II SA/Ka 1289/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant sekr. sąd. Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] ( [...] ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...]r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę stacji transformatorowej wraz z powiązaniami kablowymi oraz sieci NN dla zasilania budynków mieszkalnych położonych przy ulicach [...],[...] i [...] w S. U podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia wydanego na wniosek Zakładu A Spółka Akcyjna, przywołano art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( wówczas tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz.1226 ). W decyzji odstąpiono od jej uzasadnienia "ponieważ uwzględniała wniosek inwestora w całości". W odwołaniu Z.K. zażądał "wykupienia" jego działki graniczącej z terenem inwestycji i tym warunkował wyrażenie zgody na budowę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podając w motywach swej decyzji, iż "żaden przepis prawa budowlanego nie uzależnia wydania pozwolenia na budowę od zgody właścicieli działek sąsiadujących z terenem inwestycji". W skardze Z.K. domagał się "odebrania pozwolenia na budowę" bądź zobowiązania inwestora do wykupienia jego działki przed rozpoczęciem inwestycji. W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga musiała zostać uwzględniona, aczkolwiek zupełnie z innych powodów niż w niej podniesione, a z przyczyn, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). Baczyć bowiem trzeba, że kontroli legalności sprawowanej przez Sąd stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ) została poddana decyzja organu architektoniczno – budowlanego II instancji. Stosownie do art. 15 k.p.a. każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownie rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Wyrażona w omawianym przepisie zasada dwuinstancyjności, oznacza obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a owo dwukrotne rozpoznanie nakłada na organy obowiązek przeprowadzenia dwukrotnego postępowania wyjaśniającego. Stąd też organ odwoławczy nie weryfikuje decyzji organu I instancji lecz ponownie rozpoznaje sprawę na skutek złożonego przez stronę odwołania. Dlatego też odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia ( art. 128 k.p.a.), a jego wniesienie przez uprawniony podmiot w ustawowym terminie rodzi po stronie organu odwoławczego obowiązek ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy rozpatrzonej jak i rozstrzygniętej uprzednio przez organ I instancji. Nie czyni zadość art. 15 k.p.a. rozpoznanie odwołania poprzez li tylko odniesienie się do jego treści ( zarzutów czy wniosków ) bez ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie poddanej kognicji sądu organ odwoławczy z naruszeniem art. 15 k.p.a. zaniechał ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, nie przeprowadzając jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji zapadła na skutek uznania zarzutów odwołania za nieuzasadnione, gdyż za zbędne uznano wyrażenie zgody odwołującego na realizację inwestycji nie obejmującej nieruchomości stanowiącej jego własność. Ten poprawny pogląd stanowi jedynie uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co sprawia, iż zapadła ona również z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Stwierdzone przez Sąd uchybienia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, powinien bowiem ponownie rozpoznać sprawę i zbadać spełnienie przez inwestora przesłanek koniecznych do uzyskania pozwolenia na budowę, tym bardziej, że decyzja organu I instancji nie zawierała uzasadnienia. Nie wiadomo zatem w oparciu o jakie dokumenty inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Już proste zestawienie ilości działek objętych pozwoleniem, a znajdującymi się w aktach oświadczeniami właścicieli czy decyzji zezwalającej na zajęcie terenu sprawia, że co do części działek brak jest dokumentów wskazujących spełnienie tego podstawowego warunku dla skutecznego ubiegania się o pozwolenie na budowę. Nadto, z akt sprawy nie wynika, czy decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji, miała przymiot ostatecznej i czy organy rozważały w ogóle kwestie związane z ewentualnym naruszeniem praw osób trzecich, tak newralgiczną dla skarżącego. Zaniechanie ustalenia naprowadzonych okoliczności było konsekwencją nie zachowania wymogu ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę organ, którego działanie zaskarżono, stosownie do wskazań Sądu sprawdzi, czy inwestor spełnił wszelkie nałożone prawem wymagania umożliwiające mu skuteczne ubieganie się o pozwolenie na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego. Wpierw jednak należy ustalić, czy inwestycja nie została już zrealizowana, gdyż wówczas bezprzedmiotowym stałoby się postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę. Uchylenie zaskarżonej decyzji nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). Natomiast o niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 tej ustawy o zwrocie kosztów na podstawie art. 200 przywołanej ustawy, która miała zastosowanie w sprawie zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).