II SA/Ka 153/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr[...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] zł ([...]) Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy W. z dnia [...] o uzgodnienie decyzji o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji budowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] w G. przy ul. [...], decyzją z dnia [...] uzgodnił pod względem ochrony środowiska powyższe przedsięwzięcie, zlokalizowane na działce[...]. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art.27 ust.2, art.37 ust.1 pkt 2, art.67 ustawy z dnia 9.11.2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 109, poz.1157 z zm.), art.3 ustawy z 27.07.2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 100, poz.1085), § 2 pkt 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku oraz wymagań obowiązujących przy wykonywaniu pomiarów kontrolnych promieniowania (Dz.U. nr 107, poz.676). Uzasadniając dokonane uzgodnienie Starosta podał, iż zostało ono oparte o raport oddziaływania na środowisko projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej [...]. Inwestycja zostanie zlokalizowana na wydzielonej części działki nr [...] w G., o powierzchni 11,0 m x 13,0 m, a będzie się na nią składała wieża antenowa o wysokości 41,0 m i kontener z urządzeniami zasilającymi i nadawczo-odbiorczymi. Na wieży antenowej zostaną zawieszone systemy antenowe. W sąsiedztwie projektowanej stacji najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości około 120 m. Z raportu wynika, że w otoczeniu projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej do wysokości 24 metrów i w zasięgu do 42 metrów od anten nadawczych nie będą występowały pola elektromagnetyczne o średniej gęstości przekraczającej 0,1 W/m2. Pola te będą występowały w bezpośrednim sąsiedztwie systemów antenowych stacji w przestrzeniach niedostępnych dla ludzi. Praca systemów antenowych stacji nie będzie stwarzała uciążliwości w zakresie niejonizującego promieniowania elektromagnetycznego zarówno dla ludzi, jak i dla środowiska pod warunkiem, że w otoczeniu stacji w głównych kierunkach promieniowania anten nadawczych nie będą się znajdowały obiekty podlegające ochronie przed niejonizującym promieniowaniem elektromagnetycznym – w odległości do 42 metrów od anten nadawczych i o wysokości przekraczającej 24 metry nad poziomem terenu. Nadto organ podał w uzasadnieniu, iż stosownie do § 5 cytowanego rozporządzenia MOŚZNiL z dnia 11.08.1988 r. pomiary kontrolne elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego, należy wykonać bezpośrednio po pierwszym uruchomieniu obiektu. Odwołania od powyższej decyzji złożyli I. i J. M., J. S. oraz K. i H. W. Wszyscy odwołujący, będący właścicielami sąsiednich nieruchomości twierdzili, że decyzja narusza przepisy ustawy "Prawo o ochronie środowiska", a jako inwestycja mogąca pogorszyć stan środowiska jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem teren projektowanej inwestycji jest objęty symbolem planu 4 MU strefą mieszkaniowo-usługową, w której nie dopuszcza się realizacji usług uciążliwych dla otoczenia. Wskazali także, iż Wójt Gminy W. nie podał do publicznej wiadomości raportu oddziaływania na środowisko w oparciu o który wydano kwestionowaną decyzję, czym naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji o środowisku. Odwołujący się wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] w oparciu o art.138 § 1 pkt 1 kpa oraz art.37 ust.1 pkt 2 w związku z art.25 ust.2 i art.3 pkt 1 ustawy z dnia 9.11.2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 109, poz.1157 z zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację Starosty co do przyczyn pozytywnego uzgodnienia inwestycji w zakresie ochrony środowiska. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżących wyraził pogląd, iż dotyczą one postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 9.05.2001 r.). Decyzja uzgadniająca Starosty nie przesądza o zgodności zamierzenia z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem o tym będzie rozstrzygał Wójt Gminy W., który jest zobowiązany przestrzegać procedury ustalonej w ustawie o dostępie do informacji o środowisku (...). Natomiast decyzja Starosty, uzgadniająca inwestycje w zakresie wymagań ochrony środowiska jest jedynie przewidzianym przez prawo etapem w postępowaniu prowadzonym przez organ samorządowy, który z innych przyczyn może odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W skardze – złożonej jeszcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuciła błędne zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji o środowisku (...), naruszenie ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nieuwzględnienie konieczności ustanowienia strefy ochronnej dla niewątpliwie uciążliwej inwestycji, a także brak zobowiązania inwestora do wykonania zabezpieczeń ograniczających zagrożenia związane z promieniowaniem elektromagnetycznym. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wyraził pogląd, iż projektowana inwestycja nie wymaga ustanowienia strefy oddziaływania bowiem strefa oddziaływania stacji znajduje się na wysokości powyżej 24 m, a więc poza zasięgiem użytkowania terenu. Co do zgodności z zapisem planu miejscowego – to w ocenie organu – zakres ten będzie rozpatrywany przez organ samorządowy w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. W związku z tym w oparciu o art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega ona rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonych do niego aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem, a podejmując rozstrzygnięcie w graniach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając na uwadze tę generalną zasadę Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w sposób uzasadniający stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] zostały wydane w oparciu o ustawę o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko z 9.11.2000 r. zwaną dalej ustawą "o dostępie do informacji o środowisku". Stosownie do art.66 tej ustawy ilekroć w dotychczasowych przepisach jest mowa o inwestycjach szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo o inwestycjach mogących pogorszyć stan środowiska, należy przez to rozumieć odpowiednio przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art.30 ust.1 pkt 1 albo art.30 ust.1 pkt 2 ustawy. Będąca przedmiotem wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej przez rozporządzenie z 14.07.1998 r. (Dz.U. 98, 93, 589) została zaliczona do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska - § 2 pkt 8 litera k tego rozporządzenia. W związku z tym wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla tej inwestycji wymaga między innymi uzgodnienia z właściwym organem (art.25 ust.1 i 3 i art.27 ust.2), którym w przypadku przedsięwzięcia o którym mowa w art.30 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji o środowisku jest m.in. starosta (art.37 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy). Uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z organem określonym w art.37 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do środowiska, dokonuje organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Powyższe wskazuje, że uzgodnienie następuje w ramach współdziałania organów administracji publicznej, którego tryb i zasady określa art.106 kpa. Stosownie do art.106 § 5 kpa zajęcie stanowiska przez organ współdziałający następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Organ współdziałający od stanowiska którego uzależnione jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co wynika z treści art.27 ust.3 ustawy o dostępie do informacji jest więc organem współdecydującym. Oznacza to, że sama decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w istocie wyraża stanowisko co najmniej tych dwóch organów. Organ współdziałający – wymieniony w art.37 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji o środowisku – prowadzący postępowanie z wniosku o uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy, jest więc zobowiązany do zbadania sprawy pod kątem obowiązujących w tym zakresie przepisów, to jest powinien ocenić zgodność projektowanego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego według swej właściwości. Zgodnie z tą zasadą Starosta, do którego wójt (burmistrz, prezydent miasta) wystąpi o uzgodnienie w trybie art.37 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji o środowisku, powinien ocenić zgodność projektowanego zamierzenia z miejscowym planem z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 9.11.2000 r. o dostępie do informacji o środowisku. W tej mierze zdaniem składu orzekającego – zachowała aktualność (mimo skreślenia w art.40 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – jej ust.4 pkt 1 i 2 przez ustawę o dostępie do informacji o środowisku) uchwała NSA z 15.02.1999 – OPK 14/98 (ONSA 1999/3/80). Zaskarżone rozstrzygnięcie powyższych warunków nie spełnia. Przede wszystkim przybrało ono formę decyzji w sytuacji gdy jak wskazano prawo (art.106 kpa) przewidziało dla tego uzgodnienia formę postanowienia. Decyzja administracyjna wydana w sprawie, której załatwienia w formie decyzji przepisy nie przewidują, podlega stwierdzeniu nieważności, jako wydana bez podstawy prawnej (NSA z 23.02.1984, SA 109/81). Ta wada kontrolowanego rozstrzygnięcia już przesądziła o konieczności stwierdzenia jego nieważności. Jako rażące naruszenie prawa Sąd ocenił także całkowite pominięcie przez organy orzekające zapisów planu miejscowego i to mimo sformułowanych w tym zakresie zarzutów przez odwołujących się. Z powyższych względów na podstawie art.145 § 2 w związku z art.135 i art.152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak na wstępie. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art.97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art.55 ust.1 ustawy o NSA z dnia 11.05.1995 r. (Dz.U. nr 74, poz.368 z zm.). SW