II SA/Ka 1527/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] r. nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Po wszczęciu postępowania na skutek interwencji Z. K., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. obecnie Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową części budynku użytkowanego jako chlewnia z przeznaczeniem na łazienkę i ubikację, wykonanych przez H. M. na jej działce nr [...] w J. przy ul. [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę. Następnie organ ten decyzją z dnia [...] r., z powołaniem się na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na H. M. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z oceną techniczną oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej – w terminie do dnia [...] r. W uzasadnieniu tej decyzji powołując się na wyniki oględzin stwierdził, że H.M. bez pozwolenia na budowę prowadzi roboty budowlane związane z przebudową części gospodarczej budynku mieszkalnego z przeznaczeniem na pomieszczenia sanitarne. Na dzień wstrzymania robót przebudowa znajdowała się na etapie stanu surowego z częściowo wykonaną więźbą bez pokrycia dachowego. Organ stwierdził następnie, że wykonanie nałożonych obowiązków umożliwi inwestorowi wystąpienie do właściwego organu z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie. W odwołaniu od tej decyzji Z.K., właściciel sąsiedniej działki, zarzucił, iż inwestor nie prowadzi robót polegających na przebudowie, lecz – po uprzedniej rozbiórce – wykonuje budowę. Na nowych fundamentach wykonano bowiem kondygnację budynku ze ściany dwuwarstwowej, całość zalano betonowym stropem, nad którym wykonano więźbę dachową. Zdaniem odwołującego organ winien zlikwidować samowolę budowlaną przez wydanie nakazu rozbiórki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji akceptując poczynione przez ten organ ustalenia, że H. M. prowadziła roboty budowlane związane z przebudową części gospodarczej budynku mieszkalnego poprzez wykonanie w istniejącej chlewni pomieszczeń sanitarnych ( łazienki i ubikacji ). Przedmiotowe rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało zaskarżone przez Z.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach. Dnia [...] r. H. M. złożyła wniosek o wydanie jej pozwolenia na dokończenie dobudowy budynku gospodarczego – chlewni z przeznaczeniem go na łazienkę z ubikacją i pomieszczeniem gospodarczym. Wniosek ten został przekazany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. w trybie art. 65 kpa, do rozpoznania Wójtowi Gminy J. ze stwierdzeniem, że H. M. wywiązała się z obowiązków nałożonych na nią w/w decyzją z dnia [...] r., co "stanowi zakończenie postępowania" prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 51 ust. 1a ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 Kpa Wójt Gminy w J. zatwierdził projekt budowlany i wydał H. M. pozwolenie na dokończenie budowy obejmującej przebudowę części gospodarczej (chlewni ) budynku mieszkalnego na łazienkę z ubikacją na działce prg. nr [...] gm. [...] w J. G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający opisał przebieg dotychczasowego postępowania oraz stwierdził, że H. M. wywiązała się z nałożonych na nią przez organy nadzoru budowlanego obowiązków dostarczając inwentaryzację objętego postępowaniem obiektu budowlanego wraz z pozytywną opinią techniczną o prawidłowości wykonanych robót. Podał nadto, iż inwestorka wykazała się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane, inwestycja jest zgodna z obowiązującym planem oraz nie narusza praw osób trzecich. W odwołaniu od tej decyzji Z. K. podtrzymał twierdzenia prezentowane w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego, że inwestycja stanowi samowolę budowlaną gdyż jest realizowana " od podstaw" bez wymaganego pozwolenia. Stwierdził, że decyzja nadzoru budowlanego dająca podstawę do legalizacji tej samowoli została zaskarżona przez niego do NSA. Zarzucił, że jako strona postępowania był pozbawiony możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Nadto podniósł, że roboty budowlane były wykonywane bez należytego nadzoru i dlatego może to stwarzać zagrożenie dla użytkowników spornego obiektu budowlanego. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że inwestorka w wykonaniu nałożonych na nią przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązków przedłożyła inwentaryzację budowlaną obiektu wraz z oceną techniczną o prawidłowości wykonanych robót budowlanych, inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, kopię mapy ewidencyjnej oraz mapy sytuacyjno – wysokościowej, a nadto wykazała się prawem własności do działki budowlanej, co pozwoliło na legalizację wykonanych przez nią robót. Podtrzymał też stanowisko organu niższej instancji, że wydane pozwolenie na dokończenie robót nie narusza uzasadnionych interesów odwołującego się. Za nieudowodnione uznał też organ odwoławczy twierdzenia jakoby Z. K. został pozbawiony możliwości zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego. W skardze do sądu oraz w odpowiedzi na skargę podtrzymano w ogólnym zarysie argumentację prezentowaną w postępowaniu odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego tj. w warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy w J. dotyczą pozwolenia na kontynuacje robót prowadzonych wcześniej bez wymaganego prawem pozwolenia lub zgłoszenia, do których to robót zostały wydane wcześniej przez organy nadzoru budowlanego orzeczenia w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 Prawa budowlanego. Dalsze wydane w tej sprawie orzeczenia mogły zapaść zatem tylko w toku kontynuowania wcześniej wszczętego postępowania. To zaś oznacza, że pozwolenie na wznowienie i dokończenie przedmiotowych robót powinno być wydane nie przez organy architektoniczno - budowlane a przez organy nadzoru budowlanego. Tylko bowiem wówczas może być zachowana pełna kontrola legalności wykonanych robót oraz podstaw ich legalizacji. W tym względzie, na gruncie obowiązującego w dacie orzekania przez organy obu instancji stanu prawnego, jednoznacznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2001 r. sygn. akt OPS 9/01 (ONSA 2002 z.2, poz. 59 ) stwierdzając, że "Decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, na podstawie art. 51 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ..., podejmuje organ nadzoru budowlanego także wówczas gdy organ administracji architektoniczno – budowlanej, na podstawie art. 36 a ust. 2 tej ustawy uchylił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę". W niniejszej sprawie decyzje organów architektoniczno – budowlanych zostały oparte na wcześniejszych decyzjach organów nadzoru budowlanego wydanych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Decyzje te tj. decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. z dnia [...] r. zostały jednakże uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 384/03, która to okoliczność stanowi przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Wobec powyższego decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). Ponownie sprawę rozpoznają organy nadzoru budowlanego biorąc pod uwagę, że odnośnie spornych robót budowlanych powinno się toczyć jedno postępowanie przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w w/w wyroku tutejszego Sądu z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 384/03. Wezmą też pod uwagę zmianę stanu prawnego do jakiej doszło w następstwie zmian prawa budowlanego. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. su.