II SA/Ka 1237/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-02-08
Skład orzekający: Anna Apollo, Henryk Wach, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy inspekcji sanitarnej prawidłowo postąpiły, nie stwierdzając choroby zawodowej u pracownika, mimo jego subiektywnego odczuwania dolegliwości i posiadania wyników badań wskazujących na inne schorzenia, jeśli placówki diagnostyczne nie rozpoznały choroby zawodowej z wykazu?Ratio decidendi
Organy inspekcji sanitarnej prawidłowo postąpiły, nie stwierdzając choroby zawodowej, ponieważ kluczowe dla rozpoznania choroby zawodowej są dwa czynniki: wpisanie schorzenia do wykazu chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy. W sytuacji, gdy dwie niezależne placówki diagnostyczne, w tym placówka II stopnia, nie rozpoznały choroby zawodowej z wykazu, a jedynie inne schorzenie, brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nawet jeśli pracownik był narażony na czynniki szkodliwe.Stan faktyczny
Pracownik E. S. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej w postaci nieżytu błon śluzowych gardła i krtani. Organy inspekcji sanitarnej obu instancji nie stwierdziły choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, które nie rozpoznały choroby zawodowej, a jedynie inne schorzenie. Pracownik kwestionował wyniki badań, wskazując na narażenie na czynniki szkodliwe i inne zdiagnozowane u niego schorzenia. Skarga została wniesiona do NSA przed 1 stycznia 2004 r. i rozpoznana przez WSA w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : NSA Henryk Wach WSA Małgorzata Jużków Protokolant : sekretarz sądowy Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi E. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. na podstawie art. 1 pkt.2, art. 2, art. 5 pkt pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r.o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz.U. nr 90 z 1998, poz.575 ) oraz §1,7,10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65,poz.294 ze zm.) nie stwierdził u E. S. choroby zawodowej w postaci przewlekłego zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani wywołanej działaniem substancjami o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym, wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia.
W uzasadnieniu stwierdził, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej było jej uprzednie rozpoznanie przez właściwą jednostkę służby zdrowia oraz wykonywanie pracy w narażeniu na działanie czynnika chorobotwórczego i wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy tymi faktami.
Następnie ustalił, iż p. S. został zbadany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.. Ta placówka w orzeczeniu z dnia [...]r. nie rozpoznała u niego choroby zawodowej. Po wniesieniu przez pracownika odwołania od orzeczenia lekarskiego został on skierowany do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w orzeczeniu z dnia [...] r. również nie znalazł podstaw do rozpoznania u p. S. choroby zawodowej. Zdiagnozował u niego przewlekły porosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani, a więc jednostkę chorobową nie ujętą w wykazie chorób zawodowych.
W konkluzji uznał, że wobec nierozpoznania choroby przez lekarzy diagnostyków nie było podstaw do jej stwierdzenia.
W odwołaniu od decyzji E. S. zarzucał orzeczeniom lekarskim wadliwość polegająca na uznaniu, iż choroba odwołującego się nie ma cech patologii zawodowej. Domagał się wnikliwego rozpatrzenia sprawy i uznania mu choroby zawodowej. Kwestionował wyniki badań placówek diagnostycznych, które pozostawały w sprzeczności z wynikami badań przeprowadzonymi przez innych lekarzy, a dołączonymi przez niego do odwołania. Nie uwzględniały faktu zachorowania przez niego na polineuropatię będącą także następstwem zatrucia dwutlenkiem węgla, tlenkiem azotu Wnosił o skierowanie go na ponowne badania lekarskie do innej placówki diagnostycznej II stopnia.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1, pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.. W oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego ustalił, iż p. S. pracował w latach 1972 – 1992 w "A" PP – Grupie Robót J. – Ł. jako ślusarza oraz spawacz gazowy i elektryczny, gdzie był eksponowany na pyły, dymy i gazy spawalnicze. Zatem pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej.
