II SA/Ka 1433/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie: NSA Anna Apollo (spr.), WSA Małgorzata Jużków, Protokolant: aplikant adwokacki Dorota Klich, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. ), §1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) stwierdził, że u p. D. M. brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu- wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu ustalił, w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego, że p. M. była zatrudniona w latach 1970 – 1974 w Szkole Podstawowej w O., i w latach 1974 – 2000 w Szkole Podstawowej w P. jako nauczyciel języka rosyjskiego. W miejscu pracy była narażona na działanie czynnika szkodliwego, jakim był wysiłek głosowy. Dalej organ orzekający ustalił, iż p. M. była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych w S.. Ta placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. nie rozpoznała u niej choroby zawodowej. Następnie p. M. została skierowana do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. W orzeczeniu z dnia [...]r. lekarze orzecznicy tamt. placówki rozpoznali u badanej przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani. Wobec tego nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Odwołanie od decyzji wniosła p. D. M.. Nie zgadzała się z wnioskami przedstawionymi w jej uzasadnieniu. W jej ocenie w miejscu pracy była narażona na wzmożony wysiłek głosowy, a ujawniona u niej choroba gardła i krtani była następstwem działania tego szkodliwego czynnika. Po rozpoznaniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, a dotyczące przebiegu pracy p. D. M.. Uznał, że w latach 1970 – 2000, tj. przez cały okres pracy była narażona na nadmierny wysiłek głosowy stwarzający ryzyko powstania choroby zawodowej. Dalej ustalił, iż strona była badana w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...]r. nie rozpoznała u niej choroby zawodowej. Następnie p. M. została skierowana do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Ta placówka diagnostyczna w orzeczeniu z dnia [...]r., nie stwierdziła u p. M. w obrębie krtani ogranicznych zmian chorobowych charakterystycznych dla patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Nie rozpoznanie przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych choroby zawodowej wykluczało jej stwierdzenie, a zatem należało utrzymać w mocy decyzję decyzje organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. D. M. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Kwestionował rzetelność badań wykonanych przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy, gdzie zbadano ją tylko raz i stwierdzono prosty nieżyt gardła i krtani. Tymczasem lekarz foniatra, u którego się leczy zdiagnozował u niej brak zwarcie w tyle krtani. Negatywną dla niej decyzję w tej sytuacji uznał za krzywdzącą go. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Podkreślił, iż lekarze orzecznicy nie stwierdzili u skarżącej zmian organicznych w obrębie krtani charakterystycznych dla patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269 /, ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 / oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1271 /. W myśl art. 97 § 1 ostatniej z powołanych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ), dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał § 1 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych / Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. /. W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami były również Przychodnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Obie placówki diagnostyczne w nie budzących wątpliwości orzeczeniach nie rozpoznały u skarżącej patologicznych zmian w obrębie krtani mogących być następstwem nadmiernego wysiłku głosowego. W pozycji 7 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji wykazu chorób zawodowych umieszczono przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym ( guzki śpiewacze, niedowład strun głosowych, zmiany przerostowe), natomiast w pozycji 6 umieszczono przewlekłe zanikowe, przerostowe i alergiczne nieżyty błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołane działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. Żadnej z tych chorób nie rozpoznali lekarze diagnostycy. Nadto w przypadku choroby wymienionej w pozycji 6 skarżąca w miejscu pracy nie była narażona na działanie substancji drażniących lub uczulających. Wykaz chorób zawodowych był zamkniętym katalogiem, którego ani organ administracji sanitarnej, ani Sąd nie mogli poszerzyć o jednostki chorobowe w nim nie ujęte. Nie była także dopuszczalna rozszerzająca interpretacja katalogu chorób. "Choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku z przyczynowym z pracą. Przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki jej wykonywania. W konstrukcji prawnej choroby zawodowej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym narażeniem pracownika na działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy, a rozpoznaną chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Wobec nie stwierdzenia przez uprawnione do tego placówki diagnostyczne choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych prawidłowo organ odwoławczy uznał, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej. Sam fakt ujawnienia u skarżącej prostego, przewlekłego nieżytu gardła i krtani nie uprawniał do stwierdzenie choroby zawodowej, bowiem takiej jednostki chorobowej nie zamieszczono w wykazie chorób zawodowych. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę.