II SA/Ka 1256/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę; Pismem z dnia [...] 2003 r. Prezydent Miasta K. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania J.S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. "a1" w K.. Postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem I. S., która podała, że jej mąż nie przebywa w mieszkaniu od [...] 2002 r. J. S. przeprowadził się do lokalu przy ul. "a2", zajmowanego przez jego rodziców, zabierając swoje rzeczy osobiste. W miejscu zameldowania nie przebywa, nie składa wizyt, oddał klucze do mieszkania, deklarując iż nie będzie z niego korzystał. W piśmie z dnia [...] 2003 r. J. S. przyznał, że po kolejnej kłótni z żoną, od [...] 2002 r. zamieszkał w mieszkaniu rodziców. Mieszkania zajmowanego przez żonę i córkę nie odwiedzał, z obawy przed oskarżeniami o znęcanie. Mieszkania nie opuścił jednak dobrowolnie, nadal znajduje się w nim część jego osobistych rzeczy. Pismem z dnia [...] 2003 r. organ I instancji zawiadomił strony o zamiarze przeprowadzenia oględzin przedmiotowego lokalu. W trakcie oględzin w dniu [...] 2003 r., J. S. przyznał, że mieszkanie przy ul. "a1" opuścił dobrowolnie [...] 2002 r., aby uniknąć rodzinnych awantur. Zabrał swoje rzeczy osobiste, w mieszkaniu nie nocuje ani nie stołuje się. Wniósł także pozew o rozwód z żoną. Okoliczności powyższe potwierdziła I.S., wskazując iż aktualnie przedmiotowy lokal nie stanowi centrum, spraw życiowych J. S.. Obecna przy oględzinach przedstawiciel Spółdzielni Mieszkaniowej "A" podała, że przeprowadzone przez Spółdzielnię wyjaśnienia, dotyczące miejsca pobytu J. S., potwierdziły fakt jego zamieszkiwani w lokalu nr 22, zajmowanym przez jego rodziców. Komisariat III Policji w K. pismem z dnia [...] 2003 r. podał, że J. S. nie przebywa w miejscu zameldowania od [...] 2002 r. zamieszkuje natomiast u swoich rodziców przy ul. "a2" w K.. W piśmie dnia [...] 2003 r., skierowanym do organu I instancji, J. S. podał, że nie dokona czynności związanych z wymeldowaniem, zaś w jego przekonaniu nie chodzą przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu w trybie administracyjnym. Fakt nieprzebywania w miejscu zameldowania, nie oznacza, że lokal ten nie jest centrum jego spraw życiowych, skoro znajduje się w nim jego majątek dorobkowy i rzeczy osobiste. W trakcie postępowania organ I instancji przeprowadził również przesłuchanie stron, które do protokołu z dnia [...] 2003 r. potwierdziły wcześniejsze ustalenia faktyczne w sprawie oraz podtrzymały uprzednio wyrażane stanowiska. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta K. , na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 ze z.) orzekł o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. "a1" w K., uznając iż opuścił on miejsce stałego pobytu bez dokonania obowiązku meldunkowego. W odwołaniu od decyzji J.S. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu podał, że błędnie przyjęto, jakoby w przedmiotowym lokalu nie znajdowały się jego rzeczy, bezzasadnie też uznano, że do lokalu nie ma on zamiaru powrócić. Podniósł, że aktualnie czasowo nie przebywa w miejscu zameldowania, ze względu na prowadzone postępowanie rozwodowe. Do mieszkania ma jednak zamiar powrócić, podkreślił także że znajduje się w nim majątek wspólny małżonków, a on sam legitymuje się tytułem prawnym do przedmiotowego mieszkania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K.20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) utracił moc obowiązującą przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który wymagał, aby strona dokonująca zameldowania legitymowała się uprawnieniem do przebywania w lokalu, którego dotyczyło zameldowanie. Na skutek tego orzeczenia zmianie uległy również przesłanki dokonania wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2, wskazane w sytuacji pierwszej tego przepisu. Organ właściwy z sprawach z zakresu ewidencji ludności nie bada bowiem czy nastąpiła utrata uprawnień do przebywania w lokalu, lecz jedynie stwierdza, czy nastąpiło zdarzenie, polegające na opuszczeniu lokalu przez osobę zameldowaną, bez dokonania wymeldowania. W rozpoznawanej sprawie organ przyjął, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że J. S. nie mieszka w miejscu zameldowania od [...] 2002 r. Na zmianę tego stanu rzeczy nie ma wpływu okoliczność, że w lokalu tym znajduje się majątek dorobkowy małżonków. Zamieszkiwanie jest bowiem stanem faktycznym, polegającym na rzeczywistym ześrodkowaniu interesów życiowych strony w określonym miejscu. Postępowanie w sprawie wymeldowania nie pozostaje w związku, a jego wyniki nie zależą od wyników postępowania o podział majątku. Ewidencja ludności służy jedynie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Meldunek jest zatem jedynie rejestracją pewnego stanu faktycznego, związanego z miejscem pobytu strony, w związku z czym nie dotyczy również kwestii prawa do lokalu. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w K. J. S. wniósł o uchylenie decyzji organów administracji obu instancji. W uzasadnieniu podał, że organy te pominęły kwestię woli skarżącego co do miejsca jego stałego pobytu. Podniósł, że w miejscu zameldowania nie przebywa czasowo i nie oznacza to, że jego zamiarem jest zmiana stałego miejsca pobytu. Tymczasowy pobyt poza miejscem stałego pobytu nie skutkuje bowiem obowiązkiem wymeldowania się z pobytu stałego, nie pozostają bowiem w sprzeczności ze sobą pobyt czasowy i stały. Skarżący będzie domagał się przyznania mu wyłącznego prawa do lokalu, po rozwiązaniu małżeństwa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270). W rozpoznawanym przypadku uchybienia takie nie zostały przez sąd stwierdzone. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960), osoba opuszczająca miejsce pobytu stałego jest obowiązana wymeldować się w organie gminy najpóźniej w dniu opuszczania tego miejsca. Art. 15 ust. 2 powoływanej ustawy przewiduje natomiast, że w sprawie osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, organ gminy z urzędu lub na wniosek wydaje decyzję w sprawie wymeldowania. Art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności utracił jednakże moc obowiązującą w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K.20/01 (Dz. U. nr 78, poz. 716). Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla brzmienia i interpretacji przytoczonego art. 15 ust 2 ustawy w zakresie przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu. Okoliczności, o jakich była mowa w art. 9 ust. 2 ustawy (kwestia uprawnienia do przebywania w lokalu) nie mają znaczenia dla wydania rozstrzygnięcia co do wymeldowania osoby z pobytu stałego. Organ meldunkowy nie bada zatem, czy została spełniona przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w mieszkaniu, lecz jedynie czy nastąpiło opuszczenie lokalu bez wymeldowania się. Stwierdzenie, że w miejscu zameldowania osoba zameldowana nie przebywa, uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu. Czynności meldunkowe mają bowiem dokumentować określone stany faktyczne, związane z miejscem przebywania osób, a właściwe organy administracji są zobowiązane do kontrolowania zgodności ewidencji ze stanem faktycznym. Z drugiej jednak strony należy podkreślić, że rozstrzygnięcia dotyczące wymeldowania w żaden sposób nie wpływają i nie określają ani kwestii uprawnień określonych osób do lokalu, ani możliwości powtórnego zameldowania, w przypadku zmiany faktycznego miejsca pobytu i powrotu do puszczonego mieszkania. W rozpatrywanej sprawie ustalone zostało, że skarżący J. S. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od [...] 2002 r. Okoliczność ta została przez skarżącego przyznana i potwierdzona przeprowadzonym postępowaniem dowodowym. Ustalone zostało też miejsce faktycznego jego zamieszkiwania. Nie negując faktu opuszczenia zajmowanego uprzednio wraz z rodziną lokalu, skarżący podkreślał jednak brak woli trwałej zmiany miejsca zamieszkania, zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu, posiadany tytuł prawny do niego oraz pozostawienie w nim przedmiotów wchodzących w skład majątku dorobkowego. Oceniając wagę przedstawionej argumentacji należy podkreślić, że nie mogła ona wywrzeć modyfikującego skutku na wydane w sprawie decyzje. Uwzględniając upływ czasu od momentu opuszczenia mieszkania, do wydania decyzji przez organ odwoławczy w sprawie, w ocenie Sądu organ II instancji nie przekroczył granic oceny dowodów, przyjmując iż opuszczenie miejsca zameldowania przez skarżącego nosi cechę trwałości, zaś okoliczności związane ze zmianą miejsca pobytu i oddanie kluczy do mieszkania uzasadniają wniosek o dobrowolności tej zmiany. Tym samym brak było podstaw do przyjęcia, że opuszczenie lokalu w zamiarze skarżącego ma charakter tymczasowy i przejściowy. Konkluzja ta w niczym nie ogranicza przy tym skarżącego w prowadzeniu postępowania co do zakresu postępowania o podział majątku dorobkowego, wydana decyzja administracyjne nie rozstrzyga bowiem ani o jego prawie do lokalu, ani o prawie do pozostawionych w nim rzeczy, nie wyklucza również możliwości ponownego zameldowania, w przypadku zmiany stanu faktycznego. Uwzględniając przytoczoną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.