II SA/Ka 1367/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. Ż. i J. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] r. odmówił K. i J. Ż. nieodpłatnego nabycia przez nich – współużytkowników wieczystych – prawa własności nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], obejmującej działkę oznaczoną nr [...] o pow. 757 m2. W uzasadnieniu wskazano, iż pomijając inne przesłanki z ustawy z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. z 2001 r. nr 13, poz. 1209 z zm./ to prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki nie zostało ustanowione w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych, ale w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14.07.1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /t.j. Dz.U. nr 22, poz. 159 z 1969 z zm./. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. nr 113, poz. 1209 z zm./. W odwołaniu K. i J. Ż. zarzucili organowi I instancji niewłaściwą interpretację ustawy z dnia 26.07.2001 r. W ich ocenie dekret z 6.06.1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności gospodarstw osadniczych na Ziemiach Odzyskanych określa jedynie zakres geograficzny obowiązywania uprawnień, a nie ogranicza zakresu podmiotowego osób uprawnionych tylko do tych, którym nadano użytkowanie na mocy tego dekretu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia 24.04.2003 r. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. z 2001 nr 113, poz. 1209 z zm./ utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych własności nieruchomości jednym z niezbędnych warunków nieodpłatnego przekształcenia jest nadanie nieruchomości będącej przedmiotem wieczystego użytkowania w trybie osadnictwa rolniczego w oparciu o dekret z 6.09.1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych /Dz.U. nr 46, poz. 340 z zm./. Sporna nieruchomość stała się natomiast użytkowaniem wieczystym wnioskodawców w oparciu o przepisy ustawy z 14.07.1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Dodatkowo organ powołał się na wyrok NSA z 14.12.1998 r., z którego wynika, iż dekret z 6.09.1951 r. dotyczy jedynie gospodarstw rolnych nadanych w trybie osadnictwa rolnego na Ziemiach Odzyskanych. W skardze do Sądu wnioskodawcy domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, argumentując swoje żądanie w sposób identyczny jak w odwołaniu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił także, że wejście w życie z dniem 16.07.2003 r. ustawy z dnia 11.04.2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego nie może stanowić przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej, gdyż wydana została ona w odmiennym stanie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem decyzje organów obu instancji zapadły zdaniem Sądu z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, przez niewłaściwą jego wykładnię. Organy obu instancji z brzmienia tego przepisu obowiązującego w dacie ich orzekania wywiodły, iż jednym z warunków koniecznych do nabycia prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych jest wcześniejsze jej oddanie w użytkowanie wieczyste na podstawie dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu/.../. Zaprezentowany pogląd, w ocenie Sądu, nie może zyskać aprobaty bowiem w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, brak jest jakichkolwiek wzmianek, iż zawarte w nim regulacje stanowią podstawę do korzystania z nieruchomości w ramach użytkowania wieczystego. Wręcz przeciwnie osoby spełniające wymogi w nim określone stały się z mocy prawa właścicielami nieruchomości /art. 2 ust. 1/. Zauważyć też trzeba, że w analizowanym przepisie ustawodawca po wskazaniu osób fizycznych, które w określonych datach były użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości stwierdził, że chodzi o nieruchomości położone na obszarach Państwa Polskiego, a następnie doprecyzował, iż są nimi obszary wymienione w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie/.../. Reasumując, zdaniem Sądu powołany w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, odnosi się do miejsca położenia nieruchomości – obszar Ziem Odzyskanych – a nie jak to przyjęły organy obu instancji do podstawy prawnej objęcia nieruchomości w użytkowanie wieczyste, która z punktu widzenia analizowanego przepisu nie ma znaczenia w sprawie. Błędne jest też powołanie się w odpowiedzi na skargę na wyrok NSA z dnia 14.12.1998 r., który z uwagi na datę jego wydania nie mógł i nie odnosił się do uregulowań ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu prawa własności nieruchomości. W trakcie ponownego postępowania organ odwoławczy podejmie rozstrzygnięcie z uwzględnieniem zaprezentowanej przez Sąd wykładni spornego przepisu, a nadto weźmie pod uwagę treść art. 15 i art. 17 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego /Dz.U. nr 64, poz. 592/, nowelizującej ustawę z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] r. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. SJ/