II SA/Ka 1382/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski NSA Małgorzata Korycińska Protokolant st.sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2004r. sprawy ze skargi G.S., J.S. i M.G. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta J. z dnia [...]r. nr [...], 2.orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżących G.S. i J.S. solidarnie kwotę [...] /[...]/ złotych oraz na rzecz skarżącej M.G. kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...]r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta J. na podstawie art.28, art.33 ust.1 , art.34 ust.4 i art.36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz.1126 ze zm./ oraz art.32 ust.1 pkt.1, ust.2, art.48 ust.1 i 2, art.53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska /Dz.U. Nr 62, poz.627/ zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Przedsiębiorstwu A Sp.z o.o. w J. pozwolenia na budowę stacji selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, rampy rozładunkowej, placu manewrowego o utwardzonej nawierzchni wraz z instalacjami technicznymi na działce nr [...] w rejonie ul. [...] w J., nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż dla inwestycji wydana została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia [...]r.. Planowana inwestycja jako mogąca znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z rozp. MOSZNiL z dnia 14 lipca 1998r. /Dz.U. Nr 93, poz.589/, została też uzgodniona z Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w J., który decyzją z dnia [...]r. nr [...] pozytywnie uzgodnił projekt budowlany. Nadto, przeprowadzono postępowanie w sprawie ochrony środowiska z udziałem społeczeństwa. Zdaniem organu, mimo sprzeciwu mieszkańców, brak było zatem podstaw prawnych do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Jednobrzmiące odwołania od powyższej decyzji wnieśli M. i W. S., E. i J. T., G. i J. S., J.P. i M.G. Zdaniem odwołujących, inwestycja powyższa rażąco narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jako szczególnie szkodliwe dla środowiska i zdrowa ludzi, wymagała uzgodnienia z Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w K. Uzasadnienie decyzji nie zawiera zaś żadnego ustosunkowania się do sprzeciwu mieszkańców. Odwołujący się sprzeciwili się realizacji inwestycji w odległości 120 m od najbliższej zabudowy mieszkalnej. Wreszcie, podnieśli iż zarówno na etapie pozwolenia na budowę, jak i warunków zabudowy terenu, nie brakli udziału wszyscy właściciele nieruchomości sąsiednich w liczbie 34 osób, lecz jedynie 5 z nich. Na tej podstawie odwołujący się wnieśli o uchylenie obydwu decyzji. Natomiast Stowarzyszenie "[...]" w K. w odwołaniu od decyzji zakwestionowało lokalizację inwestycji naruszającą interes osób trzecich. Zaskarżoną decyzją podjętą z up. Wojewody Ś., po rozpatrzeniu wszystkich odwołań, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, iż inwestor dołączył do wniosku wszelkie dokumenty, wymagane w świetle art.33 pkt 2 Prawa budowlanego. W raporcie oddziaływania na środowisko udokumentowano, iż inwestycja nie jest szkodliwa. Sporne zamierzenie inwestycyjne nie jest też sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...]r. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W jednobrzmiących skargach do sądu administracyjnego G.S. i J.S. oraz M.G. wnieśli o uchylenie względnie "unieważnienie" decyzji organu odwoławczego oraz orzeczenie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu ponowiono argumentację, zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podkreślając iż w postępowaniu przed tym organem nie brała udziału M.G. jako właścicielka nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji. Wreszcie skarżący podnieśli, iż zajęcie stanowiska przez SKO co do zgodności inwestycji z zapisem planu miejscowego nastąpiło w formie pisma, podczas gdy obowiązkiem organu było wydanie decyzji oraz zanegowali rzetelność przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania na środowisko. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej M. G. wyjaśniła, że skarżąca jest właścicielką działki nr [...] przy ul. [...], co udokumentowała wypisem z rejestru gruntów i kserokopią księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez SR w J. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty należało podzielić. Przeprowadzenie przez organ I instancji postępowanie w sprawie ochrony środowiska z udziałem społeczeństwa w trybie art.53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska /Dz.U. Nr 62, poz.627 ze zm./, nie zwalniało od obowiązku zapewnienia czynnego udziału na każdym etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, osób legitymujących się przymiotem strony w rozumieniu art.28 kpa /wg stanu prawnego z daty orzekania przez organy obydwu instancji/. Tymczasem skarżąca M.G. jako właścicielka działki graniczącej z działką nr [...] nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania zgodnie z treścią art.61 § 4 kpa i nie doręczono jej decyzji organów obydwu instancji, mimo że wniosła odwołanie, które zostało przez organ II instancji merytorycznie rozpatrzone. Aczkolwiek można prezentować pogląd, iż z uwagi na dużą powierzchnię działki nr [...], objętej jedynie częściowo spornym zamierzeniem inwestycyjnym, nie wszyscy właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących legitymowali się przymiotem strony, lecz w niniejszej sprawie z uwagi na zakres inwestycji i jej charakter, brak przekonującej argumentacji za odmową przyznania skarżącej M. G. przymiotu strony. Wszak z treści raportu oddziaływania na środowisko wynika, że inwestycja będzie oddziaływać na środowisko z powodu wzrostu natężenia hałasu w związku z poruszaniem się pojazdów i nastąpi kumulacja zanieczyszczeń gazowych. Tymczasem w świetle art.5 ust.2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane /obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 ze zm./ - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym obejmuje m.in. ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas i zanieczyszczeniem powietrza. Już z tych względów decyzje organów obydwu instancji nie mogły się ostać z powodu pozbawienia skarżącej M.G. możliwości brania udziału w postępowaniu co stanowi przesłankę wznowienia z art.145 § 1 pkt 4 kpa, której stwierdzenie obliguje Sąd do uchylenia decyzji organów obydwu instancji zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt 1 lit.b i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi należało na wniosek skarżących rozstrzygnąć o kosztach postępowania po myśli art.200, art.205 § 1 i art.209 tej ustawy. Nadto, działając z urzędu Sąd stwierdził, iż udzielenie pozwolenia na budowę nastąpiło z naruszeniem art.35 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organy administracji nie zbadały bowiem projektu budowlanego w zakresie spełnienia wymogów z art.34 ust.3 /wg stanu prawnego z daty wydania decyzji/. W niniejszej sprawie projekt zagospodarowania terenu nie został sporządzony na kopii aktualnej mapy, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Nie określono też granic działki, ani nie przedstawiono układu komunikacyjnego ze wskazaniem wzajemnych odległości obiektów w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. W niniejszej sprawie organizacja ruchu oraz odległość od zabudowy mieszkaniowej ma zaś istotne znaczenie z uwagi na wymogi ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Wreszcie, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z wymogiem art.32 ust.4 pkt 2 Prawa budowlanego /z daty wydania zaskarżonej decyzji/. Na podstawie umowy z dnia [...]r. /k.13 akt adm./ , Gmina J. oddała Przedsiębiorstwu A Sp. z o.o. w J. w używanie część działki nr [...], bez jej sprecyzowania. Treść powyższej umowy nie mogła zatem stanowić podstawy do wykazania tytułu prawnego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych w określonym miejscu zgodnie z art.3 pkt 11 Prawa budowlanego. Stwierdzenie naruszenia wymogów Prawa budowlanego stanowiło podstawę uchylenia decyzji zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt 1 lit.a i art.135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skargi. Wyjaśnić przyjdzie, iż w niniejszym postępowaniu organy administracji architektoniczno-budowlanej związane były treścią ważnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z mocy art.47 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jednolity Dz.U. z 1999r Nr 15, poz.139 ze zm./. Wzruszenie ostatecznej decyzji możliwe było wyłącznie w odrębnym nadzwyczajnym postępowaniu. Wojewoda nie jest przy tym ani stroną takiego postępowania ani organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 kpa w stosunku do organu administracji samorządowej, który wydał decyzję o warunkach zabudowy. Wnosząc odwołanie od decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, skarżący nie mogli oczekiwać, że w tym postępowaniu dojdzie do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej – ich zdaniem – decyzji wzizt. Prawidłowe było natomiast działanie Wojewody, który przed wydaniem zaskarżonej decyzji zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem zbadania zgodności decyzji wzizt z miejscowym planem zagospodarowani przestrzennego. Skoro jak już wyżej stwierdzono, Wojewoda nie jest stroną w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy, oczywiste jest, że zajęcie stanowiska SKO nie mogło nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Wdrożenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wzizt mogli natomiast domagać się skarżący i wówczas SKO zobligowane byłoby do wydania na ich wniosek decyzji. Wreszcie, skoro decyzja wzizt wydawana jest w odrębnym postępowaniu do oceny jej zgodności z prawem nie jest uprawniony Sąd na etapie pozwolenia na budowę /art.135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Chybione jest też stanowisko skarżących co do wymogu uzgodnienia inwestycji z wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Złożenie wniosku o pozwolenie na budowę nastąpiło pod rządami rozp. Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć środowisko oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny o oddziaływaniu na środowisko tych inwestycji /Dz.U. z 1998r. Nr 93, poz.589 ze zm./. W świetle § 2 pkt 10 lit.h/ cyt.rozp. inwestycje związane z wykonywaniem lub unieszkodliwieniem odpadów nie wymienione w § 1 pkt 13, czyli związane z wykorzystaniem lub unieszkodliwianiem odpadów niebezpiecznych, zaliczają się do mogących pogorszyć stan środowiska. Sporne zamierzenie obejmuje jedynie gromadzenie w wyznaczonych miejscach segregowanych odpadów, w tym niebezpiecznych /baterie i akumulatory/, lecz bez ich wykorzystywania lub unieszkodliwiania. Zgodnie zaś z treścią art.4 ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie wniesionych ustaw /Dz.U. Nr 100, poz.1085/, inwestycje mogące pogorszyć stan środowiska, wymienione w rozp. z 1998r., uważa się za przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art.51 ust.1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska, dla których obowiązek sporządzenia raportu ustalony jest w drodze postanowienia organu właściwego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę jest w takim wypadku państwowy powiatowy inspektor sanitarny /art.57 ust.1 Prawa o ochronie środowiska/. Takie też wymagane uzgodnienie zostało dokonane w niniejszej sprawie na mocy decyzji PTIS w J. z dnia [...]r. nr [...]. Przedłożony przez inwestora raport został też opracowany przez Przedsiębiorstwo B Sp. z o.o. w K. m.in. biegłego z listy Wojewody Ś. w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji powinien ustalić właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, na które może ona oddziaływać w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. O ile sporne zamierzenie nie zostało zrealizowane, należy nałożyć na inwestora obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego w trybie art,.35 ust.3 Prawa budowlanego – przy uwzględnieniu jego wymogów, wynikających ze zmiany stanu prawnego, dokonanego ustawami z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80, poz.718/ oraz z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane /Dz.U N 93, poz.888/, W aktualnym stanie prawnym inwestor jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które jednak powinno zawierać precyzyjne określenie części działki nr [...]. O ile zaś spełnione zostaną przesłanki do udzielenia pozwolenia na budowę, rozstrzygnięcie winno precyzyjnie określać przedmiot inwestycji ze wskazaniem rodzaju i ilości odpadów niebezpiecznych. S/G