II SA/Ka 125/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005r. sprawy ze skargi M. W., T. B., J. B., F. W., D. W., J. W., M. M., A. M., B. W., M. W., M. W., M. G., J. K., P. W., A. W., W. P., Z. B., Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...]r. – po rozpatrzeniu wniosków 14 osób będących mieszkańcami J. oraz skarżącymi w niniejszej sprawie – odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn .budowa stacji selektywnej zbiórki odpadów, przewidzianej do realizacji na działce nr [...] w J. przy ul. R., zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. nr [...]. W podstawie prawnej decyzji powołano art.149 § 3 i 150 § 1 kpa. W uzasadnieniu faktycznym organ wyjaśnił, że osoby które złożyły wniosek o wznowienie postępowania wskazały jako przesłankę wznowieniową art.145 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem organu wnioskodawcom przymiot strony nie przysługiwał. Organ bowiem w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ustalił krąg stron postępowania biorąc pod uwagę bliskość zabudowy mieszkaniowej z terenami inwestycji. Pozostali mieszkańcy, w tym wnioskodawcy mogli zapoznać się z aktami sprawy, w tym charakterem inwestycji oraz raportem oddziaływania inwestycji na środowisko poprzez podanie o niej informacji do publicznej wiadomości. Wszyscy wnioskodawcy od powyższej decyzji złożyli odwołanie i zarzucili organowi orzekającemu naruszenie art.145 § 1 kpa. Twierdzili, że są właścicielami działek bezpośrednio przylegających do działki [...] dla której ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, i oni bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Zdaniem odwołujących decyzja Prezydenta J. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na budowie stacji selektywnej zbiórki odpadów została wydana z naruszeniem ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o ochronie środowiska i Prawa budowlanego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując w jej podstawie prawnej art.138 § 1 pkt 1 kpa i art.149 § 3 kpa. W motywach organ przyznał, że jedną z przesłanek wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przepis ten ogranicza możliwość wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania do podmiotów mających przymiot strony w danym postępowaniu. Podmiot ma przymiot strony w danym postępowaniu gdy to postępowanie dotyczy jego interesu prawnego – art.28 kpa. Organ I instancji ustalił strony przedmiotowego postępowania mając na uwadze ich interes prawny a odwołujących się za strony nie uznał. SKO wskazało także na uchwałę 5 sędziów NSA z 4.12.1995r., VI SA 2925 z której wynika, iż stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Użyte określenie "mogą" zdaniem organu oznacza, iż nie każdy właściciel sąsiedniej nieruchomości jest stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalił strony postępowania biorąc pod uwagę położenie ich zabudowań i przepisy prawa. Nadto organ ten przeprowadził postępowanie związane z informowaniem społeczności lokalnej o projektowanym zamierzeniu inwestycyjnym, a w trakcie tych czynności odwołujący się nie wystąpili z zastrzeżeniami czy wnioskami. Wszyscy autorzy wniosków o wznowienie postępowania złożyli na decyzję ostateczną wspólną skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze tej akcentowali ponownie, że są właścicielami działek bezpośrednio sąsiadujących z działką [...], ale o postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej działki nie zostali przez organ I instancji zawiadomieni, co stanowi naruszenie art.10 i 61 § 4 kpa. Z kolei zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Akcentowali, że organ I instancji w sprawie w której wydano decyzję objętą wnioskiem o wznowienie, uznał za strony postępowania tylko właścicieli 5 działek z uwagi na położenie ich zabudowań, a organy orzekające w sprawie o wznowienie postępowania nie wyjaśniły kryteriów dokonanej selekcji. Podtrzymano także zarzuty co do niezgodności z prawem decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta J. z [...]r. w przedmiocie warunków zabudowy i wniesiono o uchylenie, zmianę lub unieważnienie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wpłynęła do Sądu przed dniem 1 stycznia 2004r. i w związku z tym zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30.8.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm./ podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08,2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 z zm./, dalej "ustawa p.p.s.a" Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja wydana na podstawie art.149 § 3 kpa, odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta J. nr [...] z dnia [...]r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą budowa stacji selektywnej zbiórki odpadów przewidzianej do realizacji na działce nr [...] obręb [...] w J. przy ul,. [...]. To podkreślenie jest istotne z uwagi na fakt, że skarżący w skardze zgłosili także zarzuty pod adresem decyzji z dnia [...]r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, które to zarzuty na etapie kontroli decyzji o odmowie wznowienia postępowania są przedwczesne i nie mogą stanowić przedmiot oceny sądowej. Instytucja wznowienia postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie w którym wydano dotychczasową decyzję, dotknięte było wadliwościami wyliczonymi w art.145 § 1 lub art.145a kpa. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony /art.177kpa/. Wszyscy skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta J. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu twierdząc, iż nie brali udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji mimo, iż są właścicielami działek bezpośrednio przylegających do działki nr [...] objętej tą decyzją. Skarżący upatrywali zatem podstawę wznowienia postępowania w przepisie art.145 § 1 pkt 4 kpa. Organy orzekające w sprawie stanęły na stanowisku iż skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu dotyczącymi ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania, ale nie zakwestionowały iż są one właścicielami działek bezpośrednio przyległych do działki nr [...]. Zgodnie z art.149 § 3 kpa decyzję odmawiającą wznowienia postępowania można wydać tylko wtedy gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art.148 § 1 i § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Przyczyną odmowy wznowienia postępowania w sprawie nie było nie dochowanie terminu dla wniosku o wznowienie /to zagadnienie nie stało się przedmiotem badania i oceny organu/ ani przeszkody przedmiotowe lecz podmiotowe. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka, nie będąca stroną w sprawie / Komentarz do kpa. B. Adamiak, J. Borkowski, CH Beck, Warszawa 1996r. str.653/ ale w ocenie – składu orzekającego – chodzi tutaj o bezsporne i oczywiste sytuacje nie posiadania przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Co do zasady bowiem wskazanie we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki wymienionej w art.145 § 1 i 145a i złożenie wniosku w terminie z art.148 kpa skutkować powinno wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania / art.149 § 1 kpa/ bowiem stwierdzenie czy przyczyna wznowienia istotnie wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art.149 § 1 i muszą być zawarte w decyzji określonej w art.151 kpa. Skład orzekający nie podziela poglądów orzekających w sprawie organów, które stały się podstawą wydania zaskarżonej decyzji, co do tego, że nie każdy właściciel działki sąsiadującej z działką objętą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania ma w postępowaniu związanym z wydaniem tej decyzji przymiot strony. Istotnie w uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 4.12.1995r. /sygn. VI SA 20/93/, Sąd ten stwierdził, że "stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek". W uzasadnieniu powyższej uchwały podkreślono, że decyzję o warunkach zabudowy /w związku z art.47 ustawy o zagospodarowaniu i art.35 Prawa budowlanego/ wkracza w sferę praw i obowiązków właściciela sąsiedniej nieruchomości, a w każdym razie może wkraczać w rozumieniu art.28 kpa – w zakresie wykonywania prawa własności / a wiec i sposobu użytkowania/. Dalej Sąd wywiódł, że omawiana decyzja jest wydawana w oparciu o plan zagospodarowania przestrzennego decydujący o sposobie wykonywania własności, co oznacza, że właściciel sąsiedniej nieruchomości jest uprawniony /niemal zawsze/ do występowania w charakterze strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, na podstawie art.28 kpa. Podkreślić należy, że uprawnienie to związane jest z własnością /użytkowaniem wieczystym/ sąsiedniej nieruchomości, a nie znajdującymi się na niej zabudowaniami, jak twierdzą organy. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego pochodzące z okresu po podjęciu wskazanej wyżej uchwały zajmowało jednolite stanowisko przyznające przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy wszystkim właścicielom /użytkownikom wieczystym/ sąsiednich działek, a nawet uznało za stronę postępowania właścicieli gruntów dalej położonych, o ile zamierzona inwestycja dotyczy ich bezpośrednio "wywołując dla nich uciążliwe skutki" /wyrok z 2.07.1997r. – sygn.akt II SA/Kr 62/96/. W kontekście przytoczonej wyżej charakterystyki stron postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zaskarżoną decyzję skład orzekający uznał za wydaną z naruszeniem przepisów postępowania – art.28 i 145 § 1 pkt 4 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art.135 i 152 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. S/G