II SA/Ka 1456/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-07-07
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę kiosku handlowego, który został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało uchylone, a w trakcie budowy nastąpiły odstępstwa od zatwierdzonego projektu i decyzji o warunkach zabudowy dotyczące lokalizacji i wymiarów obiektu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę kiosku handlowego, ponieważ mimo iż został on wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, decyzja ta została następnie uchylona. W trakcie budowy nastąpiły istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu i decyzji o warunkach zabudowy, dotyczące lokalizacji i wymiarów obiektu, które uniemożliwiły doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym, zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego było uzasadnione, a rozbiórka była jedynym możliwym rozwiązaniem.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę kiosku handlowego wybudowanego przez A.O. na podstawie pozwolenia na budowę, które zostało następnie uchylone. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o rozbiórce, stwierdzając, że kiosk został zlokalizowany niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i projektem, a także naruszono przepisy dotyczące odległości od granicy działki i umieszczono otwory okienne w ścianie przygranicznej. A.O. w skardze zarzucił błędy w pomiarach i ustaleniach faktycznych, twierdząc, że zachowano wymagane odległości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A.O. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Asesor WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant sek. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A.O. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
W wyniku pisma K.J. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. wszczął postępowanie w sprawie kiosku handlowego wybudowanego na działce nr ewid. [...] w Ż. i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] nakazał A.O. dokonać rozbiórki przedmiotowego kiosku położonego na działce nr ewid. [...] w Ż. przy ulicy [...]. W podstawie materialnoprawnej rozstrzygnięcia przywołano przepis art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) W uzasadnieniu podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że na przedmiotowej działce wybudowano w roku [...] kiosk handlowy o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym pokrytym papą i posadowiony na ławach fundamentowych. Kiosk ten wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Burmistrza Miasta Ż. z [...] Nr [...] uchylonej następnie decyzją z dnia [...] Nr [...]. Tę ostatnią decyzję utrzymał Wojewoda Ś. swoją decyzją z dnia [...] Nr [...]. Dlatego też uznając, że kiosk ten powstał w warunkach samowoli, bez wymaganego pozwolenia na budowę, orzeczono o jego rozbiórce zgodnie z powołanym w podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Rozpatrując złożone przez A.O. odwołanie, Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Burmistrza Ż. do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podkreślił, że w przedstawionej sprawie nie można zastosować art. 48 ustawy – Prawo budowlane, gdyż przedmiotowy kiosk powstał na podstawie pozwolenia na budowę, które dopiero po jego wybudowaniu w postępowaniu nadzwyczajnym – wznowieniowym – zostało uchylone. Dlatego zastosowanie w tym przypadku powinien mieć art. 51 cytowanej ustawy, pozwalający przeprowadzić postępowanie w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, a dopiero w sytuacji, gdy jest to niemożliwe, nakazać rozbiórkę.
Nową decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. ponownie nakazał A.O. dokonać rozbiórki, wybudowanego na działce nr ewid. gr [...] w Ż., kiosku handlowego. W podstawie prawnej tej decyzji przywołany został obok art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu powtórzył, że wspomniany kiosk został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, ale decyzja ta została w postępowaniu wznowieniowym uchylona. Postępowanie przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego ustaliło, że inwestor A.O. zmienił lokalizację obiektu i wymiary kiosku w porównaniu do posiadanej decyzji pozwolenia na budowę, doprowadzając do zbliżenia obiektu do granicy działki. Stwierdzając, że kiosk jest zlokalizowany w odległości od zachodniej strony granicy działki od 1,50 do 1,87 m czyli w odległości mniejszej niż 4 m, a w ścianie tej znajdują się otwory okienne, uznał, że nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Jedynym sposobem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem byłaby rozbiórka tego kiosku ( przynajmniej na długości 2,50 m) i ponowne jego postawienie. Dlatego orzeczono jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu od tej decyzji A.O. zakwestionował dokonane przez organy nadzoru budowlanego pomiary i podniósł, że obiekt stojąc na działce [...] graniczy z działką [...], która należy do tych samych właścicieli, a zatem odległość od granicy zachodniej wynosi około 7 m. W kwestii innych wymiarów kiosku wyjaśnił, że otrzymał kiosk w elementach i dopiero podczas ich składania okazało się, że wymiary zostały zmienione i nie odpowiadają przedłożonemu projektowi. Dodał, że decyzja o rozebraniu tego kiosku jest dla niego krzywdząca i finansowo zniszczy jego rodzinę.
Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że po przeprowadzeniu ponownego postępowania stwierdzono, że lokalizacja kiosku nie odpowiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – a mianowicie zamiast w odległości 4 m od granicy zachodniej, faktycznie kiosk został postawiony w odległość od 1,50 m do 1,87 m od tej granicy. Pomimo, iż kiosk ten został wybudowany na podstawie decyzji pozwolenie na budowę, to jednak decyzja ta została następnie uchylona, podczas gdy obiekt był już wykończony. Organy nadzoru budowlanego nie mogły zatem działać na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, gdyż nie można w tym przypadku mówić o samowoli budowlanej. Rozpatrując zaś sprawę zgodnie z art. 51 prawa budowlanego, stwierdzono, że w trakcie realizacji inwestycji nastąpiło odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Według ustaleń poczynionych w trakcie postępowania kiosk został zlokalizowany w innym miejscu – niezgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki, zmieniono także wymiary budowli. Nadto naruszono także warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a mianowicie § 12 ust. 1 oraz ust. 4 pkt 2. Biorąc powyższe pod uwagę oraz uznając, że nie można doprowadzić w tym przypadku do stanu zgodnego z prawem, orzeczono jak w sentencji.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.O. wniósł o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę jego kiosku handlowego. Zarzucił, że wszystkie przeprowadzone w trakcie postępowania pomiary dokonane zostały w stosunku do istniejących ogrodzeń, a nie faktycznych granic działek z wyrysu mapy ewidencyjnej, przez organy nadzoru oparły swoje decyzje na błędnych ustaleniach faktycznych. Dodał także, że działki [...] i [...] stanowią całość posesji. Podkreślił, że dokonał lokalizacji kiosku handlowego zgodnie z posiadaną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jego zdaniem odległość od zachodniej granicy działki wynosi ponad 4 m, a ogrodzenie z siatki, do którego mierzono ową odległość, wcale nie stanowi zachodniej granicy posesji. Wyjaśnił, że ogrodzenie to miało zabezpieczyć działkę przed ingerencją osób z zewnątrz.
W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, powtarzając, że przedmiotowy kiosk handlowy zlokalizowany został niezgodnie z posiadaną decyzją o warunkach zabudowy jak również w warunkach odstępstwa od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki. Nieprawidłowości tych nie sposób usunąć w inny sposób, jak tylko poprzez rozbiórkę obiektu, gdyż rzeczywiście tylko w 1/8 kiosk ten został zlokalizowany zgodnie z posiadanymi wówczas przez skarżącego decyzjami. Dodał, że biorąc pod uwagę informację skarżącego, że kiosk ten można w ciągu dnia rozebrać a następnie ponownie złożyć, trudno podzielić zdanie skarżącego, iż rozbiórka tego kiosku będzie dla niego i jego rodziny dużą stratą finansową.
Pismem z dnia [...] skarżący przedłożył akt notarialny zawarty w dniu [...], z którego wynika, że dotychczasowi współwłaściciele działek [...] i [...] Z.E. i J.O. darowali swoje udziały w wymienionych działkach A.O. i jego żonie M.
W trakcie rozprawy w dniu [...] uczestniczka postępowania K.J. – współwłaścicielka wymienionych działek, wyjaśniła, że przebieg granic wyznaczono w [...] i zgodnie z tak wyznaczoną granicą wybudowano ogrodzenie. Przedłożyła także decyzję z dnia [...] orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w Ż. przy ulicy [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Stosownie do art. 97 § 1 wymienionej ustawy sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja nie narusza prawa. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę legalności decyzji, postanowień czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem bada czy przy ich wydaniu nie doszło do uchybienia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albo stanowiącym podstawę wznowienia postępowania. W niniejszym postępowaniu Sąd nie stwierdził takiego uchybienia. Zgłoszone w skardze zarzuty nie mogły więc doprowadzić do podważenia legalności zaskarżonej decyzji.
W sprawie poza sporem pozostaje fakt, że A.O. wybudował kiosk handlowy po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( decyzja z dnia [...]) oraz na jej podstawie wydanej decyzji pozwolenie na budowę ( decyzja z dnia [...]). Jednakże decyzją z dnia [...] Burmistrz Ż. uchylił własną decyzję z dnia [...] w sprawie udzielenia zezwolenia na budowę kiosku handlowego w Ż. i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę.
W kwestii wybudowanego już kiosku handlowego należało zatem przeprowadzić postępowanie, które zdecydowałoby o jego utrzymaniu lub ewentualnej rozbiórce. Należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że postępowanie to powinno być przeprowadzone w trybie przewidzianym w art. 51 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego, a nie jak uczyniono to pierwotnie w trybie art. 48 tej ustawy. Postępowanie takie bowiem miałoby odpowiedzieć na pytanie, czy przedmiotową budowę można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie Sądu, w toku postępowania administracyjnego organy administracyjne prawidłowo oceniły okoliczności faktyczne i prawne wydając prawidłowe, zgodne z prawem, rozstrzygnięcie. Nie do podważenia w sprawie pozostaje fakt, że w trakcie budowy zmienione zostały wymiary i lokalizacja przedmiotowego kiosku w stosunku do udzielonych pierwotnie pozwoleń. Wymiary kiosku odmienne niż zakładał zatwierdzony projekt budowlany potwierdził zresztą sam skarżący w złożonym odwołaniu od decyzji pierwszej instancji. Tłumaczył to pomyłką sprzedawcy, który zamienił wymiary dotyczący długości i szerokości kiosku. W zakresie lokalizacji przedmiotowego kiosku, skarżący zarówno w odwołaniu, w skardze jak też podczas rozprawy wyjaśniał, że zachowane zostały wyznaczone w decyzji i projekcie odległości a istniejące rozbieżności to skutek różnic pomiędzy mapami określającymi granice zabudowanych działek. Jego zdaniem z całą pewnością zachowano jednak odległość 4 m od granicy zachodniej. Zgromadzone w sprawie materiały przeczą jednakże tym twierdzeniom. Z mapy dołączonej do akt sprawy ( karta [...] akt administracyjnych ) wynika, że wybudowany kiosk handlowy zaledwie w ok. 1/8 powierzchni zabudowy znajduje się w miejscu przewidzianym projektem i decyzją o warunkach zabudowy. Według projektu odległość od granicy zachodniej powinna wynosić co najmniej 4,40 m, podczas gdy faktycznie odległość ta wynosi od 1,50 m do 1,87 m. Nadto w ścianie zachodniej kiosku, czyli w ścianie pozostającej w granicy, znajdują się otwory okienne i drzwiowy, co stanowi niedopuszczalne naruszenie przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organy administracyjne rozważając możliwość ewentualnego przeniesienia tych otworów na inne ściany obiektu stwierdziły, że nie jest to możliwe, gdyż ogólnie nie zmieni to i tak okoliczności istotnego naruszenia warunków lokalizacji udzielonych wydanymi decyzjami. W trakcie rozprawy wyjaśniony został ponadto jednoznacznie problem kwestionowanego przez skarżącego przebiegu granicy zabudowanych działek. Nie sposób podzielić twierdzeń skarżącego, że odległość, którą ustaliły organy nadzoru budowlanego należy odnieść do wewnętrznych granic i ogrodzenia działki. Jak stwierdziła w trakcie rozprawy uczestniczka postępowania Z.J., przebieg granicy wyznaczono w [...] i zgodnie z tym ustaleniem wybudowano ogrodzenie. Przedłożyła nadto decyzję Burmistrza Ż. z dnia [...] orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w Ż. przy ulicy [...], z której wynika z niej, że granica pomiędzy działką [...] – zabudowaną przedmiotowym kioskiem, a działką [...] – ustalona została na gruncie i przebiega wzdłuż ogrodzenia trwałego oznaczonego punktami granicznymi. Należy zatem potwierdzić ustalenia organów administracyjnych, które określając lokalizację przedmiotowego kiosku, ustalały ją w stosunku do istniejącego ogrodzenia, które jak wykazano powyżej ( dołączona decyzja ) stanowi zewnętrzną granicę nieruchomości.
Odnosząc się do przedłożonego przez skarżącego aktu notarialnego z dnia [...], potwierdzającego fakt współwłasności działek [...] i [...], Sąd pragnie zauważyć, iż ocenia zaskarżone decyzje według stanu prawnego z daty ich wydania, stąd też okoliczność współwłasności przedmiotowych działek nie mogła mieć wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji.
Z przytoczonych powyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzywszy się w postępowaniu organów administracyjnych naruszenia prawa, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oddalił skargę,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło