II SA/Ka 1586/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-05-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Asesor WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utwardzenie terenu tłuczniem budowlanym, bez związania go z gruntem, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym czy podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazu rozbiórki parkingu, uznając, że organy nie ustaliły w sposób prawidłowy, czy utwardzenie terenu tłuczniem budowlanym, bez związania go z gruntem, stanowi obiekt budowlany. W przypadku części parkingu utwardzonej płytami żelbetowymi przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., zastosowanie art. 48 tego prawa było naruszeniem art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Nakaz rozbiórki segmentów kontenerowych został utrzymany w mocy, ponieważ nie mieściły się one w definicji tymczasowych obiektów budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A Sp. z o.o. rozbiórkę segmentów kontenerowych oraz parkingu, uznając je za samowolę budowlaną. Spółka odwołała się, twierdząc, że obiekty kontenerowe są tymczasowym zapleczem socjalnym, a parking częściowo istniał od lat, a nowa część została jedynie wyrównana i utwardzona tłuczniem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Spółka złożyła skargę do sądu, powtarzając zarzuty i wskazując na brak ustosunkowania się organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej parkingu i orzekł, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a w pozostałej części oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk ( spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej parkingu i orzeka, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2. oddala skargę w pozostałej części. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. nr 89, poz. 414 z zm.), nakazał A Sp. z o.o. rozbiórkę [...] segmentów kontenerowych oraz parkingu dla sprzętu używanego przez A – usytuowanych na terenie bazy socjalno – magazynowej Przedsiębiorstwa przy ul. [...] w K. Powyższą decyzję organ wydał po ustaleniu, że na terenie posesji przy ul. [...] od około [...] lat istnieje baza socjalno – magazynowa ( obecnie ) A Sp. z o.o. W skład bazy wchodziły baraki oraz teren częściowo utwardzony płytami żelbetowymi drogowymi. W [...] na terenie bazy ustawiono [...] nowych segmentów kontenerowych. Zostały one usytuowane w miejscu poprzednich ( takich samych ) obiektów, które uległy uszkodzeniu. Nadto w [...] dla potrzeb parkingu wykorzystano część terenu utwardzonego płytami żelbetonowymi, zwiększając powierzchnie parkingu o dalszy teren, który wyrównano i utwardzono tłuczniem budowlanym ( oględziny [...]). Zarówno parking, jak i obiekty kontenerowe służące jako zaplecze socjalne, zostały wykonane bez pozwolenia na budowę co uzasadniało likwidację samowoli na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. A Sp. z o.o. w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuciło bezpodstawne wydanie decyzji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Obiekty kontenerowe są zapleczem socjalnym dla pracowników odwołującego się i z uwagi na specyfikę prowadzonych przez Spółkę robót obejmujących całe miasto K. powinny zostać potraktowane jak obiekty o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, czyli obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, a więc nie wymagające pozwolenia na budowę. Odnośnie parkingu odwołujący przede wszystkim wskazał, iż w jego skład wchodzi teren wyłożony płytami żelbetonowymi około [...] lat temu, natomiast pozostałą część terenu określono jako "parking" została jedynie wysypana warstwa tłuczenia, nie związana z gruntem, co trudno uznać za wykonanie parkingu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zaakceptował wskazaną podstawę prawną i uznał, że " w świetle dowodów" przedstawionych przez organ I instancji zarzuty odwołującego się nie zasługują na uwzględnienie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A Spółka z o.o. powtórzyło zarzuty i ich argumentację z odwołania. Nadto wskazało na nieustosunkowanie się do nich przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji ostatecznej. Podkreśliło, iż ewentualne wykonanie decyzji uniemożliwi skarżącemu sprawowanie obsługi sieci telekomunikacyjnej K. oraz wywiązanie się z obowiązków wynikających z zawartych umów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wyraził pogląd, że obiekty objęte nakazem rozbiórki stanowią zaplecze przedsiębiorstwa, a nie zaplecze budowy i dlatego nie ma do nich zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Obiekty zaplecza budowy istotnie nie wymagają pozwolenia na budowę, ale muszą znajdować się na terenie objętym pozwoleniem na budowę ( art. 41 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego ). W związku z powyższym organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie w części w której kwestionuje nakaz rozbiórki parkingu sprzętu używanego przez skarżącą. Z ustaleń organu wynika, że na parking ten składa się część utwardzona płytami żelbetowymi około [...] lat temu oraz część powstała z wyrównania terenu i utwardzenia go tłuczniem budowlanym w [...]. Ten stan faktyczny to jest istnienia dwóch odrębnych części " parkingu" powstałych w różnym czasie wymagał oceny na gruncie Prawa budowlanego z 1974 roku i Prawa budowlanego z 1994 roku. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 7.07.1994 r. ( Dz. U. nr 98 z 2001 r., poz. 1071 z zm.) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe to jest Prawa budowlanego z 1974 roku. Skoro w sprawie jest bezsporne, iż do utwardzenia terenu płytami żelbetonowymi doszło przed dniem 1.01.1995 roku to ocena tej samowoli powinna nastąpić przy wykorzystaniu przepisów art. 37, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 roku. Orzeczenie rozbiórki tej części parkingu nastąpiło więc z naruszeniem art. 103 § 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku oraz art. 48 tej ustawy. Jeżeli natomiast chodzi o część parkingu powstała w [...] na skutek wyrównania terenu i wysypania go tłuczniem budowlanym to organy orzekające powinny w pierwszym rzędzie ustalić czy takie czynności jak : wyrównanie terenu i wysypanie go żużlem prowadzą do powstania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 nowego Prawa budowlanego. Artykuł 48 tego prawa ma "bowiem zastosowanie jedynie do obiektów budowlanych ( ich części ) będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Dokonując ustaleń w powyższym zakresie należało przede wszystkim – w następstwie oględzin stwierdzić czy żużel którym wysypano teren został związany z gruntem np. przez zalanie betonem. Takiej okoliczności organy z naruszeniem art. 7, 75 § 1 i 77 kpa nie ustaliły, a to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O ile bowiem wyrównanie terenu nie jest robotą budowlaną to ułożenie na powierzchni gruntu warstwy tłucznia czy żużlu związanego betonem, w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie, należy zaliczyć do robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego ( do budowli art. 3 pkt 1 litera b w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Samo wyłożenie tłucznia czy żużla nie jest jeszcze obiektem budowlanym do którego mogły mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem w części w której w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku orzeczono rozbiórkę [...] segmentów kontenerowych. Obiekty te powstały w [...] i wyczerpują pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. W artykule 29 ust. 1 pkt 3, 5 i 5a ustawodawca wymienił obiekty tymczasowe zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Obiekty objęte decyzją nie mieszczą się jednak w grupie obiektów tymczasowych wymienionych w tym przepisie. W szczególności nie są to obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych położone na terenie budowy – art. 29 ust. 1 pkt 3, a to w związku z tym, iż budowa tymczasowych obiektów zaliczana jest do prac przygotowawczych, które mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę ( art. 41 ust. 2 i 3 ). Z tego względu skarga w części dotyczącej nakazu rozbiórki obiektów kontenerowych podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej ustawa ppsa w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm.), dalej ustawa wprowadzająca. Uchylenie decyzji w części nakazującej rozbiórkę parkingu znajduje podstawę w art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c w związku z art. 135 i art. 152 ustawy ppsa w związku z art. 97 § 1 ustawy wprowadzającej. Uprawnienie do żądania zwrotu kosztów przez skarżącego wygasło na podstawie art. 210 § 1 ustawy ppsa. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło