II SA/Ka 1587/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej – pylicy płuc, wymienionej w pozycji 2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powyższego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu lekarskim Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] r., która to placówka nie rozpoznała u skarżącego choroby zawodowej pylicy płuc, ale głównie na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r., które potwierdziło wcześniejsze negatywne rozpoznanie placówki I szczebla wynikające z braku dostatecznych radiologicznych podstaw do rozpoznania tej choroby. Dalej organ orzekający wskazał na ustalenia przeprowadzonego w dniu [...] r. dochodzenia epidemiologicznego, z których wynikało, iż skarżący w latach 1970 – 1979 oraz 1986 – 1999 pracował w kopalniach "A" w J.; w Kopalni Węgla Kamiennego "B", "C" i "E" w J. jako górnik na różnych stanowiskach pracy pod ziemią. Pracował jako pomoc dołowa, ślusarz, maszynista lokomotywy. W latach tych był eksponowany na działanie pyłu kamienno-węglowego z zawartością dwutlenku siarki. Oznacza to, iż w tym czasie pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Od 1991-1999 r. Z. K. nie pracował w warunkach narażenia na pyły szkodliwe dla zdrowia, następnie korzystał z urlopu górniczego, a od 2000 r. jest na emeryturze i nie przebywa w warunkach narażenia na chorobę zawodową. Również w latach 1980-1986, kiedy pracował jako kierowca autobusu w Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. wykluczono działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy. W odwołaniu Z. K. nie zgadzał się z wnioskami przedstawionymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności ze stwierdzeniem, iż rozpoznane u niego schorzenie nie jest chorobą zawodową. Powołał się na stwierdzone w badaniu radiologicznym z dnia [...] 2001 r. zmiany w płucach i wieloletnią pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, potwierdzoną przez ostatniego pracodawcę. Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy Z. K. i uznał, że pracował on w latach 1970-1979 oraz 1987-1999 w "A" w J. w warunkach eksponowania na działanie pyłków zwłókniających czyli warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej pylicy płuc. Dalej stwierdzono, iż skarżący był badany przez dwie uprawnione placówki diagnostyczne I i II szczebla, które w wydanych zbieżnych w treści orzeczeniach z dnia [...] r. i [...] r. nie rozpoznał u niego choroby zawodowej pylicy płuc. Obie na podstawie obrazu radiologicznego stwierdziły w płucach zacienienia siateczkowo-smużkowate, które nie jest charakterystyczne dla pylicy płuc i i ustaliły konkretny termin następnego badania kontrolnego. Mając na względzie treść orzeczeń lekarskich organ Inspekcji Sanitarnej podkreślił, że w tym stanie rzeczy zgodnie z przyjętymi kryteriami orzeczniczymi rozpoznane schorzenie nie pozwalało na uznanie jego etiologii zawodowej i zakwalifikowanie do poz. 2 wykazu chorób zawodowych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. K. powtórzył w całości argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany wydanej decyzji. Wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Na wstępie należy zauważyć, że ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc 31 grudnia 2003 r., a z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Na podstawie art. 3 i 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) z tą datą utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wojewódzkie sądy administracyjne. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Stosownie do art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawach. W świetle materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie nie można podzielić stanowiska Strony co do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Z materiału tego wynika bowiem w jednoznaczny i nie budzący zdaniem Sądu, wąŧpliwości sposób, że Z. K. w okresie swojego zatrudnienia w Kopalniach "A" w J. przez okres 21 lat (z przerwą w latach 1979 -1987) pracował pod ziemią jako pomoc dołowa, ślusarz w warunkach narażenia na działanie czynników stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej pylicy płuc. Wyniki dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego w ostatnim zakładzie pracy skarżącego – Kopalni Węgla Kamiennego "E" z punktu widzenia istniejącego tam narażenia na działanie pyłu zwłókniającego zostały szczegółowo przedstawione w przeprowadzonym dochodzeniu epidemiologicznym i następnie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Bezspornym pozostaje zatem ustalenie dotyczące pracy skarżącego w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego skutkującego narażeniem na powstanie choroby zawodowej. Zgodnie z § 1 ust. 1 obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uznaje się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeśli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Z konstrukcji tego przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że niezbędnym jest pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie, to istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie (zobacz wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/98 - OSNAPiUS 199 r. nr 6, poz. 192). W przedmiotowej sprawie dwie kompetentne placówki służby zdrowia (I i II stopnia), które przeprowadziły specjalistyczne badania nie rozpoznały w obrazie radiologicznym płuc skarżącego zmian charakterystycznych dla pylicy płuc. Orzeczenia te nie negują, iż Z. K. pracował w warunkach szkodliwych dla zdrowia, jest osobą chorą cierpi na niewydolność oddechową, ale wykluczają rozpoznanie tego schorzenia. Oznacza to innymi słowy, iż aktualny stan zdrowia skarżącego nie kwalifikuje go do uznania schorzenia jako zawodowe. Nie można wykluczyć rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc w kolejnych wyznaczonych badaniach, gdyż pylica płuc jako jedyna z chorób zawodowych może ujawnić się po upływie wielu lat od czasu narażenia na jej powstanie. Sąd zauważa, że skarżącemu został w czasie ostatniego badania przeprowadzonego w Instytucie Medycyny Pracy w S., zakończonego wydaniem orzeczenia z [...] r. wskazany kolejny termin badania kontrolnego (za rok). Jak wynikało z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie na badanie to nie stawił się i aktualny stan jego zdrowia nie jest znany. Nie można zatem wykluczyć, że kolejne badanie radiologiczne wykaże zmiany w płucach charakterystyczne dla schorzenia jakim jest pylica płuc. Mając na względzie powyższe trafnie zatem organ II instancji ponownie rozpatrując zebrany w sprawie materiał dowodowy orzekł o braku podstaw faktycznych i prawnych do stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej pylicy płuc wymienionej w pozycji 2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do obowiązującego w chwili wydania przedmiotowej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Z tych też względów Sąd skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił.