II SA/Ka 1632/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia NSA Zofia Borowicz /spr./ Asesor WSA Beata Kalaga –Gajewska Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2004r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. numer: [...], 2/ określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art.5 ust.5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz.734/ Prezydent Miasta K. odmówił D. S. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez wnioskodawczynię mieszkania wynosi [...] m2 i jest większa od powierzchni normatywnej, która dla rodziny pięcioosobowej wynosi [...] m2, a przy wzroście [...]% - [...] m2 . Natomiast udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza [...]%. D. S. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła, że organ I instancji przy rozstrzyganiu sprawy nie uwzględnił faktu, że jej córka jest osobą niepełnosprawną, co potwierdza orzeczenie o niepełnosprawności. Organ I instancji zarzucił, że w orzeczeniu tym brak stwierdzenia, iż córka wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Wyjaśniła, że organ, który wydał przedmiotowe orzeczenie odmówił jej jego sprostowania gdyż dokument ten kwalifikuje osobę uznaną za niepełnosprawną do uzyskania dodatkowej powierzchni. Zarzuciła, że w decyzji o przydziale przedmiotowego mieszkania uzyskała prawo do dodatkowej powierzchni z uwagi na stan zdrowia córki, który nie uległ poprawie. Powołała się też na trudną sytuację finansową swojej rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołało treść art.5 ust.1 pkt 5, ust.3 i ust.5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Kolegium wywiodło, że D.S. zajmuje wraz z rodziną lokal mieszkalny o pow. użytkowej [...] m2 . Powierzchnia ta przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż [...]% / [...] m2 / a udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu jest wyższy niż [...]%. Z akt sprawy nie wynika, by córka odwołującej z uwagi na niepełnosprawność wymagała zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, gdyż okoliczność ta powinna być potwierdzona przez powiatowy zespół d.s. orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz prowadzącego lekarza specjalistę. Odwołująca się przedłożyła jedynie orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...]r., brak zaś dowodu by W.S. z uwagi na wynikającą z orzeczenia niepełnosprawność wymagała przebywania w oddzielnym pokoju. Sytuacja finansowa rodziny odwołującej się nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż ustawodawca nie przewidział odstępstw od ustalonych warunków przyznawania dodatków mieszkaniowych. W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. S. zarzuciła, że zespół d.s. orzekania o stopniu niepełnosprawności nie jest organem uprawnionym do wydawania decyzji o konieczności zamieszkiwania osoby niepełnosprawnej w oddzielnym pokoju. Ponadto wyjaśniła, że lekarze specjaliści uznali, iż córka wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju załączając do skargi stosowne zaświadczenia. Zarzuciła też, że istotna w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest sytuacja finansowa rodziny. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej dodatku mieszkaniowego za okresie od [...] do [...]r. z jednoczesnym umorzeniem odsetek od powstałych w tym czasie zaległości czynszowych. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie prezentując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wskazało, że stwierdzenie faktu, iż niepełnosprawność danej osoby niepełnosprawnej wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju winno wynikać z orzeczenia właściwego organu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Organami tymi są w myśl art.6 ust.1 ustawy z dnia 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 123, poz.776 ze zm./ powiatowe zespoły d.s. orzekania o niepełnosprawności – jako I instancja i wojewódzkie zespoły d.s. orzekania o niepełnosprawności – jako II instancja. W przeciwnym wypadku stwierdzenie powyższej okoliczności podlegałoby ocenie organu administracyjnego i decyzje te byłyby w istocie decyzjami uznaniowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w rozpoznawanej sprawie, została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ podlega ona rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ - zwanej dalej p.s.a. W myśl art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz.1269/ Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę aktów o których mowa w art.3 § 2 p.s.a. pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd Administracyjny w ramach swojej właściwości nie jest uprawniony do rozstrzygania o przyznaniu dodatku mieszkaniowego czy umorzeniu odsetek od powstałych zaległości czynszowych jak tego domagała się skarżąca. W ramach dokonanej oceny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pod względem zgodności z prawem, Sąd Administracyjny stwierdził, że nie spełniają one wymogów prawa. Obowiązująca od dnia 1 stycznia 2002r. ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz.734/ uzależnia przyznanie świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego od spełnienia przesłanek wskazanych w art.2 - 7 i 16 tej ustawy, tj. przyznaje to świadczenie na rzecz osób spełniających tzw. kryterium powierzchniowe i dochodowe. Z treści art.5 ust.3 cyt. ustawy wynika, że normatywną powierzchnię lokalu mieszkalnego powiększa się o 15 m2 jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnoprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jak wyjaśnił Sąd w uchwale 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2002r. /sygn. OPK 27/02 opubl. ONSA 2003/2/56/ w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego do ustalenia, że osoba niepełnosprawna wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, stosownie do przepisu art.5 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych, nie jest konieczne orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w tym zakresie. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił odwołując się do sformułowania zawartego w art.5 ust.3 cyt. ustawy, że zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności może zamieścić w swoim orzeczeniu wskazanie iż niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jednakże brak takiego wskazania, nie oznacza, że wyłącznie ten zespół jest do tego właściwy. Do zajęcia takiego stanowiska konieczny byłby jednoznaczny przepis, który orzekanie powierza wyłącznie zespołowi o którym mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych /Dz.U. Nr 123 poz.776 ze zm./ Przepisu takiego nie ma w w.w. ustawie, ani w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Oznacza to, że okoliczność, iż osoba niepełnosprawna wymaga, zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, jest przesłanką orzekania w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego, której ustalenie należy do organu właściwego do rozpoznania tej sprawy. Jeżeli więc w orzeczeniu zespołu do spraw orzekania i niepełnosprawności nie zamieszczono wskazania, iż niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ta okoliczność może być udowodniona według ogólnych reguł postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym /np. dokumentem w postaci orzeczenia lekarskiego, opinią biegłego/. W takim przypadku nie jest konieczne uzyskanie stanowiska zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w trybie art.106 kpa. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżąca z rodziną zajmuje lokal mieszkalny o pow. [...] m2. Przy uwzględnieniu treści art.5 ust.1 pkt 5 cyt. ustawy powierzchnia normatywna dla tego lokalu wynosiłaby [...]m2 , a przy uwzględnieniu art.5 ust.5 tej ustawy – [...] m2 . Uwzględnienie przesłanek z art.5 ust.3 cyt. ustawy zwiększałoby tę powierzchnię o dalsze [...] m2 , które łącznie byłoby wyższe od powierzchni użytkowej lokalu zajmowanej przez skarżącą. Bezspornym w sprawie jest, że córka skarżącej W.S. jest osobą niepełnosprawną, co wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu d.s. orzekania o niepełnosprawności z dnia [...]r. Zatem wymagało ustalenia czy stwierdzona przez właściwe organy niepełnosprawność córki skarżącej, wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Złożone przez skarżącą do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, orzeczenie o niepełnosprawności córki z dnia [...]r. powyższej kwestii nie rozstrzygało. Zatem orzekające w sprawie organy zobligowane były samodzielnie ustalić okoliczność środkami dowodowymi które przewidują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego /art.75 § 1 kpa/. Z akt sprawy nie wynika, aby orzekające organy w powyższym zakresie prowadziły postępowanie wyjaśniające. W szczególności brak w aktach administracyjnych dowodów, iż orzekające organy zobowiązały skarżącą np. do przedłożenia w wyznaczonym terminie zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego konieczność zamieszkiwania przez córkę skarżącej w oddzielnym pokoju. Tym samym przy wydaniu zaskarżonej decyzji zostały naruszone reguły postępowania zawarte w art. 7. 8, 9, 75 § 1 oraz 77 § 1 kpa, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem art.5 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Oznacza to, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, kierując się powyższymi wskazaniami organ orzekający ustali w sposób przewidziany prawem czy w sprawie występują przesłanki przewidziane w art.5 ust.3 cyt. ustawy. Na marginesie sprawy należy zauważyć, że załączone do skargi zaświadczenia lekarskie potwierdzały, iż stan zdrowia córki skarżącej wymagał zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z tych zatem przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.a i c/ p.s.a. oraz art.135 p.s.a. Z uwagi na fakt, że wyrok Sądu nie jest prawomocny z dniem jego wydania, oraz przy uwzględnieniu charakteru prawnego zaskarżonej decyzji, Sąd rozstrzygnął w pkt 2 wyroku po myśli art.152 p.s.a. Wobec treści art.210 p.s.a. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, gdyż wniosek w tym przedmiocie w ustawowym terminie nie został zgłoszony. S/G