Dalej ustalił, iż odwołujący się był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Lekarze orzecznicy obu placówek diagnostycznych w konkluzjach swoich orzeczeń z dnia [...] 2002r. i [...] 2002r. wykluczyli u p. S. istnienie choroby zawodowej wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych. W wyniku przeprowadzonych badań rozpoznali u niego przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. Charakter tych zmian nie był typowy dla organicznej patologii związanej z działaniem substancji drażniących lub uczulających
Podsumowując te ustalenia stwierdził, że brak określonych skutków zdrowotnych będących następstwem narażenia pracownika na działanie czynnika szkodliwego uniemożliwiał rozpoznanie choroby zawodowej.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł p. E. S. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Podobnie jak w odwołaniu kwestionował wyniki badań lekarskich przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego. Przez dwadzieścia lat zawodowej pracy na terenie Huty "B" był narażony na działanie pyłów i gazów. Już w 1998r. stwierdzono u niego chorobę zawodową – pylice płuc. Od kilku lat jest leczony także na polineuropatię oraz schorzenie określone nazwą "laryngitis chronica". Te fakty pominęli lekarze orzecznicy przy wydawaniu swoich orzeczeń Domagał się wnikliwego rozpatrzenia sprawy i ewentualnego skierowania go na ponowne rzetelne badania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że decyzję wydano w oparciu o spójne i jednoznaczne orzeczenia placówek diagnostycznych, które nie znalazły podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. i weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej bada zgodność zaskarżonych aktów z prawem. Oznacza to, że zakres orzekania sądu jest ograniczony przedmiotem zaskarżonego aktu i zagadnieniami procesowymi związanymi z jego wydaniem oraz stanem prawnym obowiązującym w dacie jego wydania. Oceniając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że została wydana zgodnie z prawem.
W myśl przepisu §1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65,poz.294 ze zm.) obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, za choroby zawodowe uważało się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z tego przepisu wynikało, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydowały dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należało uwzględnić okoliczności wymienione w § 1 ust.2 cytowanego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawiała za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek, istniało domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie.
W celu spełnienia przesłanki określonej w §1 powołanego rozporządzenia wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy tylko dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.
Organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że tym czynnikiem szkodliwym występującym w środowisku pracy E. S. były pyły, gazy i dymy spawalnicze. Zatem skoro zaistniało prawdopodobieństwo zachorowania przez skarżącego na chorobę zawodową, a w środowisku pracy był on narażony na działanie czynnika szkodliwego mogącego wywołać chorobę organ inspekcji sanitarnej winien był, zgodnie z § 6 cytowanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przesłać wyniki dochodzenia placówce diagnostycznej, którą, zgodnie z § 7 rozporządzenia była Przychodnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.. Ta placówka diagnostyczna w orzeczeniu z dnia [...] 2002r. nie znalazła podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – przewlekłego, zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła i krtani, choroby wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych..
Przepis § 9 ust. 1 cytowanego rozporządzenia przyznawał pracownikowi, który nie zgadzał się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej prawo złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej. Skarżący z tego prawa skorzystał. Został skierowany do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Placówka diagnostyczna II stopnia wydała orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2002r., w którym zdiagnozowała u skarżącego przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani.
Powyższe ustalenia dają podstawy do stwierdzenia, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy organy inspekcji sanitarnej prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej. Po uprzednim zebraniu w dochodzeniu epidemiologicznym materiałów pozwalających ustalić, czy pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego wyczerpano dwuszczeblowy tryb diagnozowania chorób przez palcówki diagnostyczne I i II stopnia. Orzeczenia obu placówek diagnostycznych mające charakter opinii w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, nie budziły wątpliwości. Zwłaszcza orzeczenie placówki diagnostycznej II stopnia zawierające opis ujawnionych u skarżącego patologicznych zmian, potwierdzonych wynikami badań przeprowadzonych przez skarżącego poza postępowaniem administracyjnym, na które powołał się w odwołaniu i w skardze do Sądu, we wnioskach końcowych wyraźnie przesądzało o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego.
Nadmienić należy, iż katalog chorób zawodowych był zamkniętą listą i zarówno organy inspekcji sanitarnej jak i sąd administracyjny nie były i nie są uprawnione do jego rozszerzania o inne choroby, zwłaszcza te, których kliniczny obraz nie odpowiadał następstwom działań czynników chorobotwórczych.
Wobec powyższego, skoro sąd nie dopatrzył się naruszenia tak przepisów prawa materialnego, jaki i przepisów prawa procesowego, skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako bezzasadną, oddalono. Nie znaleziono także podstaw do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 ostatnio powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło