II SA/Ka 1430/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-07-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Korycińska, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Asesor WSA Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może zostać uznana za nieważną, jeśli organ rozpatrujący zarzut posłużył się inną wersją projektu planu niż ta wyłożona do publicznego wglądu, a uzasadnienie uchwały jest wadliwe?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli organ rozpatrujący zarzut posłużył się inną wersją projektu planu niż ta wyłożona do publicznego wglądu, a uzasadnienie uchwały nie spełnia wymogów ustawowych. Procedura planistyczna nie dopuszcza posługiwania się różnymi wersjami projektu planu bez ponowienia procedury, a uzasadnienie musi odnosić się do kwestii podniesionych w zarzucie.Stan faktyczny
Skarżąca G. K., właścicielka działki nr [...], wniosła zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący poszerzenia ulicy [...]. Zarząd Miasta nie uwzględnił zarzutu, a Rada Miasta podjęła uchwałę odrzucającą zarzut, wskazując na konieczność poszerzenia ulicy ze względu na wymogi techniczne dla dróg publicznych. Skarżąca kwestionowała uchwałę, podnosząc m.in. wadliwą kwalifikację jej zastrzeżeń, naruszenie procedury planistycznej i brak konsultacji. Sąd uznał uchwałę za nieważną, stwierdzając naruszenie procedury planistycznej poprzez posłużenie się inną wersją projektu planu niż wyłożona do publicznego wglądu oraz wadliwe uzasadnienie uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały i orzeczono, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądzono od Gminy R. na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Asesor WSA Iwona Bogucka (spr.), Protokolant stażystka Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2004 r. sprawy ze skargi G. K. na uchwałę Rady Miejskiej w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2) zasądza od Gminy R. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Na podstawie uchwały nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów Śródmieścia Miasta R. wraz z otoczeniem. O przystąpieniu do sporządzania planu i prawie składania wniosków Zarząd Miasta powiadomił zawiadomieniem umieszczonym w Gazecie A z dnia [...] r., jak i poprzez obwieszczenie wywieszone na tablicy ogłoszeń.
Ogłoszenie o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu Zarząd Miasta opublikował w Gazecie B nr [...] z [...] r. oraz w Tygodniku A z [...] r. i zawiadomił o wyłożeniu H.F., jako właścicielkę nieruchomości oznaczonej nr [...] przy ul. [...] w R. pismem doręczonym [...] r. Projekt planu został wyłożony do publicznego wglądu na okres od dnia [...] r. do [...] r.
Do wyłożonego projektu zarzut w dniu [...] r. wniosła G. K., jako właścicielka działki nr [...] położonej przy ul. [...]. Zarzut został wniesiony w formie zbiorowego pisma mieszkańców ul. [...] którzy sprzeciwili się poszerzeniu ulicy [...] celem nadania jej statusu drogi lokalnej o symbolu E 18 KL, podnosząc iż projekt ingeruje w prawa własności nieruchomości i spowoduje wycięcie drzewostanu oraz zakłócenie w lokalnej ekosferze. Zdaniem autorów pisma, wprowadzenie zwiększonej komunikacji nie służy też potrzebom lokalnej społeczności, zaś dotychczasowy układ komunikacyjny jest wystarczający, zaś zaprojektowana droga ma nieregularny kształt a jej poszerzenie charakter "odcinkowy".
Jak wynika z wyciągu z protokołu [...] posiedzenia Zarządu Miasta R., zarzut nie został uwzględniony. O terminie sesji Rada Miasta, na której nastąpi rozpatrzenie zarzutów zgłoszonych do projektu planu zawiadomiono poprzez ogłoszenie w Gazecie A nr [...] z [...] r. oraz stronę indywidualnie pismem doręczonym [...] r. Na sesji Rady Miasta w dniu [...] r. podjęta została uchwała nr [...], którą Rada Miasta R. na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) odrzuciła zarzut wniesiony do projektu planu zagospodarowania przestrzennego przez G.K., dotyczący braku zgody na poszerzenie linii rozgraniczających ul. [...]. W uzasadnieniu podano, że ulica [...] jako droga publiczna obsługująca istniejącą planowaną zabudowę mieszkaniową, aktualnie nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). Najmniejsza szerokość w liniach rozgraniczających ulicy dojazdowej musi bowiem wynosić 10 m. Stąd też w planie zaprojektowano poszerzenie linii rozgraniczających tej drogi w miejscach, które nie kolidują z istniejącą zabudową i ogrodzeniem działek zabudowanych. Wskazano również, że poszerzenie linii rozgraniczających drogi umożliwi realizację i remonty sieci infrastruktury technicznej w pasach drogowych, będących własnością gminną. Odpis uchwały doręczono stronie [...] r.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] r. G.K. wniosła o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W pierwszej kolejności skarżąca podała, że rada dokonała wadliwej kwalifikacji zgłoszonych przez nią zastrzeżeń do planu, albowiem nie były one zarzutem, lecz protestem, ze względu na brak interesu prawnego w związku z projektem przebiegu ul. [...]. Ponadto zdaniem skarżącej, teren ulicy [...] w ogóle nie był przedmiotem analizy w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarówno w zakresie przeznaczenia dotychczasowych terenów ekologicznych pod budownictwo mieszkaniowe, jak i kwestii poszerzenia ulicy [...]. Skarżąca zarzuciła także naruszenie procedury planistycznej, gdyż w jej przekonaniu nie przeprowadzono konsultacji z mieszkańcami przed przystąpieniem do opracowania planu oraz uchybiono 30 dniowemu terminowi do rozpatrzenia zarzutów i protestów, które wadliwie zakwalifikowano do kategorii zarzutów. Wskazano również na uchybienia formalne na forum Komisji Gospodarki Przestrzennej Działalności Gospodarczej i Komunikacji Rady Miasta R. w dniu [...] r. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżąca podniosła wszakże, że projektowane poszerzenie ulicy [...] powoduje naruszenie jej interesu prawnego poprzez ograniczenie swobody korzystania z działki i zarzuciła ogólnikowość dołączonego do uchwały uzasadnienia. Nadto skarżąca powołała się na stanowisko Prezydenta Miasta, zawarte w piśmie z dnia [...] r., będącym odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym poinformowano o przeznaczeniu terenu pod zieleń parkową, a nie - na tereny budowlane, co oznacza, iż odpadł argument, iż poszerzenie drogi ma na celu dojazd do projektowanego osiedla. Skoro przy ul. [...] nie przewiduje się budowy osiedla, to zdaniem skarżącej, ulica powinna pozostać ciągiem pieszo-jezdnym, jak obecnie.
Odpowiadając na skargę Przewodniczący Rady Miasta R. wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej z uwagi na dochowanie procedury planistycznej oraz uwzględnienie zarówno interesów właścicielskich, jak i publicznych oraz wzrost wartości działek przy ul. [...], ze względu na zmianę przeznaczenia tych gruntów oraz projektowaną drogę dojazdową o wysokim standardzie, która zarówno w odpowiedzi na skargę, jak i na załączonej mapie, określono symbolem E 18 KD, zwracając uwagę na zmianę symbolu drogi z E 18 KL na E 18 KD. Podano jednocześnie, że droga o symbolu KL oznacza drogę lokalną o liniach rozgraniczających 12 m, zaś droga o symbolu KD drogę dojazdową o 10 m liniach rozgraniczających. W piśmie procesowym z dnia [...] r. Rada Miasta R. wniosła o odrzucenie skargi G.K., wskazując iż droga dojazdowa o 10 m liniach rozgraniczających nie ingeruje w działkę stanowiącą własność skarżącej.
W toku rozprawy sądowej pełnomocnik Gminy wyjaśnił, iż odstąpiono od projektu planu miejscowego w wersji wyłożonej do publicznego wglądu, nie podejmując żadnej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek z odmiennych względów, niż podniesione przez skarżącą.
Na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), obowiązującej w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały, zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Zarzut należy wnieść na piśmie w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu (ust. 2).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżącej jako właścicielce działki nr [...], położonej w granicach obszaru objętego projektem zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przysługiwało prawo kwestionowania tego projektu w drodze zarzutu, podlegającego rozpatrzeniu w trybie art. 24 cyt. ustawy. Prawidłowo zatem organ gminy w przypadku skarżącej zakwalifikował pisemne zastrzeżenia, wniesione zbiorowym pismem z dnia [...] r. do kategorii zarzutów, podejmując w tym względzie odrębną uchwałę o jego nieuwzględnieniu. Jakkolwiek bowiem skarżąca w skardze sama kwestionowała interes prawny w kwestii poszerzenia i ustalenia linii rozgraniczających ul. [...], to jednak należy zauważyć, że we wniesionej skardze nie uzasadniono szczegółowo takiego wniosku, zaś ze stanu faktycznego sprawy wynika, że działka nr [...] bezpośrednio sąsiaduje z droga, której linie rozgraniczające zostały ustalone w odmiennej szerokości w projekcie wyłożonym do publicznego wglądu i w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż rozpatrzenie zarzutu skarżącej nastąpiło z naruszeniem art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Treść tego przepisu jednoznacznie zakreśla bowiem ramy badania zasadności zarzutu jako wnoszonego do projektu miejscowego planu w wersji wyłożonej do publicznego wglądu. Oznacza to, iż rozpatrywanie zarzutu, zarówno przez zarząd gminy (jako organ wówczas właściwy), jak i radę gminy, zgodnie z wymogami art. 18 ust. 2 pkt 8 oraz art. 24 ust. 3 cyt. ustawy, następuje przy uwzględnieniu zapisu co do przeznaczenia terenu w projekcie planu, wyłożonym do publicznego wglądu.
Tymczasem jak ustalono w toku rozprawy sądowej, projekt miejscowego planu R. w wersji wyłożonej do publicznego wglądu, przewidywał inne przeznaczenie części terenu, niż wynikające z uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Doszło bowiem do zmiany koncepcji zagospodarowania terenu, lecz bez podjęcia procedury planistycznej, nakazanej przepisem art. 18 ust. 2 cyt. ustawy. W efekcie, odrzucenie zarzutu skarżącej, która kwestionowała poszerzenie drogi oznaczonej symbolem KL (drogi lokalne), jak to przewidywał projekt planu w wersji wyłożonej do publicznego wglądu, nastąpiło z tym uzasadnieniem, iż ulicę [...] przewidziano jako drogę dojazdową (E 18 KD), o węższym liniach rozgraniczających. Stwierdzić należy, iż procedura planistyczna nie daje możliwości posługiwania się różnymi wersjami projektu planu. Projekt planu wyłożony do publicznego wglądu stanowi punkt wyjścia i zmiana koncepcji możliwa jest wyłącznie przy zachowaniu trybu z art. 18 ust. 2 cyt. ustawy. Jeżeli zatem z własnej inicjatywy zarząd bądź rada gminy zmieni przeznaczenie określonego terenu, obowiązana jest do ponowienia procedury. Zmiana przeznaczenia terenu dopuszczalna jest także w wyniku uwzględnienia w całości lub w części zarzutów, protestów i wniosków, lecz wówczas niezbędne jest podjęcie uchwały w tym względzie zgodnie z wymogiem art. 24 cyt. ustawy.
Sąd podziela również stanowisko skarżącej, że uzasadnienie kwestionowanego aktu nie spełnia wymogów z art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Brak bowiem jakiejkolwiek argumentacji, odnoszącej się do kwestii, podniesionych w zarzucie. Uchwała nie nosi przy tym żadnych cech zindywidualizowanego aktu, nie nawiązując do sytuacji osoby wnoszącej zarzut. Braków w tym względzie, a mianowicie należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, nie może sanować treść odpowiedzi na skargę, w której podjęto dopiero próbę wykazania konieczności przyjętego rozwiązania planistycznego. Przedmiotem kontroli sądowej jest bowiem zgodność z prawem uchwały o odrzuceniu zarzutu, a nie - zasadność samego zarzutu, który podlegał rozpatrzeniu przez organy gminy.
Ponowne rozpatrzenie zarzutu winno nastąpić na gruncie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Podjęcie uchwały przez Radę Miasta R. w kwestii zarzutu skarżącego winno uwzględniać zapis projektu planu, wyłożonego do publicznego wglądu, przy należytym uzasadnieniu faktycznym i prawnym zajętego stanowiska.
Mając na względzie powyższe argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł o nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej PoPPSA, w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Wobec uwzględnienia skargi Sąd zobowiązany był o orzeczenia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 152 PoPPSA. O kosztach postępowania obejmujących Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 i 209 tej ustawy.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło