego wniosku o wznowienie postępowania. Stwierdził ponadto iż odpowiedź na złożoną skargę otrzymał ze znacznym opóźnieniem i dopiero po interwencji Wojewody. Wreszcie stwierdził, że organ I instancji mimo rażącego błędu polegającego na braku zwiadomienia go o toczącym się postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę nie wykazał dobrej woli i nie poinformował go, że jedynie wniesienie formalnego wniosku o wznowienie postępowania przywróci mu prawa strony postępowania i umożliwi obronę jego racji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo podniósł on, że skarżący nie dochował miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania również z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5, gdyż o przyczynie zakłóceń odbioru sygnału telewizyjnego dowiedział się on już z pisma Urzędu Regulacji Telekomunikacji – [...] Oddział Okręgowy w S. z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Wynik tej kontroli wskazuje na naruszenie w toku postępowania przepisów postępowania administracyjnego. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że zasadnie organy obu instancji badały kwestię dotrzymania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Ustalenia poczynione przez nie w tej kwestii nie mogą jednak zostać zaakceptowane. Organy obu instancji oparły się w swoich rozstrzygnięciach na okoliczności, że skarżący o wydanej decyzji wiedział już znacznie wcześniej czego ma dowodzić treść złożonej przez niego skargi z dnia [...] r. Zdaniem Sądu organy te nie dokonały jednak należytej oceny charakteru złożonego przez skarżącego pisma zatytułowanego przez niego jako "skarga". Jego treść tymczasem obligowała organ I instancji do podjęcia czynności określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, których organ ten nie podjął. W wymienionym piśmie skarżący zgłasza fakt braku jego udziału w postępowaniu administracyjnym w toku którego wydane zostało pozwolenie na budowę budynku wielorodzinnego w odległości kilku metrów od stanowiącej jego własność nieruchomości. Z uwagi na to, iż skarżący nie złożył formalnego wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, domagając się "wstrzymania" rozpoczętej budowy, nie mogło być pismo to potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. W oparciu o przedmiotowe pismo organ pierwszej instancji powinien był jednak wystąpić z zapytaniem do strony czy złożone pismo z uwagi na jego treść należy potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania. Podjęcie powyższych kroków wynika bowiem z zasady ogólnej wyrażonej w art. 9 kpa, a to obowiązku udzielania stronom przez organy administracji informacji faktycznej i prawnej. Skoro zaś przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie określają wymogów jakie winien spełniać wniosek o wznowienie postępowania i mogły pojawić się wątpliwości co do charakteru przedmiotowego pisma strony, tym bardziej organ I instancji był zobligowany do podjęcia powyższych działań. Zasadnie więc skarżący podnosi, iż składając skargę miał prawo oczekiwać od organu administracji dołożenia wszelkich starań zmierzających do umożliwienia mu obrony jego racji. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego, a nie na podstawie jego tytułu. W razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony a nie do organu administracji. Jeśli charakter pisma budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Strona postępowania administracyjnego nie ma bowiem oczywiście obowiązku powoływania się na jakiekolwiek przepisy, zaś to organy administracji z mocy art. 9 k.p.a. mają obowiązek czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać mają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek ( por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 315/00 w: Lex nr 76101). Podnieść też przyjdzie w ślad za innym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2000 r. (sygn. akt I SA 2447/00 w: Lex nr 54741), że zakres przedmiotowy udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczy praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ obowiązany jest zatem do udzielania całokształtu informacji związanej z załatwieniem danego rodzaju sprawy administracyjnej. Nadto organ obowiązany jest informować stronę o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa procesowego, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że organ ma obowiązek udzielania informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny – właściwy do rozpoznania tej sprawy na mocy art. art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271ze zm.) - uznał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać albowiem wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stosownie do brzmienia art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270)- dalej zwanej ustawą - PoPPSA - wyeliminował z obiegu prawnego również decyzję organu pierwszej instancji. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy - PoPPSA w związku z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy przepisy wprowadzające(...). O kosztach postępowania Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 i 202 § 1 i 2 ustawy – PoPPSA.