II SA/Ka 159/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-03-29
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Bonifacy Bronkowski, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę w czasie obowiązywania poprzednich przepisów Prawa budowlanego, może zostać wydany na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania, jeśli budowa zakończyła się przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, którego budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r., powinien być wydany na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. Prawa budowlanego z 1974 r. W przypadku, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod inny rodzaj zabudowy, organ ma obowiązek wydać decyzję o przymusowej rozbiórce. Przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., w tym art. 49 ust. 1, nie mają zastosowania do obiektów wybudowanych przed jego wejściem w życie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki drewnianego budynku letniskowego, który został wzniesiony przez rodziców skarżącego w latach 60. XX wieku bez pozwolenia na budowę. Działka, na której znajduje się budynek, położona jest na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod łąki i pastwiska, bez możliwości zabudowy mieszkalnej. Skarżący nabył działkę w 1997 r. i od tego czasu płaci podatek od nieruchomości. W skardze podniesiono zarzuty dotyczące braku pozwolenia na budowę, zastosowania niewłaściwych przepisów prawa oraz skierowania nakazu rozbiórki do obojga małżonków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia WSA Włodzimierz Kubik( spr.) Protokolant stażysta Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi D.N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Działając na skutek zawiadomienia Straży Miejskiej w W. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej PINB) decyzją z dnia [...] r. nakazał G. i D.N. rozbiórkę drewnianego budynku letniskowego posadowionego na działce nr [...]w W.D. Decyzja organu I instancji została oparta na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) – dalej Prawo budowlane z 1974 r. - w związku z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) – dalej Prawo budowlane z 1994 r.
W wyniku odwołania złożonego od tej decyzji przez G. i D. małżonków N. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB) decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach swojej decyzji ŚWINB podniósł, że z dokonanych ustaleń wynika, że przedmiotowy budynek został wzniesiony przez rodziców skarżącego w [...] r. bez pozwolenia na budowę. W [...] r. działkę na której został on zbudowany nabyli G. i D.N. Wymieniona działka znajduje się w jednostce strukturalnej oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem G 2 RZ d, dla której zapis planu stanowi : "Tereny łąk i pastwisk. Użytki zielone IV-Vi klasy bonitacyjnej położone w dolinach rzecznych oraz na stokach. Należy pozostawić dotychczasowy sposób użytkowania z zaleceniem stosowania zabiegów agrotechnicznych w celu uzyskania wyższej wydajności traw." W tej sytuacji zdaniem organu II instancji wydanie nakazu rozbiórki wymienionego w decyzji obiektu jest zgodne z prawem. Zacytowane w decyzji organów I i II instancji ustalenia planu miejscowego miasta W. zostały zatwierdzone uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. Nr [...] z dnia [...] r. i opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa B. z [...] r. Nr 1, poz. 12.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D.N. podał, że z uwagi na wybudowanie domku w [...] r. nie zachowała się dokumentacja techniczna, plan realizacyjny ani pozwolenie na budowę ( w odwołaniu do ŚWINB podał on wraz z małżonką, że pozwolenie na budowę w [...] r. nie było wymagane). W związku z powyższym nie wiadomo w jaki sposób obiekt przyjęto do ewidencji Urzędu Miejskiego w W. i nadano mu numer pocztowy W.D. [...]. Skarżący nabył działkę na której posadowiony jest budynek w [...] r. i od tego czasu płaci rachunek od nieruchomości łącznie z budynkiem. W [...] r. wystąpił on do Burmistrza W. o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego i uzyskał odpowiedź, że do [...] r. plan ulegnie zmianie zgodnie z wymogami prawa o zagospodarowaniu przestrzennym. Z uwagi na okoliczność, że domek ma już [...] lat w grę powinien zostać zastosowany art. 19 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. (prawdopodobnie chodzi o art. 49 ust 1). Powołuje się także na przepis art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. i uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2001 r. (sygn. akt OPS 4/01 0NSA z 2000r. z. 2 poz. 58). Ponadto podnosi, że nakaz rozbiórki został wydany na G. i D.N., a tylko on jest właścicielem nieruchomości i w związku z tym wydane decyzje organów obu instancji są wadliwe.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nie odnosi się do podniesionej kwestii możliwości zastosowania art. 39 Prawa budowlanego z 1974r. W kwestii skierowania nakazu rozbiórki do obojga małżonków stwierdza, że problem ten nie był podnoszony w toku odwołania od orzeczenia organu I instancji i w związku z powyższym organ nie wiedział o istnieniu rozdzielności majątkowej między małżonkami N. Wreszcie stwierdził, że płacenie podatku od nieruchomości nie może mieć wpływu na decyzje wydawane w sprawach samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)- dalej przepisy wprowadzające - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej p. s. a.
Skarga nie jest zasadna. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji bada ją zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) pod kątem jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego.
Poza sporem jest, że budynek w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki został zbudowany w [...] r., a więc w czasie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 7, poz. 46 ze zm.). Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w odwołaniu od decyzji organu I instancji należy wskazać iż zgodnie z art. 36 ust. 1 cytowanej ustawy również w tym okresie przystąpienie do wykonania obiektu budowlanego wymagało uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Skarżący nie posiada takiego dokumentu. Poza sporem jest także, że przedmiotowy obiekt budowlany został wzniesiony przez rodziców skarżącego na gruncie nie stanowiącym ich własności. Działka aktualnie oznaczona numerem ewidencyjnym [...]. w czasie budowy usytuowana była w jednostce strukturalnej oznaczonej w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta W. symbolem LSp 103 RZ. Wymieniony plan został zatwierdzony uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] (Dz. Urz. [...] w K. nr 9, poz. 53). Dla jednostki LSp 103 RZ miał on następujący zapis: "Tereny łąk i pastwisk bez zabudowy zagrodowej. Dopuszcza się jedynie w uzasadnionych przypadkach budownictwo gospodarcze, związane z gospodarka pasterską (szałasy, stodoły itp.). Zakaz dokonywania podziału na działki budowlane i wprowadzanie zabudowy mieszkalnej". W związku z powyższym dopiero ze zmianą planu w [...] r. pojawiła się możliwość podziału nieruchomości na której został wzniesiony przedmiotowy budynek na mniejsze działki i w konsekwencji przeniesienie na skarżącego prawa własności działki nr [...] wydzielonej z większej nieruchomości. Miało to miejsce jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kopii wypisu aktu notarialnego [...] w [...]r. Z treści załączonego aktu wynika także, że skarżący D.N. nabył powyższą działkę gruntu z majątku dorobkowego osiągniętego z G.N. Małżonkowie nie mają rozdzielności majątkowej co potwierdzili na rozprawie, stąd też nieuzasadniony jest zarzut podniesiony w skardze, o skierowaniu decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Na skutek przeniesienia prawa własności działki na skarżący stał się też podatnikiem podatku od nieruchomości.
Art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w odniesieniu do samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych Dotyczy to obiektów wybudowanych zarówno pod rządami Prawa budowlanego z 1961 r. jak i Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 września 1997 r. (sygn. akt III RN 33/97 OSNP 1998/6/168). wskazał, że do obiektów takich zastosowanie mają przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 i art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.
Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane nakazuje właściwemu organowi (aktualnie organem takim jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce w sytuacji, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, mającym charakter prawa miejscowego, nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W świetle cytowanych wyżej ustaleń miejscowego planu ogólnego miasta W. obowiązującego w dniu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku, PINB w C. miał nie tylko prawo ale i obowiązek wydania decyzji, a ŚWINB zasadnie orzekł o utrzymaniu jej w mocy.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu obrazy zaskarżoną decyzją art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. należy przywołać uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 10 czerwca 1996 r. sygn. akt OPS 3/96 (ONSA z 1997 r. z.1, poz. 2). Zgodnie z tą uchwałą, w sprawie o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, więc przepisu art. 49 ust. 1 nie stosuje się.
Wskazać wreszcie przyjdzie, iż powołana przez skarżącego uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2001 r. sygn. akt OPS 4/01 (ONSA z 2002 r. z. 2, poz. 58), odnośnie możliwości zastosowania art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. dającego możliwość odroczenia wykonania orzeczonej rozbiórki i ubiegania się o czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego nie mogła znaleźć dotychczas zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 6 maja 2002 r. wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji. Na mocy art. 61§ 6 p. s. a. postanowienie to upadło dopiero z chwilą wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p. s. a. w związku z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających , orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło