II SA/Ka 1363/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik( spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi W.O., E.O. i S.O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę E.O. i S.O. 2. uchyla zaskarżoną decyzję ze skargi W.O. i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości , 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W.O. kwotę 10 (sł. dziesięciu ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga została złożona na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] wydaną w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) - dalej ustawa – o NSA. Na mocy powyższej decyzji w związku ze skargą wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez inwestorów D. i S.P. Wojewoda uchylił swoją poprzednią decyzję z dnia [...] i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce przy ul. Ł. w S. W motywach swojej decyzji organ odwoławczy podał, iż swoje poprzednie orzeczenie uchylające rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi wydał z uwagi na kwestionowanie przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości E. i S.O. pomiarów rzutujących na zacienienie ich budynku. Analizując ponownie akta sprawy w związku ze skierowanym do niego wezwaniem NSA z dnia 5 kwietnia 2002 r. Wojewoda stwierdził, że w międzyczasie to jest w dniu [...] organ I instancji dokonał przedmiotowych pomiarów z udziałem zainteresowanych stron. Z poczynionych ustaleń wynika, że odległość między budynkiem inwestorów a budynkiem położonym przy ul. Ł. wynosi 7,23 – 7,30 m. , wysokość budynku przesłaniającego (po nadbudowie) wynosić będzie z kolei 9,48 m i wreszcie wysokość dolnej krawędzi najniżej położonych okien w budynku przesłanianym wynosi 2,26 m. W świetle powyższych ustaleń wysokość budynku przesłaniającego liczona od dolnej krawędzi najniżej położonych okien w budynku przesłanianym wynosi 7,22 jest więc mniejsza od odległości między tymi budynkami. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda stwierdził, iż zamiast wydawać decyzję kasacyjną mógł skorzystać z przepisu art. 136 kpa pozwalającego na zlecenie organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Dokonane przez Prezydenta Miasta S. w dniu [...] ustalenia powodują, że projektowana nadbudowa jest zgodna z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140). Spełniony został tym samym - zdaniem Wojewody - warunek zapewnienia oświetlenia naturalnego pomieszczeń w budynku przy ul. Ł. w S. w odniesieniu do projektowanej nadbudowy bowiem wysokość budynku przesłaniającego ustalona zgodnie z § 13 ust. 2 cytowanego rozporządzenia odpowiada wymogom ustalonym w § 1 tego przepisu. W tym stanie rzeczy kierując się zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 kpa organ ten uchylił zaskarżoną do NSA decyzję. W skardze W., E. i S.O. zarzucają przedmiotowej decyzji obrazę przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący podają, że decyzja Wojewody pomija W.O. jako stronę postępowania mimo, że w dniu [...] powiadomił on organ I instancji o treści aktu notarialnego z którego wynika, iż to on w dniu [...] został właścicielem posesji na podstawie umowy darowizny zawartej ze swoimi rodzicami E. i S. O. Zawiadomienie Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta w S. o oględzinach, które miały miejsce w dniu [...] skarżący otrzymali wcześniej niż zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Nie została przeprowadzona rozprawa administracyjna z ich udziałem, nie zostali zapoznani z całością dokumentacji zebranej w sprawie, a w szczególności z projektem nadbudowy. Na okazanym im wcześniej projekcie brak było zwymiarowania podstawowych części budynku i mapy do celów projektowych. Działania te odbierają jako pomijanie stron w toku postępowania. Wnoszą także o zbadanie sprawy budowy przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., a także ukarania przez ten organ autora projektu przedmiotowej nadbudowy mgr inż. W.R. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ ten podał także, że Prezydent Miasta S. w ponownym postępowaniu zebrał wymagany w sprawie materiał dowodowy, lecz nie wydał nowej decyzji. W wyniku rozpatrzenia skargi złożonej do NSA przez inwestorów w oparciu o ustalenia faktyczne w dniu udzielania Sądowi odpowiedzi należało uchylić dotychczasowe rozstrzygnięcie i utrzymać w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. Zarzuty skarżących dotyczące utrudnień związanych z wglądem do akt sprawy nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonej dokumentacji. Bezpodstawne są także zarzuty odnoszące się do projektu budowlanego, który w sposób nie budzący wątpliwości określa usytuowanie nadbudowy, wysokość budynku po nadbudowie oraz zakres robót objętych udzielonym pozwoleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania tej skargi zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) uznał, że narusza ona przepisy postępowania administracyjnego. Stosownie do postanowień art. 38 ust. 2 ustawy o NSA obowiązującej w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, organ którego działalność lub bezczynność zostały zaskarżone do sądu administracyjnego, mógł uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez sąd terminu rozprawy. Celem takiego unormowania było umożliwienie organowi administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Wymieniony przepis stanowił samoistną podstawę działania organu i nie należy go wiązać z przewidzianymi w procedurze administracyjnej nadzwyczajnymi trybami postępowania administracyjnego. Art. 38 ust. 2 ustawy o NSA nie określał jednak w odróżnieniu od przepisów regulujących nadzwyczajne tryby postępowania w kodeksie postępowania administracyjnego, przesłanek skorzystania przez organ administracyjny z uprawnień do autokorekty własnej decyzji. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny należy przyjąć, że niedopuszczalna była w świetle wymienionego przepisu możliwość weryfikacji w tym trybie zaskarżonej decyzji wyłącznie z punktu widzenia kryteriów jej trafności, celowości i innych kryteriów pozaprawnych, co jak się wydaje legło u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odwołanie się do takich przesłanek oznacza bowiem stworzenie organom administracyjnym możliwości weryfikacji własnego rozstrzygnięcia w oparciu o kryteria nie pozostające w żadnym związku z funkcją, celem i zakresem postępowania sądowoadministracyjnego. Tymczasem kontrola prowadzona przez sąd administracyjny jest dokonywana wyłącznie "pod względem zgodności z prawem" (art. 21 ustawy o NSA i odpowiadający mu w aktualnym stanie prawnym przepis art. 1 § 2 cytowanej ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych), skoro zaś tak to i organ dokonujący autokorekty własnej decyzji, działający tutaj niejako w zastępstwie sądu administracyjnego nie może dokonywać oceny na podstawie innych kryteriów niż sąd administracyjny (por. w tej kwestii T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 156-159). Wyżej wskazane brzmienie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA w sposób wyraźny też wskazuje, iż przedmiotem uprawnień autokontrolnych organu, którego decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest skarga sądowa oraz zaskarżona nią decyzja. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że organ dokonujący autokontroli nie może brać pod uwagę ustaleń faktycznych poczynionych już po wydaniu przez niego zaskarżonej decyzji, chyba że wynikają one wprost z treści skargi złożonej do sądu administracyjnego. Złożenie skargi do sądu administracyjnego, nie daje tym samym podstaw do ponownego wszczęcia i rozpatrywania odwołania od decyzji organu I instancji (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2000 r. sygn. akt IV S.A. 1713/98 – Lex 53369). Zaskarżone rozstrzygnięcie tymczasem ma taki charakter. Wydając je Wojewoda [...] wziął pod uwagę bowiem ustalenia poczynione przez organ I instancji w wyniku ponownie prowadzonego postępowania, a więc już po wydaniu decyzji zaskarżonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez inwestorów D. i S.P. W tym miejscu należy dodać, że inwestorzy w oparciu o dokonaną przez Wojewodę autokorektę wydanej decyzji cofnęli złożoną przez siebie skargę. W oparciu zaś o powyższe Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Katowicach postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2002 r. (sygn. akt II SA/Ka 497/02) umorzył postępowanie sądowe w tej sprawie. Powyższe postanowienie nie wiąże jednak Sądu orzekającego w niniejszej sprawie po myśli art. 99 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających, gdyż w ówczesnym stanie prawnym NSA nie był zobligowany do oceny dopuszczalności cofnięcia skargi i co zatem idzie nie formułował w tym względzie ocen prawnych. W aktach sprawy brak informacji o losach toczącego się przed Prezydentem Miasta S. postępowania podjętego w wyniku przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia w toku którego poczyniono m.in. wymienione wyżej ustalenia faktyczne będące podstawą dokonanej autokorekty. Zważyć przyjdzie, iż już tylko z tego względu zaskarżona decyzja musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego bowiem ponownie toczące się postępowanie przed organem I instancji powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, a skoro tak to brak jest podstaw do powołania się na poczynione w jego toku ustalenia faktyczne. Brak jest też podstaw do powoływania się w tym miejscu na treść art. 81 kpa. Dodatkowym skutkiem wydanej decyzji jest brak właściwego ustalenia stron postępowania administracyjnego i pominięcie w tym postępowaniu skarżącego W.O.. Po wydaniu bowiem przez Wojewodę decyzji o uchyleniu w całości udzielonego przez organ I instancji pozwolenia na budowę i przekazaniu temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji, skarżący E. i S. małżonkowie O. występujący dotychczas w postępowaniu w charakterze jego stron, umową darowizny przenieśli prawo własności swojej nieruchomości na syna W.O.. Powyższe powoduje, że z datą zawarcia tej umowy utracili oni interes prawny, a co zatem idzie status stron toczącego się postępowania, a ich miejsce w tym postępowaniu zajął W.O.. Nowy właściciel sąsiadującej z inwestycją nieruchomości zawiadomił o zawartej umowie organ I instancji w dniu [...] deklarując jednocześnie przystąpienie w charakterze strony do toczącego się postępowania, podtrzymał także zastrzeżenia zgłoszone przez jego rodziców do zamierzenia inwestycyjnego na sąsiedniej nieruchomości. Wprawdzie w piśmie tym W.O. stwierdza jednocześnie, że skoro rodzice dalej zamieszkują w darowanym mu budynku to w dalszym ciągu mają prawo do udziału w toczącym się postępowaniu, jednak stwierdzenie takie powinno podlegać weryfikacji przez organ administracyjny zgodnie z treścią art. 28 kpa. W związku z wydanym orzeczeniem organ I instancji będzie kontynuował rozpoczęte postępowanie zainicjowane decyzją Wojewody [...] z dnia [...], a w przypadku rozpoczęcia lub zakończenia realizacji będącego jego przedmiotem zamierzenia inwestycyjnego przekaże sprawę organowi nadzoru budowlanego, który podejmie stosowne rozstrzygnięcia po myśli art. 50 lub 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.). W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270)- dalej zwanej ustawą – PoPPSA - oddalił skargę E.O. i S.O. i jednocześnie na mocy art. 145 § 1 pkt 1lit. b i c tej ustawy uwzględnił skargę W.O.. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd rozstrzygnął w oparciu o art. 152 ustawy PoPPSA, a rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparł na art. 200 cytowanej ustawy.