II SA/Ka 1484/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie: WSA Włodzimierz Kubik asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant: sekr. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2004 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...], nr [...]; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości; 3/ zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania; Wnioskiem z dnia [...] D. W. i B. W. zwrócili się do Prezydenta Miasta M. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej do pawilonu handlowego przy ul. J. [...] w M. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania właścicieli działek sąsiednich, wymienionych w rozdzielniku decyzji Prezydenta Miasta M. nr [...] z dnia [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, organ I instancji na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 19994 r. Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) postanowieniem z dnia [...] zobowiązał inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w złożonej dokumentacji. Oprócz wezwania do uporządkowania dokumentów wniosku i przedłożenia prawidłowego projektu budowlanego z wymaganymi uzgodnieniami, wezwano wnioskodawców do dołączenia aktualnego wypisu z rejestru gruntów oraz przedłożenia zgody właścicieli działek sąsiednich na przejście przyłączem przez ich teren oraz zgody właściciela kanalizacji na odbiór ścieków. Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta M. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę D. W. i B. W., dla inwestycji polegającej na budowie przyłącza kanalizacji sanitarnej do pawilonu handlowego przy ul. J. w M., na działce nr [...] i [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, która wskazała, że nie została zawiadomiona o złożonym wniosku i prowadzonym postępowaniu. Nadto skarżąca wskazała, że już pismem z dnia [...], złożonym do wiadomości organu administracji, Spółdzielnia nie wyraziła zgody na włączenie nowego przyłącza kanalizacyjnego do sieci stanowiącej jej własność, zaś Gmina M. odmówiła przejęcia tej sieci. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że pozwolenie na budowę wydano zgodnie z art. 33 ust. 2 prawa budowlanego, albowiem inwestor dołączył wymagane dokumenty: projekt budowlany wraz z opiniami i uzgodnieniami, dowód dysponowania nieruchomością, zgody Zarządu Miasta oraz właścicieli działki [...] na zajęcie terenu oraz zgodę Wydziału Inżynierii Miejskiej UM M. z dnia [...] na podłączenie kanalizacji sanitarnej z pawilonu handlowego do istniejącej kanalizacji na osiedlu R. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami działka budowlana powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia do zewnętrznej sieci wodno-kanalizacyjnej. Ponieważ w rejonie obiektu znajduje się taka sieć, niedopuszczalna jest budowa osadnika ścieków. Odmowę skarżącej Spółdzielni wyrażenia zgody na wykonanie przyłącza, organ odwoławczy uznał za bezpodstawną, przyjmując iż przedmiotem żądań właściciela sieci może być pobieranie opłat za odprowadzane ścieki, a nie zakaz przyłączenia do sieci. Nadto organ podniósł, że Spółdzielnia ubiega się o przejęcie sieci przez gminę M. W aktach sprawy znajduje się powoływane pismo z dnia [...], adresowane do D. W., z którego wynika, że w odpowiedzi na pisma adresowane do Zarządu Miasta, Wydział Inżynierii, mając na uwadze toczący się proces przejmowania przez Zarząd Miasta sieci wodno-kanalizacyjnej, będącej własnością [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, "wyraża zgodę na podłączenie kanalizacji sanitarnej z pawilonu handlowego zlokalizowanego na działkach [...] i [...] na osiedlu R.". Projekt techniczny podłączenia pawilonu do sieci wodociągowo kanalizacyjnej z [...] w pkt 2 opisu technicznego zawiera w związku z tym zapis o zgodzie na dokonanie przyłączenia wyrażonej pismem z dnia [...], a w pkt 5 informację o dołączonej do projektu zgodzie właściciela studni na włączenie przyłącza do kanalizacji. W podstawie prawnej projektu technicznego wymienione są również warunki techniczne podłączenia do sieci, wydane przez Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji z dnia [...] i z [...]