II SA/Ka 1608/02

II SA/Ka 1608/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik( spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi D. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę. II SA/Ka 1608/02 U Z A S A D N I E N I E Skarga została złożona na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. mocą której odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr [...] i [...] karta mapy nr [...] w C.. Działki których dotyczyła decyzja z [...] r. stanowiły własność Gminy C. z której to wniosku toczyło się postępowanie w sprawie podziału nieruchomości. We wniosku o wznowienie postępowania opartym na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. A.P. i D. P. wskazali, że mimo iż są właścicielami działek [...] i [...] sąsiadujących bezpośrednio z podzieloną nieruchomością nie brali udziału w toczącym się w [...] r. postępowaniu. Na ich działkach jest usytuowany pawilon handlowy, który nabyli wraz z gruntem od Skarbu Państwa, a jedyna droga dojazdowa do ich pawilonu biegnie przez podzieloną działkę. W wyniku decyzji zatwierdzającej przeprowadzony podział część podzielonej działki wraz z opisaną drogą została przekazana wspólnocie mieszkaniowej bloku mieszkalnego przy ul. [...] w C. W związku z powyższym domagali się oni wznowienia postępowania i dokonania takiego podziału wyżej opisanej nieruchomości aby znajdująca się w jej obrębie droga wewnętrzna – osiedlowa została wyodrębniona jako osobna działka geodezyjna nie wchodząca w skład wydzielonej działki [...], bądź aby zapisano na wydzielonej działce służebność przejazdu dla działek [...] i [...]. Organ I instancji decyzją opartą na art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, uznając, że złożony wniosek pochodził od osób, które nie miały przymiotu strony postępowania podziałowego. Organ ten podał w uzasadnieniu swojej decyzji, iż stronami w postępowaniu o podział nieruchomości toczącym się na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. z 1991 r. nr 30, poz. 127 ze zm.) mogą być tylko właściciele bądź użytkownicy wieczyści działek podlegających podziałowi, zaś podzielona działka stanowiła własność Gminy C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie podzieliło pogląd organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. P. i D. P. domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C.. W uzasadnieniu skargi powtórzyli oni część argumentów podanych we wniosku o wznowienie postępowania, nadto dodali, że między nimi a wspólnotą mieszkaniową, która "stała się jedynym właścicielem drogi" zaistniał konflikt, który może zostać rozwiązany jedynie na drodze na której powstał, czyli poprzez zmianę przebiegu działki [...]. Podali także, że wystąpili równolegle do Sądu Rejonowego w C. o ustanowienie służebności drogi koniecznej, bowiem nie ma innej możliwości dojazdu do ich działek. Wskazali wreszcie, że mają takie samo prawo jak mieszkańcy bloku przy ul [...] do korzystania z drogi dojazdowej co wynika z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a decyzja podziałowa pozbawiła ich dojazdu do ich posesji które nabyli w [...] r. od Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W piśmie z dnia [...] r. skarżący wnieśli o przyspieszenie rozpoznania sprawy podając, że od rozstrzygnięcia sprawy w trybie sądowoadministracyjnym zależą losy sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym. Nadto stwierdzają iż ustanowienie przez Sąd Rejonowy służebności drogi koniecznej pociągnie za sobą opłaty, których nie powinni ponosić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania tej skargi zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) uznał, że nie narusza ona prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy . Na wstępie należy wyjaśnić skarżącym, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie było zagadnienie procesowe dotyczące odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] r. z tej przyczyny, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone przez podmiot nie będący stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd nie bada w niniejszej sprawie zgodności z prawem ostatecznej decyzji o podziale nieruchomości, wydanej przez Prezydenta Miasta C. w dniu [...] r., a zgłoszone w skardze zarzuty odnoszące się do tej decyzji pozostają bez rozpatrzenia. Zagadnienia związane z oceną prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o podziale nieruchomości mogłyby być przedmiotem rozważań organu właściwego do prowadzenia postępowania dopiero w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Tylko bowiem postanowienie wydane w tym trybie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 149 § 3 k.p.a., przewidujący, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. (...) W postępowaniu wznowieniowym właśnie w art. 149 § 3 k.p.a. uregulowano zagadnienie dotyczące odmowy wznowienia postępowania bez bliższego wyjaśnienia, z jakich przyczyn może dojść do wydania takiej decyzji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oraz stanowiskiem doktryny przyjmuje się, że wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy podanie o wznowienie wniesiono z uchybieniem ustawowego terminu (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000 r., s. 601-602). Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych – na którą powołały się organy w niniejszej sprawie - występuje wówczas, gdy podanie o wznowienie złoży podmiot nie będący stroną. W świetle art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje bowiem tylko na żądanie strony. Podstawowym zagadnieniem jakie musi rozstrzygnąć Sąd orzekający w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy właściciel nieruchomości przylegającej bezpośrednio do innej nieruchomości, podlegającej podziałowi, jest stroną postępowania administracyjnego rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie o zatwierdzenie podziału tej nieruchomości. Aby pozytywnie odpowiedzieć na to pytanie należałoby wskazać przepis prawa materialnego dający skarżącym prawo do udziału w takim postępowaniu lub nakładający na nich taki obowiązek. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), obowiązującej w czasie toczącego się przedmiotowego postępowania o podział nieruchomości, podział taki mógł nastąpić, jeżeli był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podział ten następował na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej zatwierdzającej projekt podziału (art. 10 ust. 3 ustawy). Ustawa ta nie określała jednak podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o podział nieruchomości i uczestniczących w takim postępowaniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego zdecydowanie dominuje pogląd, że wnioskodawcą i stroną takiego postępowania administracyjnego jest właściciel bądź wieczysty użytkownik nieruchomości podlegającej podziałowi. Podział inicjowany przez właściciela (wieczystego użytkownika) ma na celu wydzielenie z nieruchomości nowych działek geodezyjnych, które następnie będą mogły być wprowadzone do obrotu prawnego jako odrębne nieruchomości. W postępowaniu o podział nieruchomości nie przesądza się przeznaczenia nowo wydzielonych działek, sposobu ich zagospodarowania ani dalszego łączenia z innymi nieruchomościami (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 1997 r. sygn. akt SA/Gd 3467/95 publ. w: ONSA 1997 r. z. 4, poz. 180). W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący nie byli właścicielami ani wieczystymi użytkownikami nieruchomości oznaczonej nr [...] i [...], a zatem nie przysługiwał im przymiot strony w postępowaniu o jej podział. Dodatkowo można w tym miejscu przywołać inny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 1999 r. (sygn. akt I SA 1599/98 publ. w: LEX nr 48521) zgodnie z którym nawet w sytuacji, gdyby skarżący nabyli służebność gruntową, obciążającą dzieloną nieruchomość, także wówczas postępowanie podziałowe nie dotyczyłoby ich interesu prawnego, ponieważ - stosownie do art. 290 § 2 kc - w razie podziału nieruchomości obciążonej, służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Jeżeli podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniesione zostało przez podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., organ administracji jest obowiązany wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W świetle powyższych rozważań przyjdzie wreszcie wskazać, że w sprawie nie zachodziły również przesłanki wszczęcia przez Prezydenta Miasta C. postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. bowiem mimo powołania się na ten przepis przez skarżących nie wykazali oni w żaden sposób jaka nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy wyszła na jaw lub jakie pojawiły się nowe dowody, które nie były znane organowi w czasie wydawania przez niego decyzji. Wznowienie zaś postępowania na podstawie dowodów lub okoliczności znanych organowi w dniu wydania przez niego decyzji stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Wobec powyższego - nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi - orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).