II SA/Ka 144/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie: NSA Bonifacy Bronkowski WSA Włodzimierz Kubik Protokolant stażysta Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o pozwolenie na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. M. tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] zł ([...] złotych). A.M., pismem które wpłynęło do Prezydenta Miasta S. w dniu [...] roku, wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę zakładu [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w S. na działkach [...] i [...]. W uzasadnieniu podała, iż jest właścicielką działki położonej w sąsiedztwie – przy ul. [...] – a w postępowaniu zakończonym decyzją z dna [...]r. bez własnej winy nie brała udziału. Prezydent Miasta S.– po wcześniejszym uchyleniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] r. umarzającej postępowanie w sprawie wznowienia – decyzją z dnia [...] r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją ostateczną z dnia [...] r. nr [...], dotyczącą rozbudowy pawilonu handlowego (zakładu [...]) w S. przy ul. [...], na działkach nr [...] i [...]. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art.104, art.150 § 1 i art.149 § 3 i wyraził pogląd, iż A. M. nie posiadała przymiotu strony w sprawie zakończonej pozwoleniem na rozbudowę pawilonu handlowego na działkach nr [...] i [...] gdyż nieruchomość przy ul. [...] w S. działka nr [...], której jest właścicielką nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Nadto organ powołał się na decyzję SKO z dnia [...] r. nr [...], którą Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, wywodząc z niej wniosek o braku przymiotu strony wnioskodawczyni w postępowaniach związanych z realizacją spornej inwestycji. W odwołaniu A. M. przedstawiła trwającą od roku [...] rozbudowę zakładu przerobu mięsa w rezultacie której obiekty tego zakładu prawie w całości otoczyły jej nieruchomość. Znajdują się one bowiem na sąsiadującej z jej działką działce nr [...], a obecnie rozbudowano pawilon na działkach [...] i [...], która w jej ocenie sąsiaduje z działką nr [...] stanowiącą jej własność. Odwołująca zarzuciła organowi orzekającemu brak wnikliwego rozpoznania sprawy, nieprawidłowe działanie przejawiające się w niereagowaniu na różne samowolnie prowadzone roboty przez inwestora oraz systematyczne eliminowanie jej z postępowań związanych z rozbudową zakładu i to w sytuacji w której w postępowaniach tych, na prawach stron, występują właściciele działek dalej zlokalizowanych od terenu inwestora, niż jej działka. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art.149 § 3 i art.138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta S. z dnia [...] r. Zdaniem organu odwoławczego odwołującej się nie przysługiwał przymiot strony w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, a więc nie może też zostać uznane, iż posiada ona interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Pawilon handlowy został zaprojektowany na działkach [...] i [...] oddzielonych od działki odwołującej się działką [...] i jest usytuowany w odległości 5 metrów od granicy działki skarżącej. Biorąc pod uwagę wysokość projektowanego pawilonu nie spowoduje on zacienienia działki odwołującej się (§ 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) a więc interes odwołującej się, o którym mowa w art.5 ust.2 Prawa budowlanego, nie zostanie naruszony, co przesądza także o zasadności nie przyznania odwołującej się przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. M. powtórzyła zarzuty odwołania podkreślając liczne samowole popełnione przez inwestora oraz podniosła, że pawilon handlowy został wykonany w odległości mniejszej niż 5 metrów od granic jej działki. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko co do braku przymiotu strony A. M. w postępowaniu związanym z wydaniem pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego a odnosząc się do zgłoszonych "samowoli" oraz faktycznego usytuowania spornej rozbudowy wskazał na właściwość w tych sprawach inspektora nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.149 § 3 kpa w następstwie złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ jest uprawniony do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania jedynie w przypadku, gdyż z żądaniem wystąpiła osoba, która nie jest stroną postępowania albo która wprawdzie jest stroną, ale wniosła żądanie po upływie terminu określonego w art.148 § 1 i § 2 kpa a nie ma podstaw do jego przywrócenia, względnie gdy żądanie pochodzi od strony nie mającej zdolności do czynności prawnych, działającej bez przedstawiciela ustawowego. Jednakże w przypadku gdy wniosek o wznowienie postępowania składa podmiot, który twierdzi, iż posiadał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją w stosunku do której wniosek został złożony, a brak tego przymiotu nie jest oczywisty, ale wymaga oceny – jak w niniejszej sprawie – z odwołaniem się do art.5 ust.2 oraz przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 14.12.1994 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.140) to wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania jest niedopuszczalne. Jak długo bowiem organ administracji państwowej nie podejmie postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art.149 § 1 kpa nie jest uprawniony do rozważań merytorycznych w tym np. ocen co do spełnienia warunków § 13 rozporządzenia z 14.12.1994 r. Jeszcze raz wyraźnie należy stwierdzić, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji może bowiem – jak wskazano wyżej – badać wyłącznie czy wniosek o wznowienie oparty jest na ustawowej przesłance wznowienia oraz czy został złożony w terminie. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek z art.145 § 1 kpa lub nie został zachowany termin z art.148 – organ może wydać decyzję z art.149 § 3. W pozostałych przypadkach organ administracyjny ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzać postępowanie zgodnie z art.150 i 151 kpa. W przypadku wskazania przesłanki wznowienia z art.145 § 1 pkt 4, organ w zasadzie nie może badać czy podmiot wnoszący podanie ma istotnie przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną, gdyż kwestia ta może być przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art.149 § 2 kpa (por. wyrok NSA z 14.06.1999 r. IV SA 2397/98). Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji zapadły z naruszeniem tych zasad w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt niniejszej sprawy wynika, że działkę skarżącej oddziela od działek, na których zgodnie z kwestionowaną decyzją z dnia [...] r. zrealizowano sporną inwestycję, jedynie działka o szerokości około 5 metrów, oznaczona nr [...] i pełniąca funkcję drogi dojazdowej. W ocenie Sądu – w tej sytuacji – bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania w zakresie wskazanym w art.5 ust.2 Prawa budowlanego, organy nie były uprawnione do stwierdzenia, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w sprawie o pozwolenie na budowę (rozbudowę) pawilonu handlowego. Dopiero przeprowadzenie postępowania w zakresie wyznaczonym w art.149 § 2 kpa, a więc po wznowieniu postępowania i wykluczeniu jakiegokolwiek wpływu inwestycji na działkę skarżącej, umożliwiłoby odmówienie przymiotu strony w decyzji określonej w art.151 kpa. Powołanie się przez organ I instancji na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy spornego pawilonu i wyciągnięcie z tego rozstrzygnięcia wniosku o braku przymiotu strony jest nieuprawnione. Wskazano decyzja SKO zapadła w postępowaniu prowadzonym z urzędu, a nadto inne są przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a inne wznowienia postępowania. Dodatkowo Sąd wskazuje na wyrok NSA z dnia 20.05.2003 r. sygn.akt II SA/Ka 1639/01, którym oddalono skargę A. M. na decyzję SKO z [...] r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania, a z uzasadnienia którego wynika, iż SKO w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uznawało skarżącą za stronę postępowania. Wyciąganie więc wspomnianego wniosku z postępowania o stwierdzenie nieważności było nie tylko nieuzasadnione, ale i błędne. Rozpoznając sprawę ponownie organy orzekające powinny uwzględnić wyżej dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów regulujących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutów skargi: dokonania samowolnych robót przez inwestora oraz realizacji rozbudowy pawilonu w odległości mniejszej niż 5 metrów od granic działki skarżącej (o ile taka lokalizacja pozostaje w sprzeczności z zatwierdzonym projektem budowlanym) to istotnie powyższa problematyka mieści się w kompetencjach powiatowego inspektora nadzoru budowlanego do którego skarżąca może się zwrócić ze stosownym wnioskiem (żądaniem). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art.135 i art.152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) oraz w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art.55 ust.1 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995 r. (Dz.U. nr 74, poz.368 z zm.) w związku z art.97 § 2 ustawy wyżej powołanej – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.