II SA/Ka 1465/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski ( spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi B.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny za niedostarczenie oceny stanu technicznego obiektu uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] nr [...] oraz orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Pismem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. powołując się na treść art. 50 Kpa wezwał U. i B. małżonków S. do przedłożenia w terminie do [...] w siedzibie Inspektora lub drogą pocztową, oceny stanu technicznego szamba na posesji przy ul. [...] w M., wykonanej m.in. w oparciu o protokół z próby szczelności tego szamba. W piśmie zawarto też pouczenie o możliwości ukarania grzywną na podstawie art. 88 Kpa. W odpowiedzi na to wezwanie B.S. w piśmie z dnia [...] stwierdził, że przedmiotowe szambo jest szczelne oraz, iż nie znalazł osoby kompetentnej do wykonania tej oceny. Zwrócił też uwagę na wysoki koszt wykonania takiej oceny / ekspertyzy/. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nałożył na U. i B. małżonków S. karę grzywny w kwocie [...] zł, wskazując jako podstawę tego orzeczenia art. 88 § 1 Kpa. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że w zakreślonym terminie nie przedłożyli oni oceny stanu technicznego osadnika ( szamba ), do czego byli zobowiązani zgodnie z art. 51 Kpa. W piśmie z dnia [...] B.S. powołując się na treść art. 88 § 2 Kpa wniósł o zwolnienie go z nałożonej grzywny podnosząc, że z uwagi na wysokie koszty ekspertyzy nie zlecił jej wykonania. Wniósł o przyjęcie za dowód jego oświadczenia co do usunięcia wszystkich nieprawidłowości odnośnie stanu technicznego szamba. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. potraktował to pismo jako zażalenie i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy w/w postanowienie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 88 § 1 Kpa oraz w zw. z art. 81 c ust. 1 pkt 1 i art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm. obecnie Dz. U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym ). Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że przyczyna nie wykonania obowiązku nałożonego pismem organu I instancji z dnia [...] nie została przez zobowiązanych uprawdopodobniona, tym bardziej, że już wcześniej wiedzieli oni o konieczności przedłożenia objętej postępowaniem oceny. W skardze do sądu B.S. wniósł o uchylenie nałożonej na niego grzywny. Zarzucił, iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 8, art. 9, art. 11. art. 12 § 1, art. 75 § 1 i § 2 , art. 77 i art. 88 § 2 Kpa oraz art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego. Podniósł, że wniósł o uchylenie nałożonej na niego grzywny, ale w tej sprawie organ I instancji nie zajął stanowiska. Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego nie musiały domagać się od niego ekspertyzy dotyczącej stanu szamba, zwłaszcza w sytuacji gdy złożył oświadczenie, że szambo jest szczelne, do którego to oświadczenia organy te się nie ustosunkowały. Podał też, że grzywnę zapłacił. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Dodatkowo stwierdził, że oświadczenie skarżącego co do szczelności szamba nie mogło stanowić wystarczającego dowodu co do stanu technicznego tego obiektu oraz zastępować oceny technicznej wykonanej przez uprawnioną osobę. Na rozprawie sądowej w dniu [...] skarżący podtrzymując skargę oświadczył, że ostatecznie dostarczył żądaną ekspertyzę, która została też przez organy nadzoru budowlanego przyjęta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem decyzje organów obu instancji zostały wydane zarówno z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 88 § 1 Kpa jak i z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania. Przyczyny usprawiedliwiające nałożenie grzywny na podstawie art. 88 § 1 Kpa zostały w tym przepisie szczegółowo i wyczerpująco wymienione. Żadna z nich w niniejszej sprawie zdaniem Sądu nie zachodzi. Organy obu instancji z naruszeniem treści art. 107 § 3 w zw. z art. 126 zastosowania treści tego przepisu w zasadzie nie uzasadniły. Organ I instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia przyjął, że nałożony na małżonków S. pismem tego organu z dnia [...] obowiązek przedłożenia wymienionej w tym piśmie oceny wyczerpuje hipotezę art. 51 Kpa. Stanowisko to jest całkowicie błędne, w sytuacji gdy przepis ten odnosi się tylko do osobistego stawiennictwa na wezwanie organu administracji publicznej. Wezwanie do osobistego stawiennictwa może dotyczyć zaś tylko sytuacji o jakich mowa w art. 50 § 1 Kpa. Obowiązku osobistego stawiennictwa o jakim mowa w art. 51 w zw. z art. 50 § 1 Kpa nie można więc utożsamiać z powinnością udowodnienia przez stronę postępowania, jej twierdzeń , a w szczególności z obowiązkiem udzielenia informacji i udostępnienia dokumentów o jakich mowa w wymienionym w zaskarżonym postanowieniu art. 81 c ust. 1 prawa budowlanego. Należy też stwierdzić, że jeżeli organy nadzoru budowlanego chciały nałożyć na skarżącego obowiązek dostarczenia oceny technicznej szamba to powinny to uczynić postanowieniem w trybie art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego czego jednak nie uczyniły ( nie wynika to z przedstawionych sądowi akt administracyjnych ). Obowiązek taki nie mógł być zaś nałożony skutecznie w/w pismem organu I instancji z dnia [...]. Tym bardziej, jak już podniesiono, niewykonanie takiego obowiązku nie stanowiło podstawy nałożenia grzywny w trybie art. 88 § 1 Kpa. Już tylko z powyższych względów postanowienia organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). Niezależnie od tego należało przyjąć, że postanowienia obu instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na jej wynik w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy p.p.s.a. Zasadnie podniesiono bowiem w skardze, że organy obu instancji przeszły do porządku nad sformułowanym w piśmie skarżącego z dnia [...] żądaniem zwolnienia go z nałożonej grzywny. Pismo to powinno być zatem rozważone w pierwszej kolejności pod kątem treści art. 88 § 2 Kpa, który to przepis został zresztą w tym piśmie wymieniony. W razie wątpliwości należało wezwać autora pisma do sprecyzowania jego charakteru, a w szczególności do podania czy stanowi ono zażalenie na postanowienie z dnia [...] ( art. 64 § 2 Kpa), który to środek zaskarżenia wbrew stanowisku skarżącego, również małżonkom S. przysługiwał ( zgodnie z treścią art. 88 § 1 Kpa ). Wobec powyższego decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu również na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przyjmie organ orzekający, że w jej dotychczasowym stanie brak było określonych w art. 88 § 1 Kpa podstaw do ukarania małżonków S. grzywną. su.