II SA/Ka 1481/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-05-16
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie budowy ogrodzenia od strony ulicy, która jest drogą gminną, ale nie została urządzona i jest ogólnie dostępna na całym swoim przebiegu, wymaga wcześniejszego zgłoszenia zgodnie z przepisami Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony ul. [...] i orzekł, że w tym zakresie nie podlega ona wykonaniu, ponieważ nie wykazano, że miało być to ogrodzenie od strony drogi publicznej w rozumieniu przepisów. W pozostałej części skargę oddalono, uznając, że budowa ogrodzenia od strony ul. [...] (działki nr [...]) wymagała wcześniejszego zgłoszenia, gdyż działka ta stanowi pas drogi gminnej i jest ogólnie dostępna.Stan faktyczny
Skarżący zgłosili zamiar budowy ogrodzenia stałego na działce. Organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw, wskazując na niezgodność z ustawą o drogach publicznych, gdyż teren był zarezerwowany pod przedłużenie pasa drogowego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie ich praw własności i brak propozycji wykupu. Sąd administracyjny częściowo uwzględnił skargę, uchylając decyzję w części dotyczącej ogrodzenia od strony ul. [...], a w pozostałej części ją oddalił.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony ul. [...] i orzeka, że w tym zakresie nie podlega ona wykonaniu; 2. oddala skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 roku, sprawy ze skargi Z. P., Z.M., M.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony ul. [...] i orzeka, że w tym zakresie nie podlega ona wykonaniu 2. oddala skargę w pozostałej części
Pismem z dnia [...] roku Z.M. zgłosiła w Urzędzie Miejskim w C. zamiar budowy ogrodzenia stałego na terenie położonym w C. przy ul. [...] na działce oznaczonej numerem [...]. Wskazała jednocześnie termin rozpoczęcia budowy ogrodzenia na dzień [...] roku.
W trakcie postępowania wszczętego na skutek dokonanego zgłoszenia organ pierwszej instancji zażądał od wnioskodawcy uzupełnienia określonych dokumentów wydając w tym celu postanowienie z dnia [...] roku w trybie art. 30 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), zwaną dalej Prawo budowlane.
Postanowienie to zostało przez stronę wykonane, a postępowanie przed organem pierwszej instancji zakończone wydaniem przez Prezydenta Miasta C. decyzji z dnia [...] roku, na mocy której organ ten wniósł sprzeciw wobec dokonanego przez stronę zgłoszenia.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że przedstawiona przez inwestora linia ogrodzenia jest niezgodna z art. 35 ust. 1 Ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 roku, Nr 71, poz. 838 z późn. zm.). Teren bowiem, na którym inwestor ma zamiar wybudować ogrodzenie jest zarezerwowany w rozumieniu powołanego przepisu na przedłużenie pasa drogowego ulicy [...]. Dodatkowo wskazano na wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] roku zakazujący właścicielom działki, na której planowana jest budowa ogrodzenia naruszania posiadania przejazdu przez tą działkę do działki sąsiedniej.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący będący zarazem właścicielami przedmiotowej działki podnieśli, że decyzja ta ma na celu pozbawienie ich możliwości uzyskiwania dochodów z posiadanej własności, przy jednoczesnym opłacaniu przez nich podatku od nieruchomości.
Odnosząc się do planowanej inwestycji drogowej stwierdzili, że powołana przez organ pierwszej instancji decyzja w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie upoważnia do prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych i nie wywołuje żadnych skutków prawnych co do własności terenu.
Odnosząc się do wyroku Sądu Rejonowego w C., stwierdzili, że sprawa przejazdu przez ich działkę jest nadal przedmiotem postępowania sądowego w innym, toczącym się postępowaniu.
Rozpoznając to odwołanie Wojewoda [...] zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, podkreślając, że rezerwacje terenu pod przyszłą budowę dróg realizuje się poprzez odmowę wydawania zezwoleń na budowę. Wskazano, że na terenie tym mogą być wznoszone tylko tymczasowe budynki lub konstrukcje budowlane po zasięgnięciu pozytywnej opinii zarządcy drogi.