. Z warunków tych, ustalonych [...], wynika obowiązek uzyskania zgody właściciela sieci – [...] Spółdzielni Mieszkaniowej- na włączenie przyłącza, zaś z prolongaty tych uzgodnień z dnia [...], obowiązek zawarcia umowy z [...] Spółdzielnią Mieszkaniową lub Urzędem Miasta w M. o odbiór ścieków. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody skarżąca Spółdzielnia wniosła o jej uchylenie, podnosząc iż narusza ona prawa Spółdzielni jako właściciela sieci i naraża ją na straty spowodowane nadmiernym i przymusowym obciążeniem. Stanowisko to zostało podtrzymane w piśmie procesowym z dnia [...], w którym dodatkowo poinformowano, że do chwili obecnej nie doszło do przejęcia sieci wodno-kanalizacyjnej na osiedlu R. przez Gminę M. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powielając argumentacje zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Kwestią bezsporną w niniejszej sprawie jest, że sieć kanalizacyjna, do której zaplanowano włączenie budowanego przyłącza, stanowi własność [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Okoliczność ta była znana organom administracji w trakcie postępowania i była po części uwzględniana, albowiem w przywoływanych wyżej dokumentach nakładany był na inwestorów warunek uzyskania zgody właściciela sieci na realizację przyłącza. W szczególności należy zaznaczyć, że obowiązek taki został również nałożony w trakcie postępowania postanowieniem z dnia [...], a następnie nie został przez organy wyegzekwowany. Jak wynika z uzasadnienia decyzji obu instancji, wymaganą zgodę właściciela, zastąpiono oświadczeniem Wydziału Urzędu Miasta z dnia [...]. Brak jest jednak podstaw do przyjęcia skuteczności prawnej tego oświadczenia, nie można bowiem uznać, że podpisana na piśmie osoba miała jakiekolwiek kompetencje do składania oświadczeń woli za właściciela sieci. Za pozbawione znaczenia należy również uznać powoływanie się na "proces przejmowania sieci" przez gminę, skoro jest okolicznością niewątpliwą, że do przejęcia takiego w dacie wydawania decyzji nie doszło. Nie można zatem przyjąć, że w sprawie doszło do skutecznego wyrażenia zgody na wykonanie przyłącza do istniejącej sieci, ze strony właściciela tej sieci. Rozważenia zatem w kolejności wymaga, czy wyrażenie takiej zgody było zbędne, lub tez zgłoszony sprzeciw nieskuteczny, ze względu na istniejącą regulację prawną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę stanowisko skarżącej, polegające na odmowie udzielenia zgody na wykonanie przyłącza, zostało uznane za bezpodstawne. Organ odwoławczy podniósł, że skoro w rejonie inwestycji znajduje się sieć kanalizacyjna, niedopuszczalna jest budowa indywidualnego osadnika ścieków. Należy stwierdzić, że stanowisko takie nie zostało umotywowane argumentacją prawną. Z przepisów obowiązującego w dacie wydania decyzji rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 19999 r., nr 15, poz. 140 ze zm.) takie ograniczenie nie wynika, nie kreuje go ani § 47, ani przepisy § 26 i 34, odnoszące się do kwestii zbiorników na nieczystości i odprowadzania ścieków. W szczególności należy zauważyć, że § 34, przewidujący iż zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane wyłącznie na działkach nie przyłączonych do zewnętrznej sieci kanalizacyjnej, nie ma zastosowania w sprawie, działka bowiem do takiej sieci jeszcze przyłączona w dacie orzekania nie była. Podobnie nie można uznać, że w sprawie organy wykazały obowiązek właściciela sieci przyłączenia do niej osoby zainteresowanej. Obowiązek taki statuuje art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2001 r., nr 72, poz. 747 ze zm.), ciąży on jednak na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym, które jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie. W rozpoznawanym przypadku nie zostało stwierdzone, czy w gminie istnieje przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne a w szczególności że skarżąca Spółdzielnia ma taki status. Mając na uwadze przedstawione wyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zobowiązany był, zgodnie z dyspozycją art. 152 PoPPSA, do określenia w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany. Rozstrzygnięcie w tym zakresie traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 209 PoPPSA w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające.