II SA/Ka 1304/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-06-03
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę ściany oddzielenia przeciwpożarowego w istniejącej, samowolnie zrealizowanej wiacie gospodarczej może zostać wydane bez uprzedniego ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz czy dopuszczalne jest udzielenie pozwolenia na roboty budowlane przy obiekcie samowolnie zrealizowanym przed jego zalegalizowaniem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego w istniejącej wiacie gospodarczej, z uwagi na zmianę materiałów i wymiarów, stanowi robotę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę, a tym samym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto, udzielenie pozwolenia na roboty budowlane przy obiekcie samowolnie zrealizowanym przed jego zalegalizowaniem jest niedopuszczalne. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona jako wydana z naruszeniem prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.R. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy P. o pozwoleniu na budowę ściany oddzielenia przeciwpożarowego w istniejącej wiacie gospodarczej. Wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi J.B. wykonanie projektu powykonawczego samowolnie zrealizowanej wiaty. Starosta nałożył obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie. Inwestor wystąpił o pozwolenie na budowę ściany. Skarżący R.R. kwestionował legalność budowy wiaty, jej usytuowanie przy granicy działki i negatywne oddziaływanie na jego nieruchomość.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. i orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] nr [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. działając na podstawie art.40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał J.B. wykonanie projektu powykonawczego samowolnie zrealizowanej wiaty na działce w N. przy ul. [...] – wraz z orzeczeniem o stanie technicznym, inwentaryzacji geodezyjnej i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, a to w terminie [...] dni od dnia ostateczności decyzji.
Następnie Starosta Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] podjętym na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z 1994 r. – Prawo budowlane, nałożył na J.B. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie powykonawczym obiektu wiaty.
Wnioskiem z dnia [...] J.B. wystąpił o wydanie pozwolenia na budowę ściany oddzielenia przeciwpożarowego w powyższej wiacie, usytuowanej przy granicy działki nr [...].
Po rozpatrzeniu wniosku Wójt Gminy P. działając na podstawie porozumienia zawartego ze Starostą Powiatu [...] decyzją z dnia [...] nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Jednakże wskutek odwołania R.R. decyzją Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylono powyższą decyzję, odmawiając zatwierdzenia przedłożonego projektu i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Następnie po rozpatrzeniu kolejnego wniosku inwestora w dniu [...] Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.B. pozwolenia na budowę ściany oddzielenia przeciwpożarowego w istniejącej wiacie gospodarczej na działce nr [...].
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art. 28, art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ). W uzasadnieniu organ administracji architektoniczno-budowlanej powołał się na zgodność zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W odwołaniu od decyzji R.R. nie wyraził zgody na wybudowanie nowego budynku wiaty w granicy jego działki budowlanej i wniósł o wydanie nakazu rozbiórki istniejącej wiaty, wybudowanej nielegalnie z powodu negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość. Nadto, odwołujący się podniósł, iż inwestor nie wykazał tytułu prawnego do nieruchomości i istnieje możliwość wybudowania obiektu w innym miejscu zgodnie z prawem budowlanym.
Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody [...] odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, organ odwoławczy wyjaśnił, iż pozwolenie na budowę ściany oddzielenia przeciwpożarowego w istniejącej wiacie gospodarczej usytuowanej w odległości [...] m od granicy, jest konsekwencją postanowienia Starosty z dnia [...]. Nie chodzi zatem o budowę nowej wiaty, lecz jedynie ściany, bowiem w istniejącej wiacie ściana jest drewniana ażurowa. Nadto, organ II instancji podał, iż inwestor przedłożył odpis księgi wieczystej KW Nr [...] w C., z której wynika, iż jest właścicielem działek nr [...] i [...] w N.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego błędnie zatytułowanej odwołaniem R.R. ponowił twierdzenia i okoliczności, podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz zanegował ustalenia faktyczne organów co do wymiarów obiektu i jego posadowienia. Załączając mapę z dnia [...] skarżący podniósł, iż sporna wiata jako samowola budowlana jest posadowiona w granicy jego działki, zabudowanej domem mieszkalnym, powodując zacienienie, utratę atrakcyjności i możliwości zabudowy części nieruchomości.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podkreślając iż zarzuty dotyczą całości obiektu, podczas gdy przedmiotem postępowania była jedynie ściana oddzielenia przeciwpożarowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty mogły odnieść skutek w niniejszym postępowaniu.
