II SA/Ka 1506/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-05-11

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Iwona Bogucka, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienia organów nadzoru budowlanego o nałożeniu grzywny za naruszenie przepisów Prawa budowlanego, wydane na podstawie art. 93 pkt 4 Prawa budowlanego, są ważne, jeśli orzekanie w sprawach o czyny określone w tym rozdziale powinno następować na podstawie przepisów o wykroczeniach przez sądy powszechne?
Ratio decidendi
Postanowienia organów nadzoru budowlanego o nałożeniu grzywny, wydane na podstawie art. 93 pkt 4 Prawa budowlanego, są nieważne z powodu naruszenia przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 94 Prawa budowlanego, orzekanie w sprawach o czyny określone w art. 92 i 93 następuje na podstawie przepisów o wykroczeniach, a zgodnie z art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń, w takich sprawach orzekają sądy powszechne. Organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do orzekania w sprawach uregulowanych w rozdziale 9 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę W.G. i J.G. na postanowienia S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które nałożyły na skarżących karę grzywny za przystąpienie do realizacji wstrzymanej budowy wewnętrznej drogi osiedlowej. Skarżący kwestionowali fakt przystąpienia do robót i zarzucali organom stosowanie odpowiedzialności zbiorowej. Organy utrzymywały w mocy postanowienia, wskazując na dowód w postaci "Relacji".
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi W.G. i J.G. na postanowienia S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny za działania niezgodne z przepisami prawa budowlanego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] zł ([...] zł). S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa oraz art. 93 pkt 4 ustawy z dnia 7.07.1994 roku – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z zm.) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nakładające na W. i J.G. karę grzywny w wysokości [...] zł. Kara została orzeczona za przystąpienie do realizacji wstrzymanej postanowieniem organu nadzoru budowlanego z dnia [...] budowy wewnętrznej drogi osiedlowej na osiedlu mieszkaniowym przy ul. [...] w B. – S. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż nałożenie kary uzasadnia rozpoczęcie przez W. i J.G. robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji zezwalającej na wznowienie robót, co stanowi naruszenie karnego przepisu art. 93 pkt 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. W skardze na powyższe postanowienie W. i J.G. domagali się jego uchylenia. Wskazywali na brak wykazania przez organ administracyjny rzeczywistego przystąpienia przez nich do wykonywania wstrzymanych robót. Wyrazili także wątpliwość co do możliwości ukarania jedną grzywną dwóch osób i zarzucili organowi stosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podał, że fakt przystąpienia przez skarżących do wykonywania wstrzymanych robót budowlanych wynika ze znajdującej się w aktach I instancji "Relacji" – załącznika 20a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w aspekcie jego zgodności z prawem i nie będąc stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej ustawa p.p.s.a., związany zarzutami ani wnioskami skargi, stwierdził, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości – art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Naruszenie właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji (postanowienia – art. 126 kpa) powoduje zawsze nieważność decyzji. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości (art. 19 kpa). Postanowienia obu instancji zostały wydane w oparciu o art. 93 pkt 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 94 tego Prawa orzekanie w sprawach o czyny, określone w art. 92 i art. 93, następuje na podstawie przepisów kodeksu w sprawach o wykroczenia – ustawa z dnia 24.08.2001 r. (Dz.U. nr 106, poz. 1148 z zm.). Zgodnie z art. 9 § 1 tego kodeksu w sprawach o wykroczenia orzekają sądy powszechne. Także z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nie wynikają kompetencje organu nadzoru budowlanego do orzekania w sprawach uregulowanych w Rozdziale 9 - Przepisy karne. Wydanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia I instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, a więc postanowienia te dotknięte są kwalifikowaną wadą, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 i 152 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z zm.) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA w związku z art. 97 § 2 ustawy wprowadzającej (...) z dnia 30.08.2002 r. Stwierdzenie nieważności postanowień obu instancji czyni zbędnym dokonanie przez Sąd merytorycznej kontroli tych postanowień, jak również oceny zasadności zarzutów skarżących.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło