II SA/Ka 1472/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz, Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.), Asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska, Protokolant st. sekr. sąd Alicja Sadowska, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004r. sprawy ze skargi M .K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją nr [...] , wydaną w dniu [...] r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., działając z upoważnienia Rady Miejskiej w B., odmówił przyznania M. K. zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów obrony pracy magisterskiej. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy art. 43 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). W uzasadnieniu organ administracyjny powołał się na okoliczność, iż rzeczywisty dochód osiągany przez rodzinę skarżącego, wynoszący [...] zł przekracza kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w wysokości 691zł, warunkujące przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego. Dyrektor MOPS w B. wskazał nadto, iż z uwagi na szczupłość środków finansowych pozostających w dyspozycji tego Ośrodka stronie nie przyznano bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego jak również nie zaproponowano zasiłku celowego zwrotnego. W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M.K. wyraził niezadowolenie z treści zawartego w niej rozstrzygnięcia. Skarżący powołał się na okoliczność pozostawania w ciężkiej sytuacji materialnej wynikającej z faktu, iż jedynym źródłem utrzymania jest dla niego [...] i zasiłek rodzinny otrzymywany przez matkę. Nadto strona podniosła, że mimo stałego podejmowania prób zatrudnienia, pozostaje osobą bezrobotną z uwagi na brak jakichkolwiek ofert na rynku pracy wywodząc, iż środki, o które wnioskowała są jej nieodzowne w celu kontynuowania nauki. Decyzją nr [...] z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W treści podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w decyzji Dyrektora MOPR w B. podnosząc, iż skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990, koniecznych do otrzymania świadczenia pieniężnego, ponieważ w miesiącu poprzedzającym dzień złożenia wniosku dochód jego dwuosobowego gospodarstwa domowego był wyższy od kryterium dochodowego, przewidzianego dla tego typu rodziny. Kolegium wskazało jednocześnie, iż w przypadku strony występuje okoliczność wymieniona w art. 3 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej, to jest bezrobocie, co uprawniało ją do ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego zwrotnego lub zasiłku celowego specjalnego. Jednakże stosownie do art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 29 listopada 1990r. świadczenie takie może być przyznane w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Biorąc pod uwagę związek tej przesłanki z treścią art. 2 ust. 4 tej ustawy, nakazującą uwzględniać cele i możliwości pomocy społecznej godzi się przyjąć, że przy aktualnym stanie finansów publicznych i dużej liczbie potrzebujących, niezbędne potrzeby życiowe należy odnieść do potrzeb elementarnych, koniecznych do godnej egzystencji człowieka. Z przedstawionej argumentacji organ odwoławczy wywiódł, że w sytuacji braku środków dla wszystkich potrzebujących niezbędne jest wyważenie przyznawanej pomocy, dokonane z uwzględnieniem nie tylko sytuacji materialnej wnioskodawcy i celu na jaki zasiłek ma być przyznany lecz także możliwości finansowej organów pomocy społecznej, uprawnionych w myśl cytowanej normy prawnej zawartej w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. do uznaniowej oceny, czy w danym przypadku zasiłek celowy powinien być udzielony. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że decyzja, będąca przedmiotem odwołania wydana została w granicach uznania administracyjnego oraz w wyniku przeprowadzonego zgodnie z obowiązującym prawem postępowania. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. K. domagał się jej uchylenia oraz wniósł o przyznanie środków w ramach zasiłku celowego. Skarżący raz jeszcze powołał się na okoliczności dotyczące ciężkiej sytuacji finansowej oraz złego stanu zdrowia matki. Ponadto ustosunkowując się do argumentacji zawartej w treści zaskarżonej decyzji M. K.podniósł, iż “ukończenie studiów według orzecznictwa NSA jest zaspokojeniem niezbędnej potrzeby bytowej", wywodząc, że w świetle aktualnej sytuacji na rynku pracy, kontynuacja kształcenia jest dla niego koniecznością. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wywodząc, że nie zawiera ona zarzutów wobec zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, iż nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r. utracił moc. Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz.414 ze zm.) przewidują różne formy i rodzaje pomocy udzielanej przez gminy osobom i rodzinom takiej pomocy oczekującym. Zasadniczym celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych uprawnionych przy czym pomoc ta powinna umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych których nie są w stanie same pokonać. W tym miejscu należy podkreślić, że stosownie do treści art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 29 listopada 1990r. warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej jest zachowanie określonego w rzeczonym przepisie kryterium dochodowego. Fakt, iż w przypadku skarżącego przedstawiona wyżej przesłanka nie została spełniona jest w sprawie poza sporem. Jednocześnie godzi się podnieść, iż zgodnie z art. 31a ustawy o pomocy społecznej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 tej ustawy może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek okresowy lub celowy. W myśl zaś art. 32 cytowanej ustawy zasiłek ten może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Z brzmienia przywołanych norm prawnych wynika, że decyzja w zakresie przyznania pomocy społecznej w omawianej formie podejmowana jest na podstawie oceny potrzeb i możliwości ich zaspokojenia. Nie budzi zatem wątpliwości fakt, że przyznanie zasiłku celowego następuje na podstawie uznania administracyjnego. Nadto niezależnie od oceny sytuacji materialnej i życiowej strony, świadczenia z pomocy społecznej muszą odpowiadać nie tylko jej celom ale limitowane są w znacznym stopniu możliwościami pomocy społecznej (art.2 ust.4). Zależą więc w dużej mierze od zasobu środków pieniężnych jakimi pomoc ta dysponuje. Tym samym podnoszone przez stronę argumenty dotyczące pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i życiowej jak również wywody skarżącego sprowadzające się do kwestionowania dokonanej przez organ administracyjny oceny jego potrzeb nie mogły odnieść skutku. W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego należy uznać, że w odniesieniu do zaskarżonej decyzji nie nastąpiło przekroczenie granic przysługującego organowi uznania administracyjnego, zaś zawarte w jej treści rozstrzygnięcie podjęte zostało zgodnie z obowiązującym prawem. Mając na uwadze wszystkie przedstawione okoliczności, działając na podstawie art. 151 oraz art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 , poz.1271), skargę oddalono.