II SA/Ka 1386/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Korycińska Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Protokolant ref. stażysta Aleksandra Żmudzińska poi rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. z dnia [...] r. nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...] /[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego W piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Burmistrza C. M.S. sformułowała żądanie nakazania rozbiórki szopy drewnianej o wymiarach 4,05m x 3,35 m2 , wybudowanej samowolnie na jej nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w C. . Po przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] nakazał K. S. doprowadzenie budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] nr [...] w C. do stanu zgodnego z prawem przez przedłożenie w terminie do [...] r. inwentaryzacji budowlanej tego budynku z oceną bezpieczeństwa i oceną zgodności z warunkami technicznymi, inwentaryzacji geodezyjnej oraz uzgodnienia zgodności lokalizacji budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazał art.40 i art.42 ustawy z dnia 24.10.1974r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm.- zwanej dalej prawem budowlanym z 1974r./ oraz art. 104 Kpa. W jej uzasadnieniu stwierdził, że jak ustalono podczas oględzin budynku gospodarczego, został on wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor – K. S. przedłożył przy tym oświadczenia świadków potwierdzające wybudowanie tego obiektu w [...]r. co umożliwia jego legalizacją zgodnie z treścią art.40 prawa budowlanego z 1974r. Dopiero po przedłożeniu wskazanych w decyzji dokumentów będzie możliwe rozpoznanie przez właściwy organ wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie tego budynku. W odwołaniu od tej decyzji M. S. podtrzymała żądanie wydania nakazu rozbiórki szopy drewnianej podważając wiarygodność świadków na których oświadczenia powołał się organ I instancji. Podała, że zarzuty co do tej wiarygodności zgłaszała w organie I instancji jeszcze przed wydaniem tej decyzji, co nie znalazło odzwierciedlenia w aktach sprawy. Powołała się też na dołączoną do odwołania kserokopię planu inwentaryzacyjnego zagospodarowania jej działki sporządzonego w [...] r., na którym to planie sporna szopa nie została ujęta. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art.138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art.103 ust.1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. –Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r. poz.1126 ze zm. - zwanej dalej prawem budowlanym z 1994r./ oraz w zw. z art.40 prawa budowlanego z 1974r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia potwierdził ustalenie organu I instancji, iż objęty postępowaniem budynek gospodarczy został wybudowany w [...]r., co umożliwia jego legalizację. Przyjął przy tym, że postępowanie dotyczy obiektu dobudowanego od strony północnej do istniejącego budynku mieszkalnego, adaptowanego z budynku inwentarskiego /wg planu inwentaryzacyjnego zagospodarowania działki/. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.S. podtrzymała żądanie wydania nakazu samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Stwierdziła przy tym, że chodzi jej o nakaz rozbiórki dwóch szop wybudowanych od strony północnej oraz jednej szopy /wiata- garaż/ wybudowanej od strony zachodniej jej budynku gospodarczo-inwentarskiego. Podtrzymała też zastrzeżenia co do wiarygodności świadków, na oświadczenia których powołały się organy obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Co do zasady skarżąca swoje stanowisko podtrzymała również w piśmie procesowym z dnia [...] r. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. W piśmie procesowym z dnia [...] r. oraz na rozprawie w dniu [...] r. zainteresowany K.S. wniósł o oddalenie skargi i jednocześnie o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w P. sprawy z jego powództwa o przeniesienie na jego rzecz w trybie art.231 kc własności działki na której wybudował on budynek mieszkalny i dobudowany do niego budynek gospodarczy. Skarżąca nie wyraziła zgody na zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na jej wynik w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1271 - zwanej dalej ustawą p.s.a./, mającej w sprawie zastosowanie w zw. z art.197 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż nie został sprecyzowany w dostateczny sposób obiekt budowlany w stosunku do którego toczyło się postępowanie i co do którego zostały podjęte objęte kontrolą Sądu decyzje. Konkretyzacja przedmiotu była przy tym niezbędna nie tylko z punktu widzenia wykonalności podjętych decyzji ale również dlatego, że M. S. w swoich wnioskach i pismach procesowych mówiła o kilku budynkach gospodarczych, w tym o szopie drewnianej. W odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze domagała się przy tym wydania nakazu rozbiórki " trzeciej szopy" wybudowanej przez K.S. od zachodniej strony budynku gospodarczego. Sprzeczne oświadczenia co do tego ile szop zostało wybudowanych na nieruchomości stanowiącej własność skarżącej strony złożyły również na rozprawie sądowej w dniu [...] r. Z pism i wypowiedzi skarżącej nie wynika przy tym aby chodziło jej o budynek dobudowany do adaptowanego budynku mieszkalnego od strony północnej. Konkretyzacja przedmiotu postępowania nie jest też możliwa w oparciu o protokół z oględzin z dnia [...] r. skoro nie zawarto w nim ani bliższego opisu spornego budynku gospodarczego /chociażby przez wskazanie jego wymiarów i położenia/ ani nie dołączono tego protokołu szkicu sytuacyjnego. Już tylko z tego powodu, wobec niewyjaśnienia podstawowej kwestii w sprawie, co uczyni organ I instancji przy jej ponownym rozpoznaniu, decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że organy obu instancji nie wyjaśniły i nie uzasadniły wydanych decyzji z punktu widzenia ich podstawy materialno - prawnej. Po pierwsze nie można zaakceptować ich ustaleń co do daty wybudowania objętego orzeczeniami budynku gospodarczego, w sytuacji, gdy nie odniesiono się w ogóle w tym względzie do odmiennych co do tej kwestii twierdzeń skarżącej, popartych jej zdaniem dowodami z dokumentów na jakie się powoływała. Wobec sprzeczności twierdzeń stron należało przesłuchać wskazanych przez K. S. świadków przy uwzględnieniu wynikających z art.79 Kpa uprawnień skarżącej. Powołanie się jedynie na oświadczenia świadków, które nie zostały zresztą do akt administracyjnych dołączone, narusza zdaniem Sądu ramy swobodnej oceny dowodów wynikające z art.80 Kpa. Przekonywujące ustalenie daty wybudowania obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania ma przy tym podstawowe znaczenie z punktu widzenia treści prawa materialnego, które będzie miało w sprawie zastosowanie, a to zgodnie z treścią art.103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. Nawet gdyby przyjąć /przy odpowiedniej konkretyzacji spornego obiektu, że objęty postępowaniem obiekt budowlany został zrealizowany w [...]r. to i tak nie byłoby podstaw do zaakceptowania wydanych decyzji. Po pierwsze przyjęcie za podstawę orzekania art.40 prawa budowlanego z 1974r. możliwe jest jedynie po wcześniejszym wykluczeniu wydania decyzji opartej na treści art.37 tego prawa. Kwestia ta nie znalazła natomiast żadnego odzwierciedlenia w decyzji organów obu instancji. Po drugie zakres nałożonych na inwestora decyzją organu I instancji obowiązków /poza ewentualnie nakazem inwentaryzacji budowlanej i oceną bezpieczeństwa/ nie mieści się w ogóle zdaniem Sądu w dyspozycji art.40 prawa budowlanego z 1974r. To do organu nadzoru budowlanego należy bowiem wcześniejsze ustalenie czy lokalizacja spornego budynku była zgodna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego /w dacie jego wznoszenia/. Organ ten powinien też ustalić we własnym zakresie czy budynek został wybudowany zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi , a to gdy weźmiemy pod uwagę że chodzi w sprawie o bardzo prosty w swojej konstrukcji obiekt budowlany. Również te braki zostaną usunięte przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Niedopuszczalnym było też nałożenie obowiązku przedstawienia inwentaryzacji geodezyjnej w sytuacji gdy nie wiadomo czy w stosunku do budynku nie zostanie wydany nakaz rozbiórki. Z przedstawionych wyżej względów decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i b ustawy p.s.a. w zw. z art.7,77 § 1, art.79, 80 i 107 § 3 Kpa i w zw. z art.37 i 40 prawa budowlanego z 1974r. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 ustawy p.s.a. O zwrocie wpisu na rzecz skarżącej orzeczono zaś na podstawie art.55 ust.1 ustawy o NSA w zw. z art.97 § 2 ustawy p.w.u.p. Sąd nie uwzględnił wniosku zainteresowanego o zawieszenie postępowania stojąc na stanowisku, że rozstrzygnięcie sprawy cywilnej z jego powództwa o przeniesienie własności nieruchomości w trybie art.231 kc nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w przedmiocie wybudowania budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia. S/G