W skardze do Sądu Z. P., M.W. i Z.M. wskazali, iż ich zdaniem zamierzona realizacji inwestycji drogowej nie ma określonego terminu, a Urząd Miasta nie wystąpił do nich z żadną propozycją wykupu, czy wywłaszczenia. To powoduje, że zostali oni pozbawieni możliwości dysponowania własnością bez zadośćuczynienia, co narusza ich prawa. Wnioskowane ogrodzenia ma na celu umożliwienie wykorzystywania przez nich nieruchomości dla osiągnięcia dochodu przynajmniej do czasu rozpoczęcia budowy drogi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Na poparcie swojego stanowiska organ powtórzył co do zasady argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] roku skarżący wskazali dodatkowo na wyrok tut. Sądu z dnia 14 lipca 2004 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Ka 1191/02, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2004 roku sygn. akt 7/IV SA 1346-1347/03 oraz wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...]roku sygn. akt [...], a orzeczenia te mają wskazywać na zasadność skargi w niniejszej sprawie. Złożyli również do akt materiał fotograficzny obrazujący zagospodarowanie przedmiotowej działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zgłoszenia budowy odrodzenia od strony ul. [...]. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zostało bowiem wykazane, a taki obowiązek spoczywał na organach orzekających, że miało to być to ogrodzenie wybudowane od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych – w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Jakkolwiek ul. [...] została zaliczona zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych uchwałą Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr 33 z dnia [...] r. ( poz. 1002) do dróg gminnych, to brak jest podstaw do przyjęcia, że na granicy z działką nr [...] stanowiącą własność skarżących została wytyczona, urządzona i jest ogólnie dostępna. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach materiału fotograficznego na odcinku działki [...] stanowi ona jedynie częściowo urządzony przez wyłożenie płytami betonowymi szlak komunikacyjny. Notabene w stosunku do tych płyt Sąd Rejonowy w C. wskazanym przez skarżących wyrokiem z dnia [...] roku nakazał właścicielom sąsiedniej działki ich usunięcie. W dalszej części jest to jedynie utwardzony częściowo kołami pojazdów grunt. Przesądzające w takich okolicznościach znaczenie ma zatem zdaniem Sądu okoliczność, iż nie zostało wykazane aby po podjęciu w/w uchwały przez Radę Miasta C. ustalającej jednocześnie przebieg dróg gminnych określonych nazwami, została podjęta przez zarząd gminy uchwała w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, ustalająca przebieg ul. [...] po działce nr [...] lub po sąsiadującej z nią działce nr [...] ( stanowiącej własność Gminy C.). W tej sytuacji nie jest zdaniem Sądu wystarczające uznanie działki nr [...] w jej granicy z działką skarżących nr [...] za drogę publiczną ( gminną ) czy też ulicę w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. W tej części droga ta jako droga gminna – dalsza część ul. [...] jest dopiero projektowana ( tak też wynika z zaświadczenia Miejskiego Zarządu Dróg w C. z dnia [...] r. nr [...] – Karta 48 akt sądowych w sprawie o sygn. II SA/Ka 1191/02).
W konsekwencji nie było również zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że wybudowanie ogrodzenia od tej strony działki skarżących wymagało dokonania wcześniejszego zgłoszenia. Skoro brak było po stronie inwestorów obowiązku zgłoszenia budowy ogrodzenia w tej części, a także obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 prawa budowlanego), to organy orzekające winny były rozważyć, czy postępowanie w tej części nie jest postępowaniem bezprzedmiotowym.
Na marginesie należy wskazać, że nawet w sytuacji, gdy na terenie zarezerwowanym pod przyszłą budowę drogi (art. 35 ust. 1 ustawy o drogach publicznych) planowana jest inwestycja nie wymagająca zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę na zasadach określonych w prawie budowlanym, to i tak zastosowanie znajdą przepisy art. 35 i 36 ustawy o drogach publicznych, które określają zakres i sposób realizacji ewentualnych inwestycji na tych terenach.
Powyższe, wobec braku podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie zgłoszenia, skutkuje częściowym uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.– zwanej dalej ustawą p.s.a.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm. – zwanej dalej ustawą p. w. u. p.). W tej też części postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
W pozostałym zakresie skarga na uwzględnienie nie zasługuje.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało bowiem zdaniem Sądu, przyjąć, że działka nr [...] stanowi pas drogi publicznej – gminnej, tj. ul. [...] i wybudowanie przy nim ogrodzenia wymagało wcześniejszego zgłoszenia. Za zaliczeniem ul. [...] do dróg gminnych przemawia kilka okoliczności. Po pierwsze została ona zaliczona do takich dróg w/w uchwałą Rady Miasta C. z dnia [...] r. Po drugie działka nr [...], granicząca z działką skarżących, jest faktycznie urządzona i wykorzystywana jako droga ogólne dostępna – część ul. [...] ( pas drogowy ). Jako droga jest też ujęta w rejestrze gruntów. Spełnia zatem zdaniem Sądu wymogi o jakich mowa w art. 1, art. 4 pkt 2 oraz 7 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych. Skarżący, nie negowali zresztą, że jest to ulica powszechnie dostępna, wykorzystywana do ruchu pojazdów i pieszych. Wobec powyższego sprzeciw organu pierwszej instancji wobec dokonanego zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony ul. [...] ( działki nr [...]) znajduje zdaniem Sądu uzasadnienie w treści art. 30 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.
W tej części skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.s.a.
Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji w części w której została ona uchylona oparto na treści art. 152 ustawy p.s.a.
O kosztach postępowania nie orzeczono, albowiem skarżący do czasu zamknięcia rozprawy nie złożyli stosownego wniosku (art. 210 § 1 p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło