II SA/Ka 1611/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-04-22

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Stanisław Nitecki, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie w sprawie samowolnej budowy, jeśli budynek został następnie zalegalizowany decyzją administracyjną, która następnie została uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może umorzyć postępowania w sprawie samowolnej budowy na podstawie późniejszej decyzji legalizacyjnej, jeśli ta decyzja legalizacyjna została następnie uchylona przez sąd administracyjny. Uchylenie decyzji legalizacyjnej oznacza, że postępowanie dotyczące samowolnej budowy nie stało się bezprzedmiotowe i powinno być kontynuowane.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na późniejszą legalizację budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa, w tym brak rozważenia materiału dowodowego i niezapewnienie czynnego udziału stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na wcześniejszy wyrok NSA uchylający decyzję legalizacyjną.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r. Nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] zł ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie wybudowania na działce nr [...] przy ul. [...] budynku gospodarczego przez M. W. bez pozwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że wybudowany samowolnie przez M. W. budynek gospodarczy na wskazanej powyżej działce mocą decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] został zalegalizowany. Wskazana decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku doprowadziła do stanu zgodnego z przepisami prawa sprawiając tym samym, że dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego stało się bezprzedmiotowe. Z decyzją taką nie zgodził się Z. G., który wniósł odwołanie. W odwołaniu tym zarzucił decyzji organu pierwszej instancji rażące naruszenie prawa i wystąpił o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem odwołującego się organ pierwszej instancji nie rozważył całego zebranego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności w jakiej dacie prowadzone były roboty budowlane. Nadto organ ten nie poinformował stron postępowania o jego uruchomieniu, czym uniemożliwił odwołującemu się złożenia nowych istotnych dowodów w sprawie. Dodatkowo odwołujący się zakwestionował uznanie przez organ administracji bezprzedmiotowości wskazanego postępowania, ponieważ istnieją wszystkie elementy materialnego stosunku prawnego, a powoływanie się na decyzje legalizujące budynek jest nielogiczne i ryzykowne. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 § 1 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w całości decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji tej organ odwoławczy wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania a odnosząc się do zarzutów skarżących wskazał, że decyzja pierwszej instancji jest zasadna, ponieważ wybudowany samowolnie przez M. W. budynek gospodarczy na wskazanej powyżej działce mocą decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] został zalegalizowany. Natomiast podnoszony przez skarżącego fakt, iż jest właścicielem działki, na której posadowiony został przedmiotowy budynek, związany jest z prawem własności i rozstrzyganie tej kwestii nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego lecz może być dochodzone przed sądem powszechnym. Z decyzją organu odwoławczego nie zgodził się skarżący, który pismem procesowym z dnia [...] r. wniósł skargę do sądu administracyjnego. Skarżący zarzucił decyzji organu pierwszej instancji oraz decyzji organu odwoławczego rażące naruszenie prawa i sprzeczność z wcześniejszymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącego organy administracji nie rozważyły całego zebranego materiału dowodowego w sprawie i nie dokonały wyjaśnienia wszystkich jej aspektów. Podniósł on także, że w wyroku uchylającym wcześniejszą decyzję organów administracji sąd administracyjny nakazał organom administracji przed ewentualnym wydaniem decyzji w oparciu o art. 40 starego prawa budowlanego odnieść się do treści art. 37 ust. 1 tegoż prawa. Podnoszona przez organy administracji bezprzedmiotowość prowadzenia postępowania z uwagi na wydanie decyzji legalizacyjnej, świadczy jego zdaniem o niezrozumieniu obowiązujących przepisów prawa oraz wydanych wyroków sądów administracyjnych. Dodatkowo skarżący wskazał na inne uchybienia ze strony organów administracji, a w szczególności organu pierwszej instancji, który nie zapewnił czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, gdyż nie powiadomił go o jego uruchomieniu, czym uniemożliwił złożenie nowych istotnych dla sprawy dowodów. Skarżący zakwestionował także przywołaną podstawę prawną, gdyż w rozpatrywanej sprawie nie występują przesłanki umożliwiające zastosowanie tej podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przytoczył analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podał skarżący. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. W pierwszej kolejności należy odnieść się do następującej okoliczności, otóż zdaniem obu organów nadzoru budowlanego podstawową przesłanką umorzenia postępowania w sprawie wybudowania na działce nr [...] przy ul. [...] budynku gospodarczego przez M. W. bez pozwolenia, było to, że mocą decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] przedmiotowy budynek został zalegalizowany. Przyjęte przez organ administracji założenie byłoby prawdziwe, gdyby nie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2794/01, mocą którego uchylona została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...], jak również utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał nie tylko na liczne uchybienia organów administracji przy podejmowaniu tych decyzji ale także zamieścił w nim liczne wskazania dla tych organów, które w ramach ponownie prowadzonego postępowania winny być wyjaśnione i przyczynić się do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Skoro odpadała podstawowa przesłanka umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej budowy przedmiotowego budynku, tym samym zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem treści art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż postępowanie w tej sprawie nie jest już bezprzedmiotowe. Okoliczność ta stanowi inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym wyczerpuje przesłankę uchylenia decyzji zamieszczoną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący w skardze podnosi liczne inne uchybienia organów administracji w tym naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem Sądu zarzut ten nie jest w sposób wiarygodny umotywowany, gdyż skarżący w odwołaniu i skardze podnosi, iż dysponuje nowymi istotnymi dokumentami w sprawie, jednakże w ramach postępowania administracyjnego oraz przed sądem administracyjnym takich nowych dowodów w sprawie nie przedłożył i nie ujawnił, zatem należy uznać, że twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie mają udokumentowania i nie mogą być uwzględnione, a podnoszony zarzut naruszenia art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego nie został wykazany. Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. nakłada na organ pierwszej instancji obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania i wypowiedzenia się w sprawie, przy czym organ ten winien w nowej decyzji ustalić czy postępowanie w niniejszej sprawie jest jeszcze zasadne, czy też faktycznie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania. Z uwagi na związanie niniejszego postępowania od losów postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w pierwszej kolejności należy ustalić los tego postępowania, a następnie przeprowadzić postępowanie w sprawie legalności i losów przedmiotowego budynku. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 i art. 209 w związku z treścią art. 205 § 1 i 2 cytowanej ustawy. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło