II SA/Ka 1286/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Szczepan Prax /spr./ Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. j z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. odmówił przyznania P. R. zasiłku stałego z tytułu opieki nad [...] dzieckiem. Rozstrzygnięcie to oparto na stwierdzeniu, że wnioskodawca nie spełnia wszystkich przesłanek art. 27 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /j.t. Dz.U. Nr 64 z 1998 r. poz. 414 ze zm./. Organ administracyjny ustalił, iż córka wnioskodawcy została zaliczona do osób [...] decyzją z dnia [...] i wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby oraz stałego współudziału w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Rodzina strony spełnia też ustawowe kryterium dochodowe. Natomiast do [...] wnioskodawca był zarejestrowany jako osoba bezrobotna, a zatem zgłaszał gotowość do podjęcia pracy. Wyrejestrował się dopiero od [...] po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, a zatem nie z powodu konieczności opieki nad dzieckiem, które takiej opieki wymagało już od czasu podjęcia pracy przez żonę wnioskodawcy, t.j. od [...]. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B., po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając przedstawione w niej ustalenia i wnioski. W szczególności podkreśliło okoliczność, że strona nie pozostaje w zatrudnieniu z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, ale z powodu utraty pracy. W skardze P. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy pominął jego wywody zawarte w odwołaniu, w których tłumaczył dlaczego nie wyrejestrował się z urzędu pracy zaraz po podjęciu zatrudnienia przez jego żonę. Mianowicie już wówczas deklarował chęć korzystania z zasiłku stałego, ale dostosował się do sugestii urzędniczki, by zgłosić wniosek dopiero po wyczerpaniu okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się w pełni zasadna, bowiem wydane w sprawie decyzje administracyjne naruszają przepisy prawa. Otóż od czasu poprzedniego orzekania przez organ odwoławczy w przedmiocie uprawnienia skarżącego do zasiłku stałego, co miało miejsce [...], zmieniły się okoliczności faktyczne sprawy. Mianowicie w dniu [...] Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B.-B. wydał orzeczenie o zaliczeniu córki skarżącego do osób [...]. Organy obu instancji błędnie podają datę tego orzeczenia na dzień [...]. Orzeczenie to zawiera wskazania kwalifikujące dziecko do korzystania ze stałej opieki, o jakiej mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym orzeczenie to przesądza kwestię istnienia przesłanki konieczności stałej opieki, przewidzianej w tym przepisie. Występowanie takiej konieczności uprawnia członka rodziny do pobierania zasiłku stałego, jeżeli jest on zdolny do pracy i nie podejmuje jej /bądź rezygnuje z niej/ w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. Jest to przy tym uprawnienie, którego realizacja zależna jest od woli strony. Z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego strona nie musi zatem wystąpić natychmiast po wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności dziecka, czy też po spełnieniu innych przesłanek niezbędnych do uzyskania przedmiotowego świadczenia. Dlatego też błędne jest łączenie przez organy obu instancji prawa skarżącego do zasiłku stałego z okolicznością podjęcia zatrudnienia przez jego żonę. Bez znaczenia jest też kwestia rejestracji skarżącego w charakterze osoby bezrobotnej. Z art. 27 ust. 2a pkt 2 cyt. ustawy wynika bowiem, że prawa do zasiłku stałego nie mają osoby pobierające zasiłek dla bezrobotnych. Taki zapis oznacza, że sama rejestracja w urzędzie pracy i uzyskanie statusu bezrobotnego nie wyłącza możliwości korzystania z zasiłku stałego. Tym bardziej nie można odmówić tego zasiłku tylko na tej podstawie, że skarżący kiedyś utracił pracę. Stanowisko zaprezentowane przez organy administracyjne prowadziłoby w istocie do tego, że skarżący nigdy nie mógłby już nabyć prawa do zasiłku stałego, mimo że – wobec wykonywania pracy zawodowej przez jego żonę – sprawowałby opiekę nad [...] dzieckiem. Powoływany przepis art. 27 ust. 1 nie wymaga od strony wykazywania, że posiada realną możliwość zatrudnienia, którego nie podejmuje ze względu na konieczność opieki nad dzieckiem. Decyzje obu instancji zasadzające się na takim założeniu są zatem sprzeczne z tym przepisem prawa materialnego i dlatego podlegają uchyleniu. Uchylenie decyzji I instancji celowe jest też ze względu na zmianę stanu prawnego, na skutek wejścia w życie nowej ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. /Dz.U. Nr 64, poz. 593/, która nakazuje stosowanie jej przepisów do spraw niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie, co nastąpiło z dniem 1 maja 2004 r. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm./, w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji. SJ/