Stosownie do treści art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
( obecnie : tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obydwu instancji – pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto :
1) złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagalna zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym,
2) wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z kolei zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) – obowiązującej w dacie orzekania przez organy administracji – zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymagała ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie wymagały ustalenia wzit jedynie roboty budowlane polegające na modernizacji, remoncie lub montażu, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodowały zmiany sposobu zagospodarowania terenu oraz roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę.
Stąd też w pierwszym rzędzie rozważania wymaga kwestia charakteru prawnego robót budowlanych, polegających na wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego z pustaków ceramicznych, zakończonej murkiem ogniowym w miejsce istniejącej ściany drewnianej.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tego rodzaju roboty nie stanowią przebudowy części obiektu budowlanego ( ściany ), ani też odbudowy z uwagi na inne wymiary i rodzaj materiałów budowlanych. Stąd też inwestor zgodnie z wymogiem z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, winien dołączyć do wniosku pozwolenie na budowę ostateczną decyzję wzit. Tymczasem z treści decyzji organu I instancji wynika jednoznacznie, iż inwestor nie legitymował się wymaganą decyzją wzit. Już z tych względów nie było możliwe wydanie pozwolenia na budowę.
Nadto, wskazać przyjdzie, iż udzielenie pozwolenia na budowę następuje wyłącznie na wniosek inwestora po uprzednim sprawdzeniu rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z art. 35 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, a m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno budowlanymi.
Zatem akcentowane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia wydane w innych postępowaniach nie mogły przesądzać o pozwoleniu na budowę z pominięciem przepisów techniczno – budowlanych. Obowiązujące wówczas rozp. Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w zakresie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) określono warunki sytuowania budynku. Przepis § 12 ust. 6 cyt. rozp. dopuszczał sytuowanie budynku ścianą by otwór w odległości mniejszej nr 3 m od granicy działki, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, bądź bezpośrednio przy granicy działki, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Zgodnie z § 2 ust. 1 tegoż rozp., przepis ten miał zastosowanie także w niniejszej sprawie przy budowie części obiektu budowlanego.
Aczkolwiek przedłożony przez inwestora projekt zagospodarowania terenu wbrew wymogom z art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, nie zawierał danych co do odległości projektowanego przedsięwzięcia od granicy działki oraz od zabudowy na działce inwestora i na działce sąsiedniej, z ustaleń organu odwoławczego wynika, iż sporna ściana oddzielenia przeciwpożarowego została zaprojektowana w odległości [...] m od granicy. Takie usytuowanie nie spełnia zaś wymogów z § 12 cyt. rozp. Odnosząc się do zarzutów skargi, iż w istocie wiata została zrealizowana w granicy, wskazać przyjdzie, iż przedłożona przez skarżącego mapa sytuacyjno – wysokościowa z [...] nie może służyć do celów projektowych, co jednoznacznie wynika z adnotacji Starosty [...]. Natomiast mapa, na której sporządzony został projekt zagospodarowania terenu, została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co potwierdza klauzula właściwego organu.
O ile zatem skarżący neguje przebieg granicy, rozstrzygnięcie sporu możliwe jest jedynie w odrębnym postępowaniu na gruncie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Nadto wyjaśnić należy, iż prawidłowo ustalił organ, którego działanie zaskarżono, iż inwestor wykazał prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przedkładając odpis Księgi wieczystej KW Nr [...]. W ramach niniejszego postępowania organy administracji architektoniczno – budowlanej nie były też władne do rozstrzygnięcia o bycie prawnym samowolnie zrealizowanego obiektu. Stąd też podnoszone przez skarżące kwestie co do daty jego budowy i uciążliwości, nie miały znaczenia w niniejszej sprawie.
Jednakże udzielenie pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych przy obiekcie samowolnie zrealizowanym do czasu zalegalizowania samowoli, nie jest dopuszczalne.
Z tych wszystkich względów decyzje organów obydwu instancji jako wydane z naruszeniem prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji zgodnie z treścią art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Roszczenie skarżącego o zwrot kosztów postępowania wygasło wobec niezłożenia stosownego wniosku po myśli art. 210 § 1 cyt. ustawy.
su
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło