II SA/Ka 1475/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-06-03
Skład orzekający: Anna Apollo, Henryk Wach, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 30 ustawy o NSA (w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi). Niezastosowanie się przez organ odwoławczy do tej oceny, która jednoznacznie stwierdziła spełnienie przesłanek do uznania choroby za zawodową, stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
L.S. złożył skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia narządu słuchu, mimo narażenia na hałas. Organy administracji dwukrotnie utrzymały w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na wyniki badań medycznych wskazujące na niedosłuch, ale nieosiągający stopnia choroby zawodowej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 października 2001 r. uchylił poprzednią decyzję, stwierdzając spełnienie przesłanek do uznania choroby za zawodową i brak podstaw do wyłączenia jej z tej kategorii ze względu na stopień uszkodzenia. Po tym wyroku organ odwoławczy ponownie wydał decyzję negatywną, opierając się na ponowionym stanowisku lekarzy orzeczników.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant Magdalena Kurpis po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi L. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.
Decyzją z [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., że u L.S. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zawodowego uszkodzenia narządu słuchu, wskazanej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Jako podstawę prawną decyzji wskazał: art. 1, art. 4 pkt. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575), § 1,7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).
W uzasadnieniu wyjaśnił, że istotnym warunkiem dla stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez jednostkę służby zdrowia. L.S. był badany w [...] Centrum Medycznym Przychodni Chorób Zawodowych w K. gdzie rozpoznano obustronny niedosłuch odbiorczy o poziomie UP-26 dB, UL-24,3 dB stwierdzając przy tym, że stopień ubytku słuchu nie osiągnął takiego nasilenia, aby z medycznego punktu widzenia można było rozpoznać chorobę zawodową. Placówka orzecznicza drugiej instancji rozpoznała u L. S. niedosłuch obustronny typu odbiorczego o poziomie UP 19 dB, UL 17 dB stwierdzając, że wielkość ubytku słuchu nie daje podstaw do rozpoznania z lekarskiego punktu widzenia choroby zawodowej. Organ I instancji przyznał, że pracownik był narażony na działanie hałasu ponadnormatywnego podczas wykonywania pracy nadsztygara pod ziemią w KWK "A" [...].
Od tej decyzji odwołał się L. S. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu zarzucając spreparowanie wyników badań audiometrycznych zwrócił uwagę na różnice pomiędzy wynikami badań jednostek orzeczniczych. Ponadto zarzucił organowi administracji nierzetelne przeprowadzenie dochodzenia epidemiologicznego.
Decyzją z [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., powołując się na art.138 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że L. S. w latach 1971 -1997 pracował w KWK "A" jako dozorca oddziału elektrycznego na powierzchni i pod ziemia, sztygar zmianowy, inspektor BHP i nadsztygar, gdzie był narażony na hałas 86-89 dB. Następnie powołując się na wyniki badań przeprowadzonych przez placówki diagnostyczne wyjaśnił, że rozpoznały one obustronny niedosłuch odbiorczy stwierdzając, że obniżenie ostrości słuchu nie odpowiada pojęciu choroby zawodowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z 17 października 2001 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ka 215/00 NSA uwzględnił to żądanie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia. Jednocześnie Sąd uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do uznania choroby skarżącego za zawodową.
Decyzją z [...] r. nr [...] organ odwoławczy ponownie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że po wyroku NSA zwrócił się do lekarzy orzeczników o wydanie orzeczenia podsumowującego. 11 marca 2002 r. lekarze podtrzymali swoje orzeczenie z [...] r. uznając, że stwierdzone u L. S. obniżenie ostrości słyszenia nie powoduje skutków zdrowotnych, które można zakwalifikować jako chorobę zawodową. Przesunięcie progu słyszalności nie jest schorzeniem, a jedynie odchyleniem od normy nie skutkującym istotnym zaburzeniem funkcji organizmu. Funkcja narządu słuchu nie jest upośledzona w stopniu, który można kwalifikować jako społecznie niewydolny. Organ odwoławczy stwierdził na końcu, że mając na uwadze takie stanowisko lekarzy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej, od wystąpienia ponadnormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek. W uzasadnieniu stwierdził, że organ administracji ponownie wydał negatywną decyzję, a to wbrew orzeczeniu NSA.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga L. S. została wniesiona do Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Naczelnego Sądu Administracyjnego w 2002 r., kiedy obowiązywał przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), według którego ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiązała w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Należy jednak zauważyć, że wskazana ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 240 , poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwie wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) utworzony został dla obszaru województwa śląskiego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Przepis art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Mając na uwadze powyższą regulację należy zatem podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2001 r. jednoznacznie stwierdził, iż zostały spełnione określone w przepisach prawa przesłanki do uznania choroby skarżącego za zawodową. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na to, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia.
Organ odwoławczy, który z mocy wskazanego już przepisu art. 30 ustawy o NSA był związany tą oceną i wskazaniem co do dalszego postępowania ponownie wydał jednak decyzję niekorzystną dla skarżącego.
Swoje stanowisko uzasadnił treścią pisma z 11 marca 2002 r., w którym lekarze orzecznicy wyrazili swój pogląd, co do rozstrzygnięcia sprawy.
Należy podkreślić, że NSA dokonał oceny orzeczeń placówek diagnostycznych, którymi stwierdzono uszkodzenie słuchu, którego charakter wskazuje na to, że spowodowany został działaniem hałasu (niedosłuch obustronny odbiorczy). Tym samym brak było wskazań, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji prowadził postępowanie dowodowe w tym kierunku.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Skarga L. S. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ administracji 7 czerwca 2002 r. naruszył art. 30 ustawy o NSA poprzez jego niezastosowanie.
Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na niezastosowaniu przez organ administracji art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji wykona wskazania wyrażone w wyroku NSA z 17 października 2001 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło