II SA/Ka 1243/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...]r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], wydanym na podstawie art.97 § 1 pkt 4 kpa i art.100 § 1 kpa, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie samowolnie dobudowanej części mieszkalnej do budynku przy ul. [...] w U. – do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego związanego z odtworzeniem granic pomiędzy posesją przy ul. [...] w U. i firmą "[...]" w U. Jednocześnie organ wezwał strony do wystąpienia w terminie trzech miesięcy do właściwej jednostki geodezyjnej o dokonanie odtworzenia granic. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że z uwagi na brak kamieni granicznych, nie można ustalić przebiegu granicy i usytuowania spornego obiektu, co z kolei ma znaczenie dla rozpatrzenia sprawy samowoli budowlanej, dokonanej w latach [...] i [...] na terenie, stanowiącym obecnie własność Państwa C. oraz firmy "[...]". W zażaleniu na powyższe postanowienie F.P.U.H. "[...]" w U. wniosła o jego zmianę przez zobowiązanie do odtworzenia granic jedynie Państwa C. jako sprawców samowoli budowlanej. Zaskarżonym postanowieniem, podjętym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu, wznowienia znaków granicznych, czyli odtworzenia granic powinny bowiem dokonać obie strony, skoro obowiązek ochrony znaków granicznych spoczywa na właścicielach lub innych osobach władających nieruchomościami (gruntami) zgodnie z treścią art.38 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 ze zm.). Stąd też zażalenia nie uwzględniono. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. M. (jako prowadząca F.P.U.H. "[...]" w U.), domagała się uchylenia powyższego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania wg złożonego spisu. Zdaniem skarżącej, organy nadzoru budowlanego z naruszeniem art.6 i 7 kpa nie wyjaśniły kwestii, czy znaki graniczne zostały uszkodzone bądź zniszczone, a co za tym idzie, kto ewentualnie zobowiązany jest do odtworzenia granic. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn, niż w niej podniesionych. Na podstawie art.97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Powyższa regulacja uzależnia zatem dopuszczalność zawieszenia postępowania od konieczności rozstrzygnięcia tzw. zagadnienia wstępnego, które samo w sobie mogło być przedmiotem innego postępowania, należącego do kompetencji innego organu administracji publicznej lub sądu. Tymczasem w niniejszej sprawie zawieszenie postępowania nastąpiło celem odtworzenia granic przez właściwą jednostkę geodezyjną, która nie jest organem administracji publicznej i nie została powołana do rozpatrywania spraw z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z treścią art.39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 ze zm.), wznowienia znaków granicznych, które zostały przesunięte, uszkodzone lub zniszczone, a poprzednio ustalone, dokonują na zlecenie zainteresowanych, podmioty prowadzące działalność gospodarczą i inne jednostki, wymienione w art.11, zaś z czynności tej sporządza się protokół. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Zatem czynności wznowienia znaków granicznych nie stanowią tzw. zagadnienia wstępnego w rozumieniu art.97 § 1 pkt 4 kpa. Stąd też już z tych względów postanowienia organów obydwu instancji nie mogły się ostać. Nadto, zasadnie podniosła skarżąca, iż rozpatrując sprawę samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego władne są do nakładania obowiązków wyłącznie na inwestora, który obowiązany jest wykazać przesłanki do legalizacji wykonanych robót budowlanych. Jednakże wbrew zarzutom skargi, ustalenie przebiegu granic ma znaczenie dla rozpatrzenia niniejszej sprawy. Trafnie wskazały organy nadzoru budowlanego, iż dopuszczalność legalizacji spornej inwestycji, dokonanej przed dniem [...]r., uzależniona jest od stwierdzenia zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Zauważyć jednak przyjdzie, iż w pierwszym rzędzie badaniu podlega kwestia zgodności zamierzenia inwestycyjnego z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art.37 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane – Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm. w zw. z art.103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.). W tym jednak względzie organy nadzoru budowlanego nie wypowiedziały się. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obydwu instancji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonego postanowienia oparto na przepisie art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi należało na wniosek skarżącej zasądzić na jej rzecz od organu II instancji koszty postępowania, obejmujące wpis sądowy ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata, ustalone w wysokości stawki minimalnej ([...] zł), czyli łącznie w kwocie [...] zł, zgodnie z treścią art.200, art.205 i art.208 cyt. ustawy oraz §§ 2 ust.1 i 18 ust.1 pkt 1 lit.c rozp. MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.). SW