II SA/Ka 1612/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A.W., J.W. i małoletniej M.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych i czynności o d d a l a s k a r g ę Decyzją Burmistrza Miasta M. Nr [...] udzielono J. i A. małżonkom W. oraz małoletniej M.W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i zbiornika na ścieki na działce nr [...] przy ul. [...] w M., zgodnie z zatwierdzonym tą decyzją projektem budowlanym. Pismem z dnia [...] Z.K. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. o sprawdzenie prawidłowości prowadzonej na sąsiedniej działce przez J.W. budowy domu mieszkalnego. Podał, że ściana tego budynku od strony jego działki, posiadająca otwory okienne, jest usytuowana w odległości mniejszej niż [...] m od granicy. Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm., obecnie Dz.U. z 2003 Nr 207, poz. 2016 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym/ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wstrzymał roboty budowlane przy realizacji w/w budynku. Postanowienie to zostało utrzymane następnie w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał J. i A. małżonkom W. zlikwidować /w terminie [...] od uprawomocnienia się tej decyzji/ przez zamurowanie lub wypełnienie pustakami szklanymi, okna w ścianie południowo-zachodniej budynku mieszkalnego realizowanego w M. przy ul. [...] na działce nr ewid. [...], usytuowanej w odległości [...] m od granicy posesji sąsiada. Jako podstawę tej decyzji wskazał art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego i art. 104 Kpa. W jej uzasadnieniu stwierdził, że przy realizacji budynku małżonkowie W. odstąpili od warunków pozwolenia na budowę wykonując ścianę z otworami okiennymi w odległości [...] m od granicy działki. Takie usytuowanie tej ściany zostało potwierdzone szkicem polowym z pomiaru kontrolnego wytyczenia tego budynku, sporządzonego przez uprawnionego geodetę. Usytuowanie to narusza zatem treść § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. z 1995 r. Nr 10, poz. 16 ze zm., zwanego dalej warunkami technicznymi z 1994 r./, zgodnie z którym odległość budynku zwróconego w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi powinna wynosić 4 m. Wydany nakaz ma doprowadzić zatem budowany dom do stanu zgodnego z warunkami technicznymi. Wcześniej organ orzekający nadto wskazał, że do realizacji przedmiotowego budynku inwestorzy przystąpili nie dokonując jego wytyczenia przez uprawnionego geodetę. W odwołaniu od tej decyzji J. i A. małżonkowie W. oraz ich małoletnia córka M.W. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy z pozytywnym dla nich wynikiem. Zarzucili, że to nie do nich ale do obowiązków ustanowionego przez nich kierownika budowy należało zapewnienie geodezyjnego wytyczenia objętego postępowaniem budynku. Dlatego też nie mogą ich obciążać uchybienia tego kierownika. Podali też, że budynek jest usytuowany [...] m od ogrodzenia, które postawili za zgodą sąsiada "bez udziału geometry". Po rozpoznaniu tego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, uchylił decyzję organu I instancji w całości nakazując jednocześnie zlikwidowanie spornych otworów okiennych poprzez ich zamurowanie lub wypełnienie pustakami szklanymi. Zobowiązał również małżonków W. do przedłożenia organowi I instancji projektu budowlanego uwzględniającego likwidację tych otworów oraz projekt doświetlenia pomieszczeń, w których likwidowane otwory okienne się znajdują. Określił też [...] termin wykonania tych obowiązków. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ niższej instancji oraz ich ocenę prawną. Nałożone obowiązki mają doprowadzić wykonywane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem oraz pozwolić na ich wznowienie. W odniesieniu do zarzutów odwołania stwierdzono, że kierownik budowy nie posiada uprawnień do wytyczenia obiektu budowlanego. Powinien on natomiast zapewnić geodezyjne wytyczenie takiego obiektu. W skardze do sądu J. i A.W. oraz małoletnia M.W. podtrzymali twierdzenia sformułowane wcześniej w odwołaniu. Zaakcentowali, że to kierownik budowy nie dopełnił swoich obowiązków, gdyż to do niego należało zapewnienie geodezyjnego wytyczenia budynku. Stwierdzili także, że faktyczna granica działek nie pokrywa się z usytuowaniem płotu, który został postawiony z zapewnieniem możliwości jego konserwacji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Organ odwoławczy dodatkowo stwierdził, że kierownik budowy nie jest stroną postępowania administracyjnego i dlatego też nie mógł być adresatem nałożonych w tym postępowaniu obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa prowadzącym do jej wzruszenia. Należy bowiem zważyć, że tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie zasługuje na akceptację wynikający ze skargi zarzut jakoby odległość spornej ściany budynku od granicy działki była inna niż to przyjęły organy obu instancji, czyli inna niż [...] m. Twierdzenie takie nie zostało w żaden sposób przez skarżących wykazane i dlatego też należało uznać, iż zostało ono sformułowane tylko na użytek niniejszego postępowania z pominięciem zgromadzonych w sprawie dowodów. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że ogrodzenie pomiędzy działkami stawia się w granicy. Odstąpienie od tej zasady powinno być logicznie uzasadnione i wykazane, czego skarżący w najmniejszym nawet stopniu nie uczynili. Nie zostało też wykazane a nawet podniesione, że toczy się spór co do prawnego przebiegu tej granicy. Nie zostało też wykazane aby granica ta przebiegała w innym miejscu niż to wynikało z mapy, na której został sporządzony projekt zagospodarowania działki zatwierdzony pozwoleniem na budowę. Przede wszystkim należy jednak zważyć, że wynosząca [...] m odległość spornej ściany od granicy została potwierdzona, sporządzonym na zlecenie skarżących, przez uprawnionego geodetę szkicem kontrolnym z wytyczenia budynku mieszkalnego skarżących w terenie. W konsekwencji zasadnie przyjęły organy obu instancji, że odnośnie odległości od działki sąsiedniej nr [...] budynek skarżących został usytuowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę, według którego odległość ta powinna wynosić 4 m. Zrealizowanie w tak usytuowanej ścianie otworów okiennych narusza, jak to zasadnie przyjęły organy orzekające, wymóg wynikający z § 12 ust. 4 pkt 1 warunków technicznych z 1994 r. /w zw. z § 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm./. Należy przy tym zważyć, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości zmniejszenia tej odległości, to jest odległości usytuowania otworów okiennych i drzwiowych od granicy działki sąsiedniej. To zaś oznacza, że doprowadzenie ściany budynku skarżących od strony z działką nr [...] do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, jest możliwe tylko poprzez likwidację usytuowanych w tej ścianie otworów okiennych /pomijając możliwość przesunięcia całej ściany na odległość 4 m/. Skoro właśnie taki nakaz wynika z zaskarżonej decyzji to odpowiada ona w tym względzie obowiązującemu prawu. Zasadnie też, w świetle art. 52 prawa budowlanego, nakaz ten został skierowany do skarżących jako inwestorów i współwłaścicieli nieruchomości. Z tego też powodu w tym względzie skarżący nie mogą powoływać się skutecznie na obowiązki kierownika budowy wynikające z treści art. 22 pkt 3 prawa budowlanego. Obowiązki ciążące na kierowniku budowy nie zwalniają bowiem inwestora z odpowiedzialności za poczynione w czasie budowy odstępstwa. Odmienna konstatacja nie wynika też z żadnego przepisu prawa budowlanego, a w szczególności z treści jego art. 50 – 52. Należy w tej kwestii podnieść, że to inwestor zapewnia objęcie kierownictwa budowy przez konkretną osobę i z punktu widzenia prawa budowlanego ponosi konsekwencje /pomijając odpowiedzialność karną/ działania takiego kierownika. Ma też inwestor możliwość ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego na budowie, który w jego imieniu sprawowały kontrolę budowy w zakresie o jakim mowa w art. 25 prawa budowlanego. Wobec powyższego zasadnie stwierdził organ odwoławczy, że roszczeń związanych z zaniedbaniem swoich obowiązków przez kierownika budowy skarżący mogą dochodzić na drodze cywilnej. Skarżący nie mogą się też tłumaczyć nieznajomością obowiązujących przepisów. Niewątpliwie powinni wiedzieć, że obiekt nie został wytyczony przez uprawnionego geodetę skoro np. nie ponieśli związanych z tym wydatków. Na właściwe usytuowanie budynku skarżący powinni zwracać szczególną uwagę wobec niewielkiej szerokości ich działki i wobec zgłaszanych w tym względzie zastrzeżeń na etapie uzyskania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz na etapie pozwolenia na budowę /przez drugiego sąsiada/. Wobec nakazania likwidacji spornych otworów okiennych zasadne było też nałożenie na skarżących obowiązku zmiany projektu budowlanego, w oparciu o który mogłaby być wydana decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót. Wbrew twierdzeniom skarżących, wydaje się, że istnieje techniczna możliwość innego zapewnienia naturalnego oświetlenia dwóch pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, w których znajdują się objęte nakazem likwidacji okna. Oświetlenie takie może być bowiem zapewnione od strony [...], co będzie wymagać dokonania określonej przebudowy. Kwestia ta, tj. możliwość innego naturalnego oświetlenia tych pomieszczeń jest przy tym bez znaczenia z punktu widzenia podstawy prawnej nałożonego nakazu likwidacji spornych okien. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwanej dalej ustawą p.p.s.a. / w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. Z urzędu należy zwrócić uwagę na nieprecyzyjne określenie adresatów obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji. W tym zakresie decyzja ta nie była jednak kwestionowana. Uchybienie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a., w sytuacji gdy skierowanie nakazów do skarżących wynika z całokształtu sprawy, a nadto, jak już stwierdzono, nie kwestionowali oni okoliczności, że to oni są ich adresatami. SJ/