II SA/Ka 155/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor Krzysztof Targoński Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu. Ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...]r. nr [...]nakazano H. S. jako zarządcy posesji przy ul. [...] w G., wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego w granicy tej posesji. Dnia [...] r. doręczono w/w upomnienie wraz z wezwaniem do wykonania przedmiotowego obowiązku w terminie 7 dni pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. wystawił tytuł wykonawczy i wniósł o wszczęcie postępowania egzekucyjnego objętego tym tytułem obowiązku – w stosunku do H. S. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta G. z powołaniem się na treść art. 20 § 1 pkt 2 i art. 119 i nast. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 1991 r. Nr 30 poz. 161 ze zm. – zwanej dalej ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ nałożył na H. S. grzywnę w kwocie [...] zł w celu przymuszenia jej do wykonania obciążającego ją, a wynikającego z w/w tytułu wykonawczego obowiązku. Postanowienie to zostało doręczone H. S. w dniu [...] r. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zarzutów i zażalenia. W piśmie, które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w G. dnia [...]r. G. S. twierdząc, że działa w imieniu jego matki H. S., wniósł zarzuty co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, skarżąc jednocześnie w/w postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Uzasadniając swoje żądania stwierdził, że na skutek pomyłki H. S. została obciążona obowiązkiem nakazu rozbiórki budynku przy ul. [...] w G., a to w sytuacji gdy nie była i nie jest właścicielem tego budynku. Powołał się nadto na ciężki stan zdrowia matki. W konsekwencji powołał się na treść art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pismo to zostało potraktowane jako zażalenie na w/w postanowienie o wyznaczeniu grzywny w celu przymuszenia i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że jest ono niedopuszczalne ponieważ zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 Kpa. Jako podstawę prawną tego orzeczenia wskazał organ odwoławczy art. 134 Kpa. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, iż zasadnie nakaz rozbiórki budynku został skierowany w decyzji stanowiącej podstawę wystawionego tytułu wykonawczego, do H. S. jako następczyni prawnej poprzednich właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w G. /art. 30 § 4 Kpa/. Stwierdził też organ II instancji, że H. S. z uwagi na charakter czynności mogła działać w postępowaniu jedynie osobiście a nie przez pełnomocnika /art. 32 Kpa/. W złożonej na powyższe postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. skardze do Sądu H. S. podtrzymała wcześniejsze zarzuty co do zasadności obciążenia jej obowiązkiem rozbiórki objętego postępowaniem budynku gospodarczego. Powtórzyła też wcześniejsze stwierdzenie co do swojej trudnej sytuacji materialnej i złego stanu zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie akcentując, że obciążający skarżącą obowiązek rozbiórki nie został w całości wykonany oraz, iż wynika on z ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie ostać się nie może albowiem zostało wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 134 Kpa w zw. z art. 32, art. 33 i art. 64 § 2 Kpa oraz w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które to uchybienie Sąd nie będąc związany zarzutami skargi wziął pod rozwagę z urzędu. W świetle treści tych przepisów dowolne jest zdaniem Sądu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenie, że charakter wynikającego z pisma G. S. z dnia [...]r. środka zaskarżenia wymagał osobistego działania H. S. Stanowisko to nie zostało zresztą z obrazą treści art. 107 § 3 Kpa /w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ w żaden sposób uzasadnione. Zdaniem Sądu zarówno zażalenie na postanowienie o ukaraniu grzywną jak i zarzuty i zażalenie w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego /art. 128 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.../ mogą być wniesione przez pełnomocnika. Skoro więc na działanie w imieniu swojej matki H. S. powołał się G. S. w piśmie z dnia [...]r. to obowiązkiem organu odwoławczego była ocena tego pisma m.in. z punktu widzenia treści art. 32 i art. 33 Kpa. Gdyby organ orzekający przyjął, że w sprawie nie ma zastosowania treść art. 33 § 4 Kpa to bezwzględnie zgodnie z treścią art. 64 § 2 Kpa powinien wezwać wnoszącego pismo do przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego mu przez H. S. Gdyby takie pismo nie zostało złożone w terminie 7 dni to powinien w tym samym trybie wezwać H. S. do podpisania tego pisma względnie do potwierdzenia wynikającego z niego czynności. Dopiero gdyby w tym trybie braki pisma nie zostały uzupełnione mógłby wydać postanowienie oparte na treści art. 134 Kpa stojąc na stanowisku, że środek zaskarżenia został wniesiony przez osobę nie będącą stroną postępowania. Czynności takie podejmie też organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Skarga zasługiwała na uwzględnienie również z tego względu, że organy orzekające niedostatecznie rozważyły charakter środka, względnie środków zaskarżenia zawartych w przedmiotowym piśmie G. S. z dnia [...]r. W szczególności nie rozważono czy pismo to nie stanowiło zarzutów o jakich mowa w art. 33 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który to środek zaskarżenia jako dalej idący i ewentualnie przesądzający w ogóle o kontynuowaniu egzekucji powinien być rozpoznany w pierwszej kolejności. Za zgłoszeniem tej kwestii przemawia treść w/w pisma z dnia [...]r. gdzie wprost użyto określenia "zarzuty" oraz powołano się na treść art. 33 pkt 4 omawianej ustawy. Za takim potraktowaniem tego pisma przemawiałaby też treść pisma organu egzekucyjnego do wierzyciela tj. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...]r. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych nie wynika jednak aby organ egzekucyjny wydał w przedmiocie tych zarzutów postanowienie na podstawie art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy też zwrócić uwagę, że rodzaj środka zaskarżenia powinien być oceniany wedle treści pisma strony, przy uwzględnieniu treści art. 8, 9 i 11 Kpa /w zw. z treścią art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/, a nie wedle samego tytułu pisma. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rozważy zatem organ odwoławczy /po ewentualnym uzupełnieniu omawianych wcześniej braków formalnych przedmiotowego pisma/ jaki środek zaskarżenia został faktycznie przez stronę wniesiony. W dalszej kolejności jednoznacznego wyjaśnienia będzie wymagała też kwestia czy nie doszło do wykonania objętego tytułem wykonawczym obowiązku. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ oraz w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./. W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 pierwszej z w/w ustaw. W odniesieniu do zarzutów skargi należy dodatkowo stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że w tym postępowaniu nie mogą odnieść skutku zarzuty zgłaszane w przedmiocie legalności decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, a właściwie do takich zarzutów ograniczała się treść skargi. SJ/