II SA/Ka 1567/02

Dnia 18 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: sekretarz Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 roku, sprawy ze skargi I. P. i G. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] z dnia [...]roku [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy co do meritum decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] (dalej PINB) z dnia [...]r. Nr [...] oraz uchylił wyznaczony i ustalił nowy termin do wykonania przez inwestora czynności wymienionych w decyzji organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji swoją decyzją na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) nałożył na inwestorów J. i H. W. obowiązek wykonania inwentaryzacji powykonawczej budynku letniskowego-campingu posadowionego na działce nr [...] położonej w P. z uwzględnieniem zmian wprowadzonych w trakcie przeprowadzonego remontu kapitalnego w zakresie stwierdzonym podczas wizji lokalnej w dniu [...]roku, głównie przewodów dymowych i wentylacyjnych w związku z dobudowaniem kominów wraz z odbiorem potwierdzonym protokołem rejonowego mistrza kominiarskiego. Ponadto PINB nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania oświadczenia osoby posiadającej przygotowanie zawodowe (uprawnienia budowlane) o prawidłowości wykonania elewacji oraz kotwienia konstrukcji dachu drewnianego w wieńcach istniejących murów. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał m.in., że ujawniono, iż w trakcie prowadzonych prac remontowych wykonano dodatkowe kominy z przewodami wentylacyjnymi i dymowymi, wykonano drewniany dach wentylowany z nowym pokryciem, jak również ocieplono i otynkowano elewację budynku. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli I. i G. P. współwłaściciele ośrodka wypoczynkowego "[...]" w P. w skład którego wchodzi działka [...]z posadowionym na niej przedmiotowym obiektem budowlanym. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB. Zarzucili oni wymienionym aktom administracyjnym obrazę art. 77 § 1 kpa poprzez brak ustalenia czy istniały podstawy do dalszego przedłużania inwestorom remontu wykonywanego niezgodnie z przepisami prawa budowlanego poprzez przedłużenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych decyzją organu pierwszej instancji oraz naruszenie przepisów art. 35 § 3 i art. 36 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że zmiana terminu do wykonania obowiązków nałożonych na inwestorów znajduje swoje uzasadnienie w przepisie art. 130 § 2 kpa, albowiem wniesienie odwołania przez skarżących spowodowało wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 roku uczestnicy postępowania J. i H. W. wnieśli również o oddalenie skargi, wyjaśniając, że sporne roboty wykonali ze względu na zły stan techniczny obiektu oraz że nie mieli świadomości, że wymagają one pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z przyczyn innych, aniżeli wskazano w jej treści. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Wynik tej kontroli wskazuje na naruszenie przez organy obu instancji w toku postępowania przepisów ustawy Prawo budowlane. Poza sporem w sprawie jest wykonanie przez inwestorów J. i H. W. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę względnie zgłoszenia - robót budowlanych opisanych w decyzji organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane zastosowanie trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy mogło mieć miejsce tylko w przypadkach innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania decyzji przez organy obu instancji. Przypadki takie obszernie zostały opisane i wyjaśnione w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt OPS 3/1997 (opublikowana w ONSA z 1998 r. z. 1, poz. 3). W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że uprawniony jest pogląd odnoszący art. 50 ust. 1 pkt 1 (a co za tym idzie, również art. 51 ust. 1) Prawa budowlanego do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 tego prawa. W związku z powyższym do rozstrzygnięcia pozostaje ustalenie czy podjęte na działce [...] roboty budowlane były czy też nie były budową w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Zawierający słowniczek pojęć ustawowych art. 3 tej ustawy w swoim pkt 7 – w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania kontrolowanych decyzji -stanowi, że przez roboty budowlane należy rozumieć "budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego". Można zatem zasadnie twierdzić, że zbiorcze pojęcie prowadzenia robót budowlanych obejmowało w ówczesnym stanie prawnym: budowę, montaż, rozbiórkę i remont obiektów budowlanych. Zgodnie z tą definicją - w ówczesnym stanie prawnym - do budowy nie można było zaliczyć tylko robót budowlanych polegających na montażu, rozbiórce bądź remoncie obiektu budowlanego. Zakres prowadzonych przez inwestorów prac budowlanych na przedmiotowym obiekcie nie mieścił się z całą pewnością w pojęciu robót budowlanych polegających na montażu, a także rozbiórce. Wykonane przez nich roboty budowlane trudno też zaliczyć do kategorii remontu przez który, zgodnie z art. 3 pkt 8 cytowanej ustawy, należy rozumieć wykonywanie na obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Tym samym należy stwierdzić, że wykonane roboty nie mieściły się w zbiorczym pojęciu robót budowlanych nie będących budową do których mógł znaleźć zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wykonane roboty budowlane mieściły się zaś zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (w ówczesnym brzmieniu) w pojęciu budowy do której ustawodawca zaliczył m. in. przebudowę i rozbudowę obiektu budowlanego. W konsekwencji powyższych rozważań należy przyjąć, że do takich robót budowlanych prowadzonych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zastosowanie winien znaleźć art. 48 ustawy Prawo budowlane, a nie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny – właściwy do rozpoznania tej sprawy na mocy art. art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) - uznał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać albowiem wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stosownie do brzmienia art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270)- dalej zwanej ustawą - PoPPSA - wyeliminował z obiegu prawnego również decyzję organu pierwszej instancji. Z uwagi na zmianę stanu prawnego organy nadzoru budowlanego ponownie rozpoznając sprawę kierować się będą przepisami regulującymi procedurę legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych, a w przypadku gdyby nie zachodziły przesłanki z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ( w brzmieniu aktualnym Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) zastosuje art. 48 ust. 1 tej ustawy. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy - PoPPSA w związku z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy przepisy wprowadzające(...). O kosztach postępowania nie orzeczono, a to wobec nie złożenia przez skarżących, reprezentowanych przez radcę prawnego wniosku w tej kwestii (art. 210 § 1 ustawy – PoPPSA).