II SA/Ka 1325/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Ewa Krawczyk Protokolant st. referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. P. i M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( obecnie Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym ) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym z 1974 r.) m.in. nakazał E. G. i K. C. wykonanie rozbiórki budynku ( klatka schodowa, hall, garaż, pomieszczenia mieszkalne ) dobudowanego samowolnie w latach [...] na części działki nr [...] przy ulicy. [...] w W. do garażu i pomieszczenia mieszkalnego nad garażem wzniesionym na tej nieruchomości przez J. C. Decyzja ta została utrzymana następnie w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Obie te decyzje zostały uchylone następnie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 20 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 954/00 wydanego po rozpoznaniu skargi K. C., E. C. i J. C. W wyroku tym Sąd m. in. stwierdził, że odnośnie w/w robót budowlanych wykonanych w latach [...], konieczne będzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy, ustalenie czy polegały one na budowie czy też stanowiły tylko remont istniejących już obiektów. Za wskazane uznał też Sąd oddzielne prowadzenie sprawy odnośnie tych właśnie robót. Po ponownym rozpoznaniu sprawy we wskazanym wyżej zakresie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 17 i art. 48 prawa budowlanego oraz art. 104 kpa, nakazał M. i M. małżonkom P. dokonanie rozbiórki części budynku obejmującego garaż, klatkę schodową, kuchnię, łazienkę i pokój mieszkalny ( dobudowany pomiędzy garażem wzniesionym przez J. C. i nieruchomością J. P. ) w W., [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że nieformalną, pisemną umową z dnia [...] r. K. C. zbył swoje udziały we współwłasności nieruchomości ( działka nr [...]) położonej w W. [...] na rzecz M. i M. P. Po zawarciu tej umowy małżonkowie P. rozebrali stojące na działce stare zabudowania gospodarcze i w ich miejsce wybudowali garaż, klatkę schodową, kuchnię, łazienkę oraz pokój mieszkalny. Fakt rozbiórki starych zabudowań strony potwierdziły w protokołach z dnia [...] i [...] r. Na wykonanie prac budowlanych małżonkowie P. nie posiadali wymaganego prawem zezwolenia organu architektoniczno-budowlanego. Zdaniem organu orzekającego, biorąc pod uwagę zakres i rodzaj wykonanych robót budowlanych, stanowiły one budowę a nie remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 prawa budowlanego. W konsekwencji organ ten uznał, że wykonane bezsprzecznie przez małżonków P. roboty budowlane, stanowiły samowolę budowlaną, likwidowaną zgodnie z treścią art. 48 prawa budowlanego. W odwołaniu od tej decyzji M. i M. P. zarzucili, iż została ona wydana z błędami "natury formalno-prawnej" i niewłaściwym uzasadnieniem. W piśmie procesowym z dnia [...] r. odwołujący się zarzucili, iż bezpodstawnie ustalono w decyzji nazwy poszczególnych pomieszczeń budowlanych, w sytuacji, gdy nie są one jeszcze użytkowane. Podali także, że schody zostały wybudowane dla zapewnienia dostępu do wcześniej wybudowanych pomieszczeń. Ich zdaniem pomieszczenia gospodarcze należy traktować jako mur oporowy pomiędzy sąsiednimi działkami. Stwierdzili również, że przy prowadzonych przez nich pracach uczestniczył także J. C. – mąż współwłaścicielki nieruchomości E. C. Po rozpoznaniu tego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 48 prawa budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w części określającej przeznaczenie samowolnie wybudowanych pomieszczeń, a w pozostałej części decyzję organu niższej instancji utrzymał w mocy. Uzasadniając to orzeczenie podtrzymał ustalenia organu I instancji co do zakresu i czasokresu wykonania przez odwołujących się robót budowlanych. Skoro roboty zrealizowane w [...] i [...] r. polegały na rozebraniu starych, wybudowanych w latach 60 – 70- tych ubiegłego wieku, murowanych i drewnianych pomieszczeń gospodarczych oraz wybudowaniu na ich miejscu nowych pomieszczeń, to również zdaniem organu odwoławczego stanowiły one budowę a nie remont. Zasadne było zatem wydanie decyzji opartej na treści art. 48 prawa budowlanego gdy budowa ta została wykonana bez wymaganego pozwolenia. W skardze do sądu M. i M. małżonkowie P. wnieśli o uchylenie przedmiotowych decyzji organów obu instancji jako wydanych ich zdaniem z naruszeniem treści art. 7 – 10 kpa. W uzasadnieniu skargi podkreślili, że umowę kupna udziału w nieruchomości zawarli z K. C. w przekonaniu, że dysponuje on prawem własności i możliwe będzie zawarcie umowy w formie aktu notarialnego, do czego jednak nie doszło. Za zgodą K. C. i E. G. jako współwłaścicieli działki nr [...] oraz za wiedzą E. C. przystąpili też do wyburzania starych zabudowań, których stan stwarzał niebezpieczeństwo dla osób trzecich oraz do budowania nowych pomieszczeń. Nie byli przy tym świadomi, że w ten sposób naruszają prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Uczestniczka postępowania E. C. w piśmie procesowym z dnia [...] r. stwierdziła, że nie wyrażała zgody na prowadzoną przez skarżących budowę, którą realizowali oni za wiedzą i zgodą K. C. Na rozprawie sądowej E. i J. C. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ). Skarżący nie kwestionowali faktu wybudowania bez wymaganego pozwolenia w latach [...] objętych decyzjami organów obu instancji pomieszczeń. Okoliczność ta w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów nie budzi zresztą wątpliwości ( zobacz np. treść zeznań M.P. podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] r. – Kart. 65 akt administracyjnych ). W świetle materiału sprawy, w tym także w świetle przedłożonego przez skarżących, a wykonanego na ich zlecenia przez mgr inż. arch. D. S. P. projektu techniczno – roboczego odbudowy i remontu budynku ( Karta 64 akt organu II instancji ), w pełni zasadne jest też stanowisko zajęte przez organy orzekając, że roboty te stanowiły budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obu instancji. Skoro roboty te polegały w zdecydowanej części na wyburzeniu starych zabudowań i wzniesieniu na tym terenie nowych pomieszczeń, to co najmniej należało je zakwalifikować do odbudowy i przebudowy w rozumieniu w/w przepisu. Na ich przeprowadzenie było wymagane w świetle treści art. 28 prawa budowlanego pozwolenie na budowę. Skoro skarżący takiego nie posiadali to popełniona przez nich samowola budowlana podlegała likwidacji na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji przewidywał tylko sankcję nakazu rozbiórki, która też została w sprawie orzeczona. Pomimo zmiany zaskarżoną decyzją decyzji organu I instancji, skarżący nie podnieśli przy tym zarzutu co do nieprecyzyjności określenia zakresu nakazanej rozbiórki. To zaś oznacza, że treść zaskarżonej decyzji, z punktu widzenia możliwości jej wykonania, jest możliwa do zaakceptowania. Ogólne określenie przedmiotu nakazu rozbiórki znajduje przy tym uszczegółowienie w materiale dowodowym sprawy. Z urzędu należy też zaakceptować ( kwestia ta nie stanowiła też zarzutu skarżących ) skierowania decyzji do skarżących, a to w sytuacji gdy to oni byli sprawcami samowoli (inwestorami ) i są w dalszym ciągu samoistnymi posiadaczami działki nr [...] w części pozwalającej im na wykonanie nakazu rozbiórki. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). su.