II SA/Ka 1578/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. B.-S. i A.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza O. z dnia [...]r. nr [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...], nakazano L. i M. Ż. zaniechanie użytkowania budynku gospodarczo-garażowego przy ul. [...] w O. (działka nr ewid [...]) w charakterze warsztatu samochodowego. Wnioskiem z dnia [...]r. L. Ż. i M. Ż. wystąpili o udzielenie pozwolenia na budowę i zmianę sposobu użytkowania powyższego budynku na warsztat samochodowy. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...]r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy O. powołując się na porozumienie zawarte z Kierownikiem Urzędu Rejonowego w Z., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania oraz wykonanie robót budowlanych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepis art.71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz.1125 ze zm.) oraz § 10 rozp. MGPiG z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz.U. z 1995 r. Nr 10, poz.47 ze zm.). Zdaniem organu, inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nadto, organ stwierdził, iż przedstawiony projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...]r. (Dz. Urzęd. Woj. [...]. nr [...], poz. [...] z dnia [...] r.) i nie koliduje z wymaganiami ochrony środowiska. W odwołaniu od decyzji Z. B.-S. i A. B. sprzeciwili się inwestycji na działce sąsiedniej. Odwołujący się podnieśli, że sporny warsztat samochodowy funkcjonuje już od [...]r., powodując uciążliwości z powodu hałasu i używania szkodliwych dla zdrowia i środowiska substancji. Nadto, inwestor samowolnie dokonał wycinki drzew na działkach sąsiadujących z warsztatem. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na oględziny PINB w Z., organ odwoławczy stwierdził, iż budynek gospodarczo-garażowy nie jest użytkowany w charakterze warsztatu samochodowego. Nadto, inwestor uzyskał pozytywną opinię rzeczoznawcy do spraw higieniczno-sanitarnych z zastrzeżeniami dotyczącymi obowiązku wykonania wentylacji mechanicznej oraz studzienki kanalizacyjnej w kanale. Zdaniem organu II instancji, nie ma zatem podstaw do przyjęcia, iż inwestycja spowoduje niekorzystne dla otoczenia skutki, czy kolidować będzie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestie dotyczące wycinki drzew, nie należą zaś do kompetencji tego organu. W tym stanie rzeczy odwołania nie uwzględniono. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. B.-S. i A. B. ponowili zarzuty, zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji co do uciążliwości, powodowanych przez funkcjonujący już warsztat samochodowy. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W toku rozprawy sądowej skarżący A. B. wniósł nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz wyjaśnił, że jest właścicielem działki nr [...], zaś skarżąca Z. B.-S. jest właścicielką działki nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Po myśli § 10 rozp. MGPiB z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz.U. z 1995 r. Nr 10, poz.47) – obowiązującego w dacie orzekania przez organy obydwu instancji – udzielenie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego następowało po stwierdzeniu zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami. Jeżeli zaś zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wiąże się z koniecznością wykonania robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę, niezbędne jest sprawdzenie rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z treści art.35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie – tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.). Tymczasem w aktach postępowania administracyjnego brak jest wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przywołanego w decyzji organu I instancji. Przedstawiając odwołanie organ I instancji przytoczył jedynie w piśmie tekst miejscowego planu dla jednostki [...], w którym położona jest działka nr [...]. Zgodnie z tym pismem, działka położona jest na terenie zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności zabudowy, na którym dopuszcza się lokalizację usług nieuciążliwych, budynków gospodarczo-garażowych. Przez usługi nieuciążliwe należy zdaniem Sądu rozumieć działalność, która nie będzie wykraczała poza teren działki inwestora, gdy idzie o wszelkie uciążliwości, jak m.in. hałas. Tymczasem w tym względzie organy obydwu instancji w ogóle nie oceniły spornego zamierzenia inwestycyjnego. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, o zgodności planowanej inwestycji z zapisem miejscowego planu nie rozstrzyga też opinia rzeczoznawcy d/s sanitarno-higienicznych. Organy administracji archiktoniczno-budowlanej winny były bowiem poczynić ustalenia faktyczne co do odległości budynku inwestora do granicy działki oraz zabudowy mieszkaniowej na działkach sąsiednich. Mając na uwadze dane co do zakresu działalności gospodarczej, rodzaju maszyn i urządzeń, dopiero na tej podstawie możliwa była ocena zgodności inwestycji z zapisem planu miejscowego. Nadto wskazać przyjdzie, iż znajdujący się w aktach administracyjnych opis techniczny nie spełnia wymogów, wynikających z opinii rzeczoznawcy d/s sanitarno-higienicznych. Na inwestora nałożono bowiem warunek wykonania wentylacji mechanicznej oraz studzienki kanalizacyjnej w kanale, których to robót nie zaprojektowano. Przedłożony przez inwestora dokument stanowi bowiem opis techniczny w rozumieniu § 8 cyt. rozp., a nie – projekt budowlany, którego wymogi określa art.34 Prawa budowlanego. W konsekwencji, nie wiadomo, na jakie roboty budowlane udzielono pozwolenia, ani też, czy nie było wymagane uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na wymaganą zmianę sposobu zagospodarowania terenu (art.39 ustawy z dnia 17 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym – tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 ze zm., obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Wreszcie, podnieść należy, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył odwołania skarżącego A. B. jako właściciela działki nr [...], który nie został nadto powiadomiony o wszczęciu postępowania. Stwierdzić należy, iż obowiązkiem organu odwoławczego było wyjaśnienie w toku niniejszego postępowania, czy inwestor nadal prowadzi sporny warsztat samochodowy. Ustalenia organu nadzoru budowlanego co do wykonania nałożonego obowiązku poczynione zostały w dniu [...]r., zaś zaskarżona decyzja podjęta po upływie miesiąca od kontroli. Stąd też jej wynik nie mógł podważać zarzutów, zawartych w odwołaniu. Z tych względów decyzje organów obydwu instancji jako wydane bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz niezapewnienia udziału w postępowaniu wszystkich stron, czym naruszono wymogi art.7, 10 i 77 kpa oraz art.34 Prawa budowlanego, nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Roszczenie o zwrot kosztów postępowania oparto na przepisach art.200 § 1, art.205 § 1 i art.209 cyt. ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku inwestora organ I instancji winien w pierwszym rzędzie poczynić ustalenia co do zrealizowania spornej inwestycji. Taki stan rzeczy oznacza bowiem bezprzedmiotowość postępowania. O ile zaś nie nastąpiła projektowana zmiana sposobu użytkowania, niezbędne będzie uzupełnienie wniosku celem ustalenia zakresu robót budowlanych, niezbędnych dla projektowanej adaptacji obiektu na cele warsztatu samochodowego, a następnie rozważenie, czy roboty te wymagają pozwolenia na budowę i są zgodne z ustaleniami planu miejscowego, przepisami techniczno-budowlanymi. Rozpoznanie wniosku inwestora winno nastąpić na gruncie aktualnego stanu prawnego, wynikającego z rozp. Min. Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2001 r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz.1131) oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz.718) oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz.888), mając na uwadze normy intertemporalne, zawarte w powyższych ustawach, nakazujące rozpoznanie spraw na gruncie zmienionego stanu prawnego. SW