II SA/Ka 1517/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-07-08
Skład orzekający: Zofia Borowicz, Adam Mikusiński, Beata Kalaga - Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo obliczył wysokość dodatku mieszkaniowego, uwzględniając w dochodzie skarżącego świadczenie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także czy trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego może wpływać na uznaniowe przyznanie dodatku?Ratio decidendi
Organ administracyjny prawidłowo obliczył wysokość dodatku mieszkaniowego, uwzględniając w dochodzie skarżącego świadczenie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z definicją dochodu zawartą w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem uznaniowym, a jego przyznanie i wysokość zależą od spełnienia ściśle określonych kryteriów ustawowych, co wyklucza uwzględnianie subiektywnych okoliczności dotyczących trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony.Stan faktyczny
Skarżący H.J. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który został przyznany w określonej wysokości przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając niezgodność decyzji z prawem i prawdą oraz podnosząc swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA, zgodnie z art. 97 § 1 ustawy wprowadzającej Prawo o ustroju sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. J.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Adam Mikusiński Asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] roku [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ) przyznano H.J. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] złotych miesięcznie na okres od [...] do [...] roku.
W uzasadnieniu organ podał, że strona spełnia ustawowe kryteria do otrzymania dodatku mieszkaniowego i przedstawił szczegółowe wyliczenie będące podstawą ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego.
H.J. w odwołaniu z dnia [...] roku skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa wraz z wyliczeniem wysokości dofinansowania do mieszkania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w dniu 1 stycznia 2002 roku weszła w życie ustawa z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych zawierająca nowe zasady ich przyznawania, która zastąpiła ustawę z dnia 2 lipca 1994 roku o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. W oparciu o te przepisy organ pierwszej instancji rozpatrzył wniosek strony. Kolegium stwierdziło, że H.J. zajmując lokal mieszkalny o powierzchni [...] m2 nie przekracza powierzchni normatywnej, która dla jednej osoby wynosi [...] m2. Dochód strony zgodnie z załączoną deklaracją w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosił [...] złotych miesięcznie. Wydatki mieszkaniowe ponoszone przez stronę wynosiły [...] złotych, a [...] % tej kwoty stanowi [...] złotych. Kwota ta z kolei pomniejszona o udział gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania czyli o sumę [...] złotych daje dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] złotych.
Kolegium przywołało treść art. 16 i art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ).
Kolegium stwierdziło, że okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając jej niezgodność z prawdą i prawem. Skarżący dodał, że jest [...] i znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Jest oszukiwany przez ZUS, Sąd Ubezpieczeń Społecznych, przez adwokatów, radców prawnych.
Otrzymuje zaniżone [...]. Uważa, że nie powinien korzystać z pomocy społecznej udzielonej przez MOPS. Na rozprawie wyjaśnił, że powinien mieć wyższy dodatek mieszkaniowy, gdyż ma niską [...].
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie prezentując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi wywiódł, iż dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem uznaniowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) podlega ona rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – zwanej dalej p.s.a.
Sąd kontrolując w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 p.s.a. legalność zaskarżonej decyzji uznał, że skarga H. J. nie zasługuje na uwzględnienie.
Z dniem 1 stycznia 2002 roku utraciły moc przepisy ustawy z dnia 2 lipca 1994 roku o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 120, poz. 787 z późn. zm.). W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała zatem, jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ustawa z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm. ), która w art. 2 - 8 regulowała zasady przyznawania i wypłacania dodatków mieszkaniowych osobie spełniającej łącznie dwa kryteria dochodowe i powierzchniowe.
Zgodnie z art. 16 cyt. ustawy w 2002 roku dodatek mieszkaniowy przysługiwał osobom , jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekraczał 150 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 100 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Przepis art. 3 ust. 3 tej ustawy zawiera definicję dochodu. Przez dochód w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć wszelkie przychody, od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały 5 Sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r. ( sygn. OPK 23/02, opubl. ONSA 2003/1/13 ) przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ma zastosowanie także do dochodu, o których mowa w art. 16 tej ustawy.
Z załączonej do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego deklaracji o wysokości dochodów złożonej przez skarżącego, wynika, że na jego dochód w okresie określonym w ustawie składała się [...] w kwocie [...] zł miesięcznie i [...] w kwocie [...] zł miesięcznie, tj. łącznie [...] zł miesięcznie. Trafnie organy orzekające zaliczyły do dochodu skarżącego kwotę [...], gdyż z treści art. 3 ust. 3 cyt. ustawy wynika, że do przychodów nie wlicza się jedynie [...], nie zaś [...] w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tj. 2004, Dz. U. Nr 39, poz. 353 ).
Na wyraźne rozróżnienie przez ustawodawcę tychże świadczeń tj. dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego zwrócono uwagę w orzecznictwie sądowym ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1999 r., sygn. II UKN 509/98, opubl. "Pr. Pracy 1999/8/35, czy wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 czerwca 1999 r., sygn. III AVa 238/99, opubl. OSA 2000/1/3).
Skoro średni miesięczny dochód skarżącego, który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekraczał 150 % kwoty najniższej emerytury tj. kwoty [...] zł, gdyż emerytura ta w tym okresie wynosiła [...] zł miesięcznie, to trafnie organy orzekające uznały, iż skarżący spełniał tzw. kryterium dochodowe.
Z akt sprawy wynikało, że skarżący zajmuje lokal mieszkalny o pow. użytkowej [...] m2 , a więc przy uwzględnieniu treści art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy spełniał on także kryterium powierzchniowe.
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3 – 6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotę stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie jednoosobowym.
Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ) do podstawy obliczania dodatku mieszkaniowego przyjmuje się 90 % wydatków ponoszonych przez stronę w związku z korzystaniem z mieszkania.
Z akt sprawy wynika, że wydatki na mieszkanie potwierdzone przez zarządcę domu wynosiły [...] zł, a obniżone do [...] % - [...] zł. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosił [...] zł, a więc tak zwany udział w wydatkach na lokal to kwota [...] zł. O tak wyliczoną kwotę należało pomniejszyć kwotę ustalonych wydatków. Różnica tych kwot czyli [...] zł stanowiła wysokość należnego skarżącemu dodatku mieszkaniowego.
W takiej też wysokości został przyznany skarżącemu dodatek mieszkaniowy za okres od [...] do [...] r., skoro wniosek w tym przedmiocie został złożony w dniu [...] r.
Oznacza to, że organ administracyjny prawidłowo obliczył wysokość dodatku mieszkaniowego należnego skarżącemu.
Jak trafnie zauważyło Kolegium w odpowiedzi na skargę, dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem uznaniowym. Kryteria ustawowe od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego są bezwzględnie obowiązujące i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy.
Możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego a także jego wysokość uzależnione są od spełnienia ściśle określonych ustawowych przesłanek wyżej omówionych. Oznacza to, że okoliczności dotyczące trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej na które powoływał się skarżący, nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie prawidłowości wydanych w sprawie decyzji.
Z tych zatem przyczyn brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło