II SA/Ka 1569/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant Maciej Ćwiertniak po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi W. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Decyzją z [...] r. nr [...] Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w T. orzekł, że u W. S. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zawodowego uszkodzenia narządu słuchu, wskazanej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Jako podstawę prawną decyzji wskazał: art. 1 pkt. 2, art. 4 pkt. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575), § 1,7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że istotnym warunkiem dla stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez jednostkę służby zdrowia. W. S. był badany w [...] Centrum Medycznym Przychodni Chorób Zawodowych w K. gdzie zanegowano rozpoznanie choroby zawodowej z powodu braku zgodności pomiędzy badaniami audiometrycznymi, a akumetrycznymi. Od tej decyzji odwołał się W. S. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu zwrócił się o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich. Decyzją z [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., powołując się na art.138 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że W. S. w latach 1978-1989 pracował w KWK "A" jako górnik pod ziemią, gdzie był narażony na hałas 88-91 dB, w latach 1992-1993 jako wiertacz w przedsiębiorstwie geologicznym, gdzie był narażony na hałas 91 dB, w latach 1995-1998 jako wiertacz w przedsiębiorstwie "B", gdzie był narażony na hałas 91 dB. Następnie powołując się na wyniki badań przeprowadzonych przez placówkę diagnostyczną wyjaśnił, że pomimo obustronnego niedosłuchu odbiorczego stwierdzonego u pracownika nie rozpoznano choroby zawodowej, z powodu niezgodności tych wyników. Również placówka diagnostyczna drugiego stopnia rozpoznając niedosłuch obustronny odbiorczy: UP-22 dB, UL-45 dB uznała, że wielkość ubytku słuchu w uchu prawym nie osiągnęła nasilenia pozwalającego rozpoznanie choroby zawodowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wyrokiem z 21 września 2001 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ka 2316/99 NSA uwzględnił to żądanie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia. Jednocześnie Sąd wyraził pogląd, że nie wyjaśniono na czym miały polegać rozbieżności w wynikach badań audiometrycznych i akumetrycznych. Decyzją z [...] r. nr [...] organ odwoławczy ponownie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że W. S. pracując w KWK "A" jako górnik pod ziemią był narażony na hałas 88-91 dB, pracując jako wiertacz w innym przedsiębiorstwie był narażony na hałas 88-91 dB, a ostatnio- jako wiertacz w "B" był narażony na hałas 88-91 dB w ciągu 4-6 godzin podczas zmiany roboczej. Organ drugiej instancji przypomniał, że po wyroku NSA zwrócił się do lekarzy orzeczników o wydanie orzeczenia podsumowującego. 22 maja 2002 r. lekarze podtrzymali swoje orzeczenie z 27 września 1999 r. uznając, że stwierdzona u W. S. progresja niedosłuchu nie ma związku przyczynowego z pracą – brak narażenia na hałas od 1998 r. Obniżenie ostrości słyszenia nie jest schorzeniem, a jedynie odchyleniem od normy nie skutkującym istotnym zaburzeniem funkcji organizmu. Funkcja narządu słuchu nie jest upośledzona w stopniu, który można kwalifikować jako społecznie niewydolny. Organ odwoławczy stwierdził na końcu, że mając na uwadze takie stanowisko lekarzy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej, od wystąpienia ponadnormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek. W uzasadnieniu stwierdził, że organ administracji ponownie wydał negatywną decyzję, pomimo istnienia związku przyczynowego pomiędzy pracą w warunkach hałasu ponadnormatywnego, a stwierdzonym niedosłuchem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga W. S. została wniesiona do Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Naczelnego Sądu Administracyjnego w 2002 r., kiedy obowiązywał przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), według którego ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiązała w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Należy jednak zauważyć, że wskazana ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 240 , poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwie wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) utworzony został dla obszaru województwa śląskiego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Natomiast przepis art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Mając na uwadze powyższą regulację należy zatem podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 września 2001 r. jednoznacznie stwierdził, iż zostały spełnione określone w przepisach prawa przesłanki do uznania choroby skarżącego za zawodową. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na to, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia. Organ odwoławczy, który z mocy wskazanego już przepisu art. 30 ustawy o NSA był związany tą oceną i wskazaniem co do dalszego postępowania ponownie wydał jednak decyzję niekorzystną dla skarżącego. Swoje stanowisko uzasadnił treścią pisma z 22 maja 2002 r., w którym lekarze orzecznicy wyrazili swój pogląd, co do rozstrzygnięcia sprawy. Należy podkreślić, że NSA dokonał oceny orzeczeń placówek diagnostycznych, którymi stwierdzono uszkodzenie słuchu, którego charakter wskazuje na to, że spowodowany został działaniem hałasu (niedosłuch obustronny odbiorczy). Tym samym brak było wskazań, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji prowadził postępowanie dowodowe w tym kierunku. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga W. S. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ administracji 10 czerwca 2002 r. naruszył art. 30 ustawy o NSA poprzez jego niezastosowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z mocy art. 99 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku NSA z 21 września 2001 r. Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na niezastosowaniu przez organ administracji art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji wykona wskazania wyrażone w wyroku NSA z 21 września 2001 r.