II SA/Ka 1280/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-05-28
Skład orzekający: Wiesław Morys, Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą, która następnie została wyrejestrowana, spełnia warunki do przyznania zasiłku przedemerytalnego, jeśli nie udokumentowała okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu tej działalności w wymaganym okresie poprzedzającym rejestrację jako bezrobotny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełnił warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Kluczowe było niespełnienie wymogu posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wynikającego z braku udokumentowania okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu zarejestrowanej działalności gospodarczej w wymaganym okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację jako bezrobotny.Stan faktyczny
Skarżący Z.L. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej, a następnie odmówiono mu przyznania zasiłku przedemerytalnego. Organy administracji wskazały, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w okresach poprzedzających złożenie wniosku o zasiłek, co uniemożliwiało mu spełnienie warunków do jego otrzymania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, domagając się przyznania zasiłku przedemerytalnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Protokolant ref. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] znak [...] nr [...] Zastępcy Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w G. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta G. Z.L. został uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie decyzją z dnia [...] znak [...] nr [...] Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w G. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta G. z dniem [...] został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej z uwagi na niestawienie się w wyznaczonym terminie w Rejonowym Urzędzie Pracy w G. i nie powiadomieniu w terminie 5 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w G. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta G. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a wznowił postępowanie administracyjne, które zostało zakończone decyzją z dnia [...] nr [...] tego samego Kierownika PUP. Decyzją tą na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. uchylono wobec strony wcześniej wydane decyzje administracyjne ( z dnia [...] znak [...] nr [...] i z dnia [...] znak [...] nr [...]) z uwagi na nie powiadomienie przez stronę o prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej od dnia [...] do dnia wydania tej decyzji ( w dniu [...]).
Na podstawie doręczonego w dniu [...] do Powiatowego Urzędu Pracy w G. postanowienia Sądu Rejonowego [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia [...] sygn. akt [...] do organu pierwszej instancji została przekazana do rozpoznania sprawa strony w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego.
Z urzędu wszczęto w tej sprawie postępowanie administracyjne i w dniu [...] decyzją znak [...] nr [...] ponownie organ pierwszej instancji uznał stronę za osobę bezrobotną z dniem [...]. Od tej decyzji żona strony G.L. wniosła odwołanie do Wojewody Ś., który w oparciu o art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesienia tego odwołania z uwagi na to, że zostało ono wniesione przez osobę nieuprawnioną.
Z.L. w dniu [...] złożył pisemny wniosek do Powiatowego Urzędu Pracy w G. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w G. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta G. odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że na dzień złożenia wniosku brak było podstaw do przyznania stronie zasiłku przedemerytalnego. Ponadto wskazał stronie, że przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych może być rozstrzygnięte po dostarczeniu przez stronę zaświadczenia potwierdzającego okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej.
W odwołaniu od tej decyzji z dnia [...] strona wniosła o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia rozwiązania umowy o pracę z ostatnim pracodawcą to jest od dnia [...].
Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że strona figurowała w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miejskiego w P. pod numerem [...] od dnia [...] do dnia [...] oraz pod numerem [...] od dnia [...] do dnia [...] i między innymi z tego powodu strona nie spełniała warunków do uznania za osobę bezrobotną, a także do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W ocenie organu odwoławczego strona posiada jedynie status osoby bezrobotnej i nie spełnia warunków z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 z późn. zmianami) do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, a łącznie przez 365 dni nie była zatrudniona i nie osiągała odpowiedniego wynagrodzenia, ani też nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił organom administracyjnym naruszenie przepisów art. 45 i 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Oświadczył, że [...] i wystąpił o przyznanie zasiłku przedemerytalnego z tytułu przepracowania w Polsce [...] lat pracy. Podniósł, że [...] zmusiły go do szukania dodatkowych źródeł utrzymania i podjęcia działalności gospodarczej, która została fizycznie zlikwidowana w dniu [...], czego dowodem jest brak zaświadczenia z ZUS – u o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący wskazał, że opóźnienie w pierwszej rejestracji zostało spowodowane [...], a dotyczących [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o oddalenie skargi z przyczyn zawartych w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjne zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.(Dz. U. nr 78, poz.483, z 2001 r. nr 28, poz.319) zostało wprowadzone dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne i od 1 stycznia 2004 r. nie obowiązuje ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym( Dz. U. nr 74,poz.368 z późn. zmianami).
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.
Przepisy te mają zastosowanie do przedmiotowej skargi z uwagi na datę jej wniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 3 czerwca 2002 roku. Zgodnie z art. 1 i 3 § 1 p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje zatem orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, czynności i inne akty organów administracji. W ramach tej kontroli sąd bada czy przy ich wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych aktów.
Rozpoznając sprawę w powyższych kryteriach należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje organów obu instancji odpowiadają wymogom stawianym przez przepisy zarówno prawa materialnego, jak i procesowego.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywał już art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tj. Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 59 z późn. zmianami), który regulował zasady przyznawania zasiłku przedemerytalnego. Utracił on moc z dniem 1 stycznia 2002 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu...( Dz. U. nr 154, poz. 1793). Art. 11 ust. 2 tej ustawy daje podstawę do przyznania lub zachowania prawa do zasiłku przedemerytalnego, jeżeli osoba zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. i w tym dniu spełniała warunki do jego nabycia.
Stosownie do postanowień uchylonego art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej(art. 23 ust. 1 i 2 ustawy) i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury wynoszący w przypadku skarżącego 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Tak więc skarżący w dacie zarówno pierwszej jak i drugiej rejestracji nie spełniał łącznie wszystkich warunków uprawniających do otrzymania zasiłku przedemerytalnego.
Bezspornym jest, że spełniał tylko jeden warunek wynikający z art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dotyczący posiadania okresu pracy uprawniającego do zasiłku ([...]).
Jednakże nie spełniał pozostałych warunków wynikających z art. 2 pkt 2 lit. f i art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a i d tej ustawy dotyczących posiadania statusu osoby bezrobotnej, czyli takiej która nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega – na podstawie odrębnych przepisów – obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego oraz dotyczących posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, czyli takiej osoby która w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, łącznie przez okres co najmniej 365 dni była zatrudniona lub podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie.
W związku z pierwszą rejestracją skarżącego w dniu [...] nie występował on z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku przedemerytalnego, które wszczynane było tylko na wniosek, a przede wszystkim na podstawie decyzji z dnia [...] nr [...] uchylono wcześniej wydane na rzecz skarżącego decyzje administracyjne ( z dnia [...] i [...]) i skarżący nie posiadał statusu osoby bezrobotnej, ani też prawa do zasiłku z uwagi na nie powiadomienie o prowadzeniu działalności gospodarczej od dnia [...] do dnia [...].
Natomiast w dniu drugiej rejestracji w dniu [...] skarżący nie spełniał warunku posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na brak udokumentowania okresu podlegającego obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu zarejestrowanej działalności gospodarczej.
W świetle przeprowadzonej analizy stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji i zaskarżonej decyzji organy orzekające obu instancji prawidłowo uznały skarżącego za nieuprawnionego do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ nie spełniał on warunków do jego otrzymania.
Podnoszone przez skarżącego w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji, a w szczególności zasady równości wobec prawa i prawa do zabezpieczenia społecznego obywateli nie mogą być uwzględnione z uwagi na zaistniały stan faktyczny sprawy i nie spełnienie przez skarżącego warunków wynikających wprost z przepisów omawianej wyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) orzeczono, jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło