II SA/Ka 1163/03

Dnia 25 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: stażystka Dominika Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005 roku, sprawy ze skargi H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] roku skarżąca H. O. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. o przyznanie zasiłku celowego "na niezbędne potrzeby" oraz zasiłku okresowego ze względu na długotrwałą chorobę. Decyzjami z dnia [...] roku Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. odmówił skarżącej przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku okresowego. Uzasadniając decyzję o odmowie przyznania zasiłku celowego organ pierwszej instancji wskazał, że dochód strony wynoszący [...] złotych przekracza kryterium dochodowe określone ustawą z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 z późn. zm.). Zwrócono także uwagę, że strona może się ubiegać o zasiłek celowy na konkretny cel po udokumentowaniu wydatków na leki i leczenie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania specjalnego zasiłku okresowego wskazano, że do jego przyznania niezbędne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek wynikających z ustawy o pomocy społecznej: osiąganie dochodu powyżej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ustawy oraz występowanie szczególnego przypadku takiego, jak np. poniesienie znacznych wydatków na leki lub leczenie. W ocenie organu ta druga przesłanka nie została przez stronę spełniona. W odwołaniu od tych decyzji skarżąca wniosła o "rozpatrzenie sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym". Stwierdziła, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie można odmówić prawa do świadczeń z pomocy społecznej osobom, które mają do tej pomocy prawo podmiotowe. Powołała się na dokumenty znajdujące się w aktach organu pierwszej instancji takie jak zaświadczenia lekarskie i recepty z wyceną. Podniosła zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie wskazując jednak, które przepisu zostały naruszone. Decyzjami z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania skarżącej postanowiło uchylić w całości zaskarżone decyzje i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu obu tych decyzji wskazano, że zarówno odmowa, jak i przyznanie zasiłków z pomocy społecznej wymaga uprzednio zbadania i jednoznacznego ustalenia sytuacji materialnej i osobistej wnioskodawcy. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji poczynił takie ustalenia, jednakże po wydaniu zaskarżonych decyzji nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej rodziny w związku z utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez pana B. O. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy wskazał, że w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe i na podstawie dokonanych ustaleń wyda ponownie decyzje w sprawie wnioskowanych przez skarżącą zasiłków. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca powtórzyła swoje argumenty prezentowane w postępowaniu odwoławczym. W szczególności zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 3 i art. 31 ustawy o pomocy społecznej), jak również art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Wskazała dodatkowo, że naruszona została Europejska Karta Społeczna, a także, że art. 68 Konstytucji potwierdza jej prawo do ochrony zdrowia i dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej. Zwróciła uwagę na przekroczenie przez organ odwoławczy terminu do wydania decyzji. Wskazując na powyższe wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, jak również poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji powołując się dodatkowo na art. 138 § 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych -–Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają uregulowaniom prawnym obowiązującym w datach ich wydania. Sąd nie dopatrzył się także takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza określonego kryterium dochodowego. Wydanie decyzji w sprawie przyznania względnie odmowy przyznania specjalnego zasiłku okresowego, pomimo, iż zgodnie z art. 31a ustawy o pomocy społecznej zasiłek ten może być przyznany osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego, musi być poprzedzone postępowaniem zmierzającym m.in. do ustalenia tego kryterium, zgodnie z art. 43 ust. 3 i 3a ustawy. Skoro zatem w postępowaniu administracyjnym przed wydaniem decyzji ostatecznej uległ zmianie stan faktyczny, na podstawie którego ustalono dochód na osobę w rodzinie skarżącej, to zasadnym było wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w celu doprowadzenia do ustalenia przez organ pierwszej instancji rzeczywistego dochodu rodziny, a co za tym idzie, do wydania decyzji odpowiadającej przepisom ustawy. Skoro zatem nie doszło do naruszenia przepisów prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, to